Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler:
Alaca ilçesinin batısında, Hüseyinabad Ovası'nın merkezinde yükselen Eskiyapar Höyüğü, M.Ö. 3000'lerden itibaren Kalkolitik, Eski Tunç, Hitit, Frig, Roma ve Bizans dönemlerini kesintisiz barındıran dünya arkeoloji tarihinin en seçkin höyüklerindendir. 1968 yılında Prof. Dr. Tahsin Özgüç başkanlığında başlatılan kazılarda, Eski Tunç Çağı katmanında keşfedilen ve 'Eskiyapar Definesi' olarak dünya literatürüne geçen altın takılar, gümüş vazolar, elektrum gerdanlıklar ve törensel baltalar Anadolu kuyumculuğunun zirve noktasını kanıtlamıştır. Hitit İmparatorluğu döneminde Alacahöyük, Hattuşa ve Şapinuva arasındaki kutsal yolun kavşak noktasında yer alan höyükte anıtsal Hitit idari binaları gün ışığına çıkarılmıştır. Çıkarılan paha biçilmez hazineler bugün Ankara Anadolu Medeniyetleri Müzesi ile Çorum Müzesi'nde sergilenmektedir.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa:
•Kesin Rakım:915 metre.•Höyük Boyutları:Çapı yaklaşık 300 metre, ova tabanından yüksekliği 20 metre olan görkemli yapay tepe.•Çevre:Verimli tarım arazileri ve Hüseyinabad Ovası manzarası.Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti:
•Giriş Ücreti:Tescilli arkeolojik sit alanı olup ziyareti ücretsizdir.•Ziyaret Saatleri ve Günleri:Haftanın 7 günü 08:30 - 18:30 saatleri arasında gezilebilir.•Kurallar ve Güvenlik:Kazı alanındaki kerpiç ve taş mimari temellerin üzerine çıkılmamalıdır; tabela ve yürüyüş bantları takip edilmelidir.•Tesis ve Olanaklar:Kazı evi, bilgilendirme panoları; köy içinde bakkal ve çeşme bulunmaktadır.Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum:
•Adres / Açık Konum:Eskiyapar Köyü, 19600 Alaca / Çorum.•Yol Durumu ve Araç Uygunluğu:Alaca ilçe merkezine 5 km, Çorum il merkezine 50 km uzaklıktadır; asfalt yolu tüm araçlar için rahattır.•Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri:Alaca merkezden Eskiyapar köyü araçları veya taksiyle 5-7 dakikada ulaşım sağlanır.•Otopark Durumu:Höyük girişinde kazı evi yanında ücretsiz otopark mevcuttur.Bağlamsal Deneyim İpuçları:
•En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Höyük zirvesinden Hitit taş temellerini ve Alaca ovasını kuşatan dairesel panorama.•Işık ve Çekim Saatleri:İkindi güneşi (16:00 - 18:00) kerpiç ve taş katmanların renk kontrastını en iyi yansıtan saattir.•Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri:Alaca tandır kebabı, meşhur nohut mayalı köy ekmeği ve Alaca çökeleği.