Çankırı Ilgaz'ın Gizemli Geçmişi: Açık Hava Müzeleri ve Tarihi Miras Keşfi

Çankırı'nın doğal güzellikleriyle ünlü Ilgaz ilçesi, ziyaretçilerine sadece kış sporları ve doğa turizmi değil, aynı zamanda binlerce yıllık köklü bir tarihi miras sunar. Geleneksel anlamda büyük bir müze binasına sahip olmasa da, Ilgaz'ın toprakları ve kayalıkları, geçmiş medeniyetlerin izlerini taşıyan adeta birer açık hava müzesi niteliğindedir. Bu yazımızda, Memleketim platformu olarak Ilgaz'ın bu eşsiz tarihi dokusunu ve keşfedilmeyi bekleyen kültürel zenginliklerini sizler için derledik.

Ilgaz, tarih boyunca farklı medeniyetlere ev sahipliği yapmış, Doğu ve Batı medeniyetlerinin kesişim noktasında önemli bir coğrafya olmuştur. M.Ö. 2000'li yıllara uzanan arkeolojik buluntular, bölgenin ne denli eski bir yerleşim yeri olduğunu gözler önüne sermektedir. Bu zengin geçmiş, günümüzde ziyaretçilere sunulan birçok tarihi ve arkeolojik alanı beraberinde getirmiştir.

Ilgaz'ın Açık Hava Müzeleri: Antik İzlerin Peşinde

İndağı Mağaraları ve Kaya Mezarları

Ilgaz'ın en dikkat çekici tarihi miraslarından biri, Devrez Çayı kıyısında, İnköy yakınlarında bulunan İndağı Mağaraları ve Kaya Mezarları'dır. İlçe merkezine yaklaşık 5-6 km uzaklıkta yer alan bu bölge, Hellenistik döneme ait beş katlı kaya mezarlarına ev sahipliği yapmaktadır. Yapılan arkeolojik çalışmalarda, Roma ve Bizans dönemlerinden kalma evler, mağaralar, kiliseler ve günlük yaşam eşyaları da gün yüzüne çıkarılmıştır. Mezar nişleri ve tarihi kalıntılarıyla İndağı Kaya Mezarları, ziyaretçilere geçmişe doğru büyüleyici bir yolculuk sunar ve haftanın her günü ücretsiz olarak gezilebilir. 2000 yılında açılan asfalt yol ve yapılan çevre düzenlemeleri sayesinde ulaşım ve ziyaret kolaylaşmıştır.

Ilgaz Tümülüsleri

Ilgaz'a bağlı Cendere Köyü'nde, ilçe merkezine 3 km mesafede yer alan Ilgaz Tümülüsleri, antik dünyanın gizemli yapıları arasında yer alır. Toplamda dört adet tümülüse ev sahipliği yapan bu alan, tarihi bir gezi için mutlaka görülmesi gereken yerlerdendir. Kazılan tümülüslerden birinde aslan heykeli çıkarıldığı bilinmektedir.

Salman Höyük

Cendere Köyü sınırları içinde bulunan Salman Höyük, Bakır Çağı'na ait çanak çömleklerin yanı sıra Hitit, Roma ve Bizans dönemlerine ait kalıntılarla da zengin bir geçmişe sahiptir. Höyüğün yüksekliği 30 metre olup, tepesindeki hafif düzlüğün boyu 60 metredir. Bu höyük, bölgedeki çok katmanlı yerleşimin önemli bir göstergesidir.

Kurmalar Köyü Antik Yerleşim Alanı (Kimiatene Antik Kenti)

Ilgaz ilçe merkezine 15 km uzaklıkta, kuzeydoğusunda yer alan Kurmalar Köyü, Hellenistik çağa ait yazılar ve seramik parçalarının bulunduğu antik bir yerleşim alanıdır. Bazı arkeologlar buranın, Büyük İskender döneminde başkent unvanını kazanmış Kimiate şehri olduğunu ileri sürmektedir. Tarih severler için vazgeçilmez bir ziyaret noktasıdır.

Diğer Tarihi Yapılar ve Anıtlar

Derbent Şehitlik Anıtı: Milli Mücadele'de şehit düşen askerler anısına yapılan bu anıt, ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır ve haftanın her günü ücretsiz ziyaret edilebilir.
Tarihi Ilgaz Hamamı: İlçe merkezinde bulunan ve 1887 yılında yapıldığı tahmin edilen bu hamam, Osmanlı dönemi mimarisinin güzel bir örneğidir.
Kuru Köprü: IV. Murat döneminde inşa edildiği düşünülen bu tarihi köprü, Ilgaz-Kurşunlu yolu üzerinde, Eski Ahır Köyü'nde yer alır.
Kayı Köyü Camisi: Hicri 719 (Miladi 1300) yılında Selçuklular tarafından yapıldığı bilinen bu cami, bölgenin önemli dini yapılarındandır.

Yakın Çevre Rotası: Çankırı Müzesi

Ilgaz'da doğrudan bir müze bulunmasa da, Çankırı il merkezinde yer alan Çankırı Müzesi, bölgenin genel tarihine ışık tutan zengin bir koleksiyona sahiptir. Ilgaz'dan yaklaşık 80 km uzaklıktaki Çankırı merkezine yapacağınız kısa bir yolculukla bu müzeyi ziyaret edebilirsiniz.

Çankırı Müzesi, 1972 yılında başlayan müzecilik faaliyetlerinin ardından 2017 yılında restore edilen tarihi Hükümet Konağı binasında hizmet vermektedir. Müze, Doğa Tarihi, Arkeoloji ve Etnografya bölümlerinden oluşmaktadır. Doğa Tarihi bölümünde, 8-8.5 milyon yıl öncesine ait fil, gergedan, zürafa ve Anadolu'ya özgü kılıç dişli kaplan gibi hayvanlara ait fosiller sergilenmektedir. Arkeoloji bölümünde Kalkolitik, Tunç Çağı, Hitit, Helenistik, Roma ve Bizans dönemlerine ait eserler kronolojik bir düzenle sunulurken, Etnografya bölümü yörenin sosyokültürel özelliklerini yansıtan eserlere ev sahipliği yapmaktadır. Çankırı Müzesi, 4000'den fazla eser ve 16.000'in üzerinde sikke ile bölgenin kültürel zenginliğini gözler önüne sermektedir.

Ziyaret İpuçları ve Ulaşım

Ilgaz'daki tarihi ve arkeolojik alanların çoğu açık havada yer aldığından, ziyaretlerinizi hava durumuna göre planlamanız önemlidir. Rahat yürüyüş ayakkabıları tercih etmek, özellikle kaya mezarları ve höyük gibi engebeli arazilerde konfor sağlayacaktır. Çankırı-Kastamonu karayolu, birçok tarihi noktaya ulaşım için ana arterdir.

Çankırı il merkezine ulaşım için otobüs seferleri veya özel araç tercih edilebilir. Ilgaz'dan Çankırı merkeze yaklaşık 1 saatlik bir sürüşle ulaşmak mümkündür. Çankırı Müzesi, şehir merkezinde, Atatürk Bulvarı üzerinde kolayca bulunabilir.

Ilgaz, geleneksel müzelerin ötesinde, doğal güzellikleriyle harmanlanmış zengin bir tarihi deneyim sunar. Memleketim olarak, bu eşsiz coğrafyanın her köşesini keşfetmeye davet ediyoruz. Geçmişin izlerini sürmek, antik medeniyetlerin fısıltılarını dinlemek ve Anadolu'nun derin kültürel katmanlarını anlamak için Ilgaz ve çevresi sizleri bekliyor.