Türkiye'nin zengin tarihi ve göz alıcı doğasıyla öne çıkan Diyarbakır ilinin en nadide köşelerinden biri olan Sur, binlerce yıllık medeniyet kalıntıları, tertemiz havası ve büyüleyici manzaralarıyla 2026 yılında da seyahatseverleri kendine çekiyor. Sur'da gezi planı yaparken "Gezilecek yerler nerede ve nasıl gidilir?" sorusuna yanıt arayanlar için Diyarbakır Ulu Camii, Tarihi On Gözlü Köprü, Dört Ayaklı Minare, İçkale Müzesi & Saint George başta olmak üzere mutlaka görmeniz gereken en popüler 12 gezilecek yeri, 5 ana kategoride detaylı 2026 gezi rehberiyle bir araya getirdik.
2026 Sur Gezi Rehberi İçindekiler
- Tarihi ve Kültürel Miras & Antik Kentler: 8 kayıtlı mekan
- Doğal Güzellikler, Kanyonlar & Tabiat Parkları: 1 kayıtlı mekan
- Müzeler, Sanat & Kültür Merkezleri: 3 kayıtlı mekan
Sur Tarihi ve Kültürel Miras & Antik Kentler
1. Diyarbakır Ulu Camii
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
Diyarbakır Ulu Camii, M.S. 639 yılında İslam ordularının Diyarbakır'ı fethiyle Mar-Petyun Katedrali'nin camiye dönüştürülmesiyle kurulan, Şam Emevi Camii'nden sonra İslam aleminin 5. Harem-i Şerif'i kabul edilen, Anadolu'nun en eski ulu camisidir. Avlusunda sibernetiğin kurucusu El-Cezeri'nin yaptığı 800 yıllık mermer güneş saati, 4 İslam mezhebine (Hanefi, Şafii, Maliki, Hanbeli) ait mescitler, Selçuklu Sultanı Melikşah'ın aslan-boğa mücadelesi kabartmaları ve kufi kitabeleri yer alır.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
Tarihi Suriçi'nin kalbinde Gazi Caddesi üzerinde, 660 metre rakımda yer almaktadır.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
- Giriş Ücreti: Ücretsizdir.
- Ziyaret Saatleri: Sabah ezanından yatsı namazına kadar kesintisiz ibadet ve ziyarete açıktır.
- Tesisler: Tarihi şadırvan, revaklı avlu, kadın/erkek mescitleri, abdesthaneler ve kütüphane mevcuttur.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
- Açık Adres: Dabanoğlu Mahallesi Gazi Caddesi No:10, Sur / Diyarbakır.
- Yol Durumu: Suriçi yayalaştırılmış ana aksındadır; Dağ Kapı veya Mardin Kapı yönünden yürüyerek varılır.
- Toplu Taşıma: Sur içi ring otobüsleri ve Dağkapı'ya gelen tüm şehir içi toplu taşıma hatları ile ulaşılır.
- Otopark: Dağkapı meydanı ve Sur çevresi otoparkları kullanılır.
Bağlamsal Deneyim İpuçları (Kural 32.A Manevi Ziyaret & İlim Mirası)
- Maneviyat Adabı: İslam'ın 5. Harem-i Şerif'inde huşu içinde 2 rekat tahiyyetü'l-mescid namazı kılınmalı ve dualar edilmelidir.
- El-Cezeri Güneş Saati: Avlunun ortasındaki El-Cezeri güneş saati ve revak sütunlarındaki antik kabartmalar incelenmelidir.
2. Tarihi On Gözlü Köprü
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
On Gözlü Köprü (Dicle Köprüsü / Mervani Köprüsü), 1065 yılında Mervaniler döneminde Mimar Cafer bin Mahmud tarafından Dicle Nehri üzerine kesme siyah bazalt taştan inşa edilen, 178 metre uzunluğunda ve 10 sivri kemerli görkemiyle türkülere konu olmuş (Suzan Suzi efsanesi) anıtsal bir sanat abidesidir.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
Dicle Nehri yatağında, Hevsel Bahçeleri'nin güney ucunda, 600 metre rakımda yer alır.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
- Giriş Ücreti: Ücretsizdir.
- Ziyaret Saatleri: 24 saat açıktır.
- Tesisler: Nehir kenarı çay bahçeleri, kafeteryalar, yürüyüş yolları ve otopark mevcuttur.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
- Açık Adres: Dicle Nehri Kıyısı, Mardin Yolu Üzeri, Sur / Diyarbakır.
- Yol Durumu: Suriçi Mardin Kapı'dan 3 km mesafededir; tamamen duble yolla köprü başına inilir.
- Toplu Taşıma: Şehir merkezinden kalkan On Gözlü Köprü ve Kırklar Dağı minibüsleri doğrudan köprüye gelir.
- Otopark: Köprü başında geniş araç park yeri vardır.
Bağlamsal Deneyim İpuçları (Dicle Sefası & Türkü Kültürü)
- Nehir Kenarı Keyfi: Dicle Nehri kıyısında semaver çayı içmek, Kırklar Dağı ve köprünün gün batımındaki kızıl silüetini fotoğraflamak.
3. Dört Ayaklı Minare
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
Dört Ayaklı Minare (Şeyh Mutahhar Camii Minaresi), 1500 yılında Akkoyunlu Hükümdarı Sultan Kasım tarafından inşa ettirilen, dünyada eşi ve benzeri bulunmayan, 4 yekpare siyah bazalt sütun üzerine oturtulmuş kare gövdeli minaredir. 4 sütun İslam'ın 4 büyük hak mezhebini (Hanefi, Şafii, Maliki, Hanbeli) simgeler ve halk arasında sütunların altından 7 kez geçenlerin dileğinin kabul olacağına inanılır.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
Suriçi Savaş Mahallesi dar taş sokakları kesişiminde, 660 metre rakımda yer alır.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
- Giriş Ücreti: Ücretsizdir.
- Ziyaret Saatleri: 24 saat açıktır; cami namaz vakitlerinde gezilebilir.
- Tesis Durumu: Tarihi anıtsal minare ve camidir.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
- Açık Adres: Yenikapı Sokak, Savaş Mahallesi, Sur / Diyarbakır.
- Yol Durumu: Gazi Caddesi'nden Yenikapı Sokağı'na girilerek yürünür.
- Toplu Taşıma: Sur içi ring servisleri ile varılır.
- Otopark: Suriçi otoparkları kullanılır.
Bağlamsal Deneyim İpuçları (Benzersiz Mimarlık & Fotoğraf)
- Mimari Mucize: 4 yekpare taş ayak üzerinde yükselen minarenin altından geçilmeli ve taş sokak perspektifiyle fotoğraflanmalıdır.
4. Diyarbakır Kalesi & Keçi Burcu
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
Diyarbakır Kalesi ve Keçi Burcu, UNESCO Dünya Mirası Listesi'nde yer alan, Çin Seddi'nden sonra dünyanın en uzun (5.5 km) ve en sağlam taş surlarının en eski, en büyük ve en anıtsal burcudur. Bizans ve Mervani döneminde Güneş Tapınağı kaidesi üzerine inşa edilen 11 kemerli tonozlu devasa salonu ve terasıyla Hevsel Bahçeleri ile Dicle Vadisi'ne hakimdir.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
Mardin Kapı yanında, Dicle vadisine bakan bazalt falezler üzerinde 670 metre rakımda yer almaktadır.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
- Giriş Ücreti: Ücretsizdir.
- Ziyaret Saatleri: Haftanın 7 günü 08:30 - 20:00 saatleri arasında açıktır.
- Tesisler: Sanat galerisi, sergi salonu, kafeterya, seyir terası ve otopark mevcuttur.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
- Açık Adres: Mardin Kapı Yanı, Sur / Diyarbakır.
- Yol Durumu: Mardin Kapı kavşağındadır; kolaylıkla ulaşılır.
- Toplu Taşıma: Mardin Kapı dolmuşları ve belediye otobüsleri önünden geçer.
- Otopark: Mardin Kapı otopark alanı kullanılır.
Bağlamsal Deneyim İpuçları (UNESCO Mirası & Panoramik Manzara)
- Burç Terası: Keçi Burcu terasından UNESCO Hevsel Bahçeleri ve Dicle Nehri kıvrımlarının panoramik fotoğrafı çekilmelidir.
5. Yedi Kardeş Burcu
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
Yedi Kardeş Burcu, 1208 yılında Artuklu Hükümdarı Melik Salih Mahmud döneminde Mimar Yahya bin İbrahim es-Sarraç tarafından inşa ettirilen, silindirik devasa bazalt gövdesi, çift başlı kartal kabartmaları, kanatlı aslan figürleri ve kufi kitabe kuşağıyla Diyarbakır Surları'nın en süslü ve anıtsal burcudur. Kuşatma sırasında kaleyi savunan 7 kardeşin kahramanlık destanını taşır.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
Urfa Kapı ile Mardin Kapı arasında, 670 metre rakımda yer almaktadır.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
- Giriş Ücreti: Ücretsizdir.
- Ziyaret Saatleri: 24 saat dıştan görülebilir.
- Tesis Durumu: UNESCO Dünya Mirası tescilli sur anıtıdır.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
- Açık Adres: Turistik Caddesi Üzeri, Sur / Diyarbakır.
- Yol Durumu: Sur dış çeperindeki Turistik Caddesi üzerindedir.
- Toplu Taşıma: Şehir içi minibüsler cadde üzerinden geçer.
- Otopark: Yol kenarında araç park cepleri vardır.
Bağlamsal Deneyim İpuçları (Artuklu Taş Sanatı)
- Taş Kabartmalar: Çift başlı kartal ve aslan kabartmaları ile kufi kitabeler yakından incelenmelidir.
6. Hz. Süleyman Camii & 27 Sahabe
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
Hz. Süleyman Camii (İçkale / Nasıriyye Camii), 1155-1169 yıllarında Nisanoğulları Beyi Ebul Kasım tarafından inşa ettirilen, M.S. 639 yılındaki Diyarbakır fethinde İslam orduları komutanı Halid bin Velid'in oğlu Hz. Süleyman ve şehit düşen 27 sahabenin mübarek kabr-i şeriflerini barındıran, İslam aleminin en mukaddes şehitlik ve ziyaret makamlarındandır.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
Tarihi İçkale yerleşkesi içerisinde, 670 metre rakımda yer almaktadır.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
- Giriş Ücreti: Ücretsizdir.
- Ziyaret Saatleri: Haftanın 7 günü 05:30 - 22:30 saatleri arasında açıktır.
- Tesisler: Mescit, sahabe türbesi, şadırvan, geniş ziyaret bahçesi ve abdesthaneler bulunur.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
- Açık Adres: İçkale Mahallesi, Sur / Diyarbakır.
- Yol Durumu: İçkale tarihi kapısından araçla veya yürüyerek girilir.
- Toplu Taşıma: İçkale dolmuşları ve belediye servisleri ile gelinir.
- Otopark: İçkale girişinde geniş otopark alanı vardır.
Bağlamsal Deneyim İpuçları (Kural 32.A Manevi Ziyaret & Dua Adabı)
- Sahabe Şehitliği Adabı: 27 sahabenin huzurunda derin bir vakar ve edeple Fatiha okunmalı, şehitlerin ruhuna dualar bağışlanmalıdır.
7. Tarihi Hasan Paşa Hanı
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
Hasan Paşa Hanı, 1572-1575 yıllarında Diyarbakır Valisi Vezirzade Hasan Paşa tarafından kesme siyah ve beyaz bazalt taş mimariyle inşa ettirilen, iki katlı revaklı avlusu, ortasındaki kubbeli şadırvanı, antikacıları, meşhur geleneksel Diyarbakır kahvaltı salonları ve kitapçılarıyla kentin en canlı tarihi kervansarayıdır.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
Ulu Cami'nin tam karşısında, Gazi Caddesi üzerinde 660 metre rakımda yer alır.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
- Giriş Ücreti: Hana giriş ücretsizdir.
- Ziyaret Saatleri: Haftanın 7 günü 07:00 - 22:00 saatleri arasında açıktır.
- Tesisler: Tarihi kahvaltı salonları, kafeler, antikacılar, gümüşçüler, hediyelik eşya dükkanları ve şadırvan mevcuttur.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
- Açık Adres: Gazi Caddesi Ulu Cami Karşısı, Sur / Diyarbakır.
- Yol Durumu: Suriçi yaya aksındadır.
- Toplu Taşıma: Sur içi dolmuşları ve ring servisleri ile gelinir.
- Otopark: Çevre otoparklar kullanılır.
Bağlamsal Deneyim İpuçları (Gastronomi & Kervansaray Ruhu)
- Serpme Kahvaltı: Tarihi hanın avlusunda otlu peynir, kavurmalı yumurta ve çörekle donatılmış zengin Diyarbakır kahvaltısı yapmak ve Menengiç kahvesi yudumlamak.
8. Meryem Ana Süryani Kilisesi
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
Meryem Ana Süryani Kadim Kilisesi (Mor Yakup), M.S. 3. yüzyılda Güneş Tapınağı üzerine inşa edilen, ahşap oymacılığı mihrabı, gümüş kandilleri, 1700 yıllık taş vaftiz kurnası ve patrik mezarlarıyla dünyadaki en eski ve en faal Süryani Kadim Ortodoks ibadethanelerinden biridir.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
Suriçi Lalebey Mahallesi'nde, 660 metre rakımda yer almaktadır.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
- Giriş Ücreti: Ücretsizdir (Ziyaret saatlerinde bağış kabul edilir).
- Ziyaret Saatleri: Haftanın 7 günü 09:00 - 17:00 saatleri arasında açıktır.
- Tesisler: Tarihi ibadethane salonu, avlu, ruhban evi ve bilgilendirme bölümü bulunur.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
- Açık Adres: Lalebey Mahallesi Çelik Sokak No:12, Sur / Diyarbakır.
- Yol Durumu: Melik Ahmet Caddesi'nden Lalebey sokaklarına girilerek yürünür.
- Toplu Taşıma: Melik Ahmet dolmuşları ile gelinir.
- Otopark: Suriçi otoparkları kullanılır.
Bağlamsal Deneyim İpuçları (Tarih & Hoşgörü Kültürü)
- Taş Sanatı: Kilisenin 1700 yıllık taş mihrabı, ahşap el işlemeleri ve avludaki tarihi çan kulesi incelenmelidir.
Sur Doğal Güzellikler, Kanyonlar & Tabiat Parkları
9. UNESCO Hevsel Bahçeleri
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
UNESCO Hevsel Bahçeleri, Diyarbakır Kalesi ile Dicle Nehri vadisi arasında 8.000 yıldır kesintisiz olarak şehri besleyen, 180'den fazla kuş türüne, su samurlarına ve endemik bitkilere ev sahipliği yapan, Mezopotamya'nın en eski ve en bereketli kültürel peyzaj ve tarım cennetidir.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
Dicle Nehri kıyısında 600-640 metre rakımda, 700 hektarlık yeşil vadi deltasıdır.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
- Giriş Ücreti: Ücretsizdir.
- Ziyaret Saatleri: 24 saat açıktır.
- Tesisler: Yürüyüş yolları, seyir terasları, nehir boyu dinlenme alanları ve doğa gözlem noktaları mevcuttur.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
- Açık Adres: Dicle Vadisi Hevsel Havzası, Sur / Diyarbakır.
- Yol Durumu: İçkale'den veya Keçi Burcu'ndan vadiye inen yollarla ulaşılır.
- Toplu Taşıma: Sur içi dolmuşları ile gelinir.
- Otopark: Seyir terasları yakınında otopark mevcuttur.
Bağlamsal Deneyim İpuçları (Doğa & Kuş Gözlemi)
- Doğa Yürüyüşü: Sabahın erken saatlerinde Hevsel boyunca kuş sesleri eşliğinde yürümek ve tescilli Diyarbakır karpuzu tarlalarını görmek.
Sur Müzeler, Sanat & Kültür Merkezleri
10. İçkale Müzesi & Saint George
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
İçkale Müze Kompleksi, Amida Höyük'ten çıkarılan 9.000 yıllık Neolitik ve Artuklu Sarayı kalıntılarını, 4. yüzyıldan kalma Saint George Kilisesi'ni (Kara Papaz Kilisesi), tarihi Aslanlı Çeşme'yi, Eski Cezaevi ve Atatürk Müzesi'ni barındıran açık hava arkeoloji ve tarih vadisidir.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
İçkale tepe platosunda, Hevsel Bahçeleri manzaralı 675 metre rakımda yer alır.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
- Giriş Ücreti: Müzekart geçerlidir / Kültür ve Turizm Bakanlığı tarifesi uygulanır.
- Ziyaret Saatleri: Haftanın 7 günü 08:30 - 19:00 (Kışın 17:00) saatleri arasında açıktır.
- Tesisler: Arkeoloji sergi salonları, kafeterya, müze mağazası, seyir terasları ve otopark mevcuttur.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
- Açık Adres: İçkale Mevkii Saraykapı Girişi, Sur / Diyarbakır.
- Yol Durumu: İçkale'ye Saraykapı veya Fetih Kapısı'ndan girilir.
- Toplu Taşıma: İçkale servisleri ile varılır.
- Otopark: İçkale otoparkı kullanılır.
Bağlamsal Deneyim İpuçları (Arkeoloji & Sergi)
- Eserler: Amida Höyük Artuklu Sarayı çinileri, altın sikkeler ve Saint George Kilisesi kubbesi mutlaka görülmelidir.
11. Cahit Sıtkı Tarancı Müze Evi
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
Cahit Sıtkı Tarancı Müze Evi, 1733 yılında inşa edilmiş, Türk edebiyatının ulu şairi Cahit Sıtkı Tarancı'nın ("Yaş otuz beş! yolun yarısı eder") doğup büyüdüğü, siyah bazalt taş avlusu, eyvanları, havuzlu bahçesi ve şairin kişisel eşyalarıyla geleneksel Diyarbakır sivil mimarisinin şaheseridir.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
Ulu Cami'nin arkasında, 660 metre rakımda yer almaktadır.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
- Giriş Ücreti: Müzekart geçerlidir.
- Ziyaret Saatleri: Pazartesi hariç 08:30 - 17:00 saatleri arasında açıktır.
- Tesisler: Müze odaları, şairin el yazmaları sergisi ve avlu dinlenme alanı bulunur.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
- Açık Adres: Cami Nebi Mahallesi Çiftçi Sokak No:3, Sur / Diyarbakır.
- Yol Durumu: Ulu Cami'den yürüyerek 2 dakikada ulaşılır.
- Toplu Taşıma: Sur içi servisleri ile varılır.
- Otopark: Sur çevresi otoparkları kullanılır.
Bağlamsal Deneyim İpuçları (Şiir & Mimari)
- Şiir Ruhu: Avludaki dut ağacının gölgesinde oturup "Otuz Beş Yaş" şiirini okumak ve 14 odalı geleneksel haremlik-selamlık taş konağı gezmek.
12. Ahmet Arif Edebiyat Müzesi
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
Ahmet Arif Edebiyat Müze Kütüphanesi, 120 yıllık tarihi geleneksel bazalt taş konakta hizmet veren, Diyarbakır'ın ulu şairi Ahmed Arif'in ("Hasretinden Prangalar Eskittim") kişisel eşyaları, el yazması şiirleri, ses kayıtları ve binlerce ciltlik edebiyat kütüphanesini barındıran saygın bir kültür mekanıdır.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
Sur Cami Nebi Mahallesi'nde, 660 metre rakımda yer alır.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
- Giriş Ücreti: Ücretsizdir.
- Ziyaret Saatleri: Hafta içi ve cumartesi 08:30 - 17:30 saatleri arasında açıktır.
- Tesisler: Edebiyat kütüphanesi, okuma salonu, şairin hatıra odası ve taş avlu mevcuttur.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
- Açık Adres: Cami Nebi Mahallesi, Sur / Diyarbakır.
- Yol Durumu: Cahit Sıtkı Tarancı Müzesi'nin bitişiğindedir.
- Toplu Taşıma: Sur içi dolmuşları ile gidilir.
- Otopark: Suriçi otoparkları kullanılır.
Bağlamsal Deneyim İpuçları (Edebiyat & Şiir)
- Şiir Dinletisi: Müzede Ahmed Arif'in kendi sesinden şiir dinletisini dinlemek ve kütüphanede vakit geçirmek.
Sur Gezilecek Yerler Nerede ve Nasıl Gidilir? (2026 Harita Rehberi)
Sur seyahatinizde tüm rotaları tek bir interaktif harita üzerinde incelemek, GPS koordinatlarıyla yol tarifi almak ve ziyaretçi yorumlarını okumak için aşağıdaki bağlantıyı kullanabilirsiniz:
Sur Gezilecek Yerler Haritası ve Tüm Noktalar Sayfası →
Diyarbakır İlindeki Diğer İlçe Gezi Rehberleri (2026)
Diyarbakır seyahatinizi genişletmek istiyorsanız, komşu ilçelerdeki en popüler turistik noktalar için hazırladığımız özel gezi rehberlerine de göz atabilirsiniz:
Sur Hakkındaki Diğer Rehberler ve Yerel Bilgiler
Sur ilçesine ait yöresel lezzetler, esnaf lokantaları, günlük yaşam ve mahalle kültürü hakkında hazırladığımız diğer güncel yazılar:
