Giresun Piraziz'in Saklı Tarihi Hazineleri: Geçmişe Yolculuk Rehberi

Karadeniz'in yeşil ve mavinin kucaklaştığı şirin köşelerinden biri olan Giresun'un Piraziz ilçesi, belki de birçok kişinin henüz keşfetmediği tarihi ve kültürel zenginliklere ev sahipliği yapıyor. Doğal güzellikleriyle olduğu kadar, yüzyıllar öncesine uzanan köklü geçmişiyle de dikkat çeken Piraziz, ziyaretçilerine adeta bir zaman tünelinde yolculuk vadediyor. Bu yazımızda, Memleketim platformu olarak sizler için Piraziz'in en önemli tarihi mekanlarını derledik.

Piraziz, tarihi eserler bakımından komşu ilçeleri kadar zengin olmasa da, bünyesinde barındırdığı kaleleri, konakları ve dini yapılarıyla hatırı sayılır bir kültürel mirasa sahiptir. Bu eserler, geçen yüzyıllara rağmen özgün özelliklerini kısmen koruyarak günümüze ulaşmıştır.

Piraziz'in Tarihi Durakları

1. Bendehor (Piraziz) Kalesi: Antik Çağlardan Günümüze Bir Tanıklık

Piraziz'in en eski yerleşim yerlerinden biri olan Bendehor Kalesi, Ayıkaşı veya Kaleyanı Mahallesi'nde konumlanmıştır. Antik dönemden kalma olup olmadığı konusunda tarihçiler arasında tam bir mutabakat olmasa da, bölgenin Türkler tarafından fethinden önceki tarihlerde yapıldığı düşünülmektedir. Çepni beylerinin yöreyi ele geçirdiği dönemlerde küçük bir istihkâm (palanka) niteliğindeydi. 1455 yılı kayıtlarında kalede Hristiyan nüfusun yaşadığı, hatta bazı Türkçe isimler taşıyan Hristiyan Türklerin varlığına işaret eden bilgiler bulunmaktadır. Osmanlı döneminde askeri niteliği zayıflayan kale, zamanla Türkleşme sürecine girmiştir. Günümüzde kalıntıları görülebilen bu kale, Piraziz'in stratejik geçmişine ışık tutan önemli bir yapıdır.

Ziyaret İpuçları: Kaleye ulaşım biraz engebeli olabilir, rahat ayakkabılar tercih edin. Kale çevresinden Karadeniz'in eşsiz manzarasını seyredebilirsiniz.
Ulaşım: İlçe merkezine yakın Ayıkaşı Mahallesi'nde yer almaktadır. Yerel halktan yardım alarak kolayca ulaşabilirsiniz.

2. Pir Aziz Türbesi: İlçeye Adını Veren Manevi Lider

Piraziz ilçesine adını veren önemli şahsiyetlerden biri olan Pir Aziz'in türbesi, Şıhkıran Köyü'nde bulunmaktadır. Rivayetlere göre, Giresun yöresinin fethine öncülük eden manevi şahsiyetlerden Şeyh İdris Hazretleri'nin öğrencilerinden ve bir Ahi Beyi olduğu kabul edilen Pir Aziz, bölgenin Türkleşmesi ve İslamlaşmasında önemli rol oynamıştır. Kesme taştan, yaşadığı döneme uygun özel bir mimari tarzda yeniden inşa edilen türbenin çevresinde tarihi bir mezarlık ve uyumlu bir taç kapı ile iki çeşme de yer almaktadır. Bu türbe, inanç turizmi açısından önemli bir durak olup, ziyaretçilerine huzurlu bir atmosfer sunar.

Ziyaret İpuçları: Türbeyi ziyaret ederken saygılı bir tutum sergileyin. Çevresindeki mezarlığı da gezerek bölgenin geçmişine dair izler bulabilirsiniz.
Ulaşım: Şıhkıran Köyü'nde yer alan türbeye ilçe merkezinden kalkan dolmuşlar veya özel araçla ulaşım sağlanabilir.

3. Şeyh İdris Camii ve Türbesi: Horasan Erenlerinin Mirası

Piraziz'in Gökçeali Köyü'nde bulunan Şeyh İdris Camii ve Türbesi, bölgenin manevi dokusunun önemli bir parçasıdır. Horasan erenlerinden olan Şeyh İdris, 14. yüzyılın sonlarında bölgenin fethine ve iskanına katılmış, köy ve mezraların oluşumunda öncülük etmiştir. Caminin giriş kapısı üzerindeki kitabeye göre, ilk olarak Şeyh İdris tarafından 1399'lu yıllarda yaptırıldığı anlaşılmaktadır. Türbe ise 1990'lı yılların sonunda tamamen yıktırılarak baldaken tarzda yeniden inşa edilmiştir. Bu kompleks, inanç turizmi açısından önemli bir merkez olup, çevre il ve ilçelerden ziyaretçileri ağırlamaktadır.

Ziyaret İpuçları: Caminin ve türbenin mimarisini inceleyin. Bölgenin manevi atmosferini soluyarak huzur bulabilirsiniz.
Ulaşım: Gökçeali Köyü'ne ilçe merkezinden düzenli ulaşım imkanları mevcuttur.

4. Tiralizade Hasan Bey Konağı: Osmanlı Zarafetinin İzleri

Piraziz'in Eren Mahallesi'nde yer alan Tiralizade Hasan Bey Konağı, 1906-1908 yılları arasında inşa edilmiş, Geç Osmanlı dönemi sivil mimarisinin en güzel örneklerinden biridir. Kesme taştan yapılmış bodrum üzeri iki katlı bu konak, plan şeması ve Barok, Rokoko tarzı süslemelere sahip özgün cephe düzeniyle bölgede öne çıkmaktadır. İki kollu, C şekilli Barok üsluplu merdivenleri, demir kapı kanatlarındaki Barok motifleri ve yivli sütunlarla taşınan balkonuyla göz kamaştırır. Konak, halen aynı ailenin fertleri tarafından kullanılmakta olup, içerisindeki mobilyalar ve özel eşyalarla dönemin yaşam tarzını yansıtmaktadır.

Ziyaret İpuçları: Konak özel mülk olduğu için dışarıdan gözlemlemek veya izin alarak ziyaret etmek gerekebilir. Mimari detaylarına dikkat edin.
Ulaşım: Eren Mahallesi, Piraziz ilçe merkezine oldukça yakındır ve yürüyerek veya kısa bir araç yolculuğuyla ulaşılabilir.

5. Eren Merkez (Abdal) Camii: Piraziz'in Kalbindeki Tarihi Cami

Piraziz şehrinin çekirdeğini oluşturan Eren Mahallesi içinde ibadete açık olan Eren Merkez (Abdal) Camii, tarihte Tirali Camii, Abdal Camii veya İskele Pazarı Camii gibi farklı isimlerle anılmıştır. Zaman içinde geçirdiği tamirat ve ilaveler nedeniyle orijinal kalıntıları azalsa da, bölgenin dini ve sosyal yaşamında önemli bir yere sahip olmuştur. Caminin sade taş işçiliği ve ahşap detayları, Karadeniz'in kültürel dokusunu yansıtır.

Ziyaret İpuçları: Cami ibadete açıktır, ziyaret saatlerine ve kurallarına dikkat edin. Caminin hemen yanındaki çay bahçesinde mola verebilirsiniz.
Ulaşım: İlçe merkezinde, Eren Mahallesi'nde kolayca bulunabilir.

6. Kozlar Kalesi ve Diğer Tarihi İzler

Piraziz'de adı geçen diğer tarihi yapılar arasında Tekkeköy'deki Kozlar Kalesi ve Kaleyanı Mahallesi'ndeki Güni Kalesi de bulunmaktadır. Bu kaleler hakkında detaylı bilgiye ulaşmak zor olsa da, bölgenin geçmişte savunma amaçlı kullanıldığını gösteren önemli işaretlerdir. Akçay Köyü'nde bulunan Hasandede Mezarı ise günümüzde harap durumda olsa da, bölgenin manevi tarihine dair bir diğer izdir.

Piraziz Ziyaretiniz İçin Genel İpuçları

En İyi Ziyaret Zamanı: Piraziz, tipik Karadeniz iklimine sahip olduğundan, yaz ayları ve erken sonbahar, tarihi mekanları ve doğal güzellikleri keşfetmek için en uygun dönemlerdir.
Yerel Lezzetler: Piraziz mutfağı, doğal bitki, sebzeler ve deniz ürünleriyle zengindir. Piraziz köftesi ve pidesi gibi yöresel lezzetleri mutlaka deneyin.
Konaklama: İlçe merkezinde turistik amaçlı oteller bulunmaktadır.
Memleketim ile Keşfedin: Piraziz'in saklı güzelliklerini keşfederken, Memleketim rehberliğinde bölgenin kültürel ve doğal zenginliklerini daha yakından tanıyabilirsiniz.

Ulaşım Bilgileri

Piraziz ilçesi, Karadeniz sahil yolunun hemen kenarında yer almaktadır. Giresun il merkezine yaklaşık 23 km, Ordu il merkezine de yaklaşık 23 km mesafededir. Bu stratejik konumu sayesinde hem Giresun hem de Ordu'dan kolayca ulaşılabilir.

Karayolu: Ordu-Giresun Devlet Karayolu üzerinden özel araçla veya şehirlerarası otobüslerle rahatlıkla ulaşım sağlanabilir.
Havayolu: En yakın havalimanları Ordu-Giresun Havalimanı (OGU) ve Trabzon Havalimanı'dır. Havalimanlarından Piraziz'e otobüs veya taksi ile geçiş yapabilirsiniz.
İlçe İçi Ulaşım: İlçe merkezindeki tarihi mekanlara yürüyerek ulaşım mümkünken, köylerdeki türbe ve kalelere dolmuş veya özel araçla gidilebilir.

Piraziz, tarihi dokusu, doğal güzellikleri ve sıcakkanlı insanlarıyla keşfedilmeyi bekleyen bir Karadeniz incisidir. Memleketim olarak, bu eşsiz ilçenin tarihi mekanlarını ziyaret etmenizi ve Karadeniz'in mistik atmosferini deneyimlemenizi tavsiye ederiz.

İlgili Bağlantılar ve Rehberler

Piraziz Rehberi • Piraziz Gezilecek Yerler • Giresun Rehberi • Coğrafi İşaretler • Tüm Bloglar