Kayseri Tomarza'nın Gizemli Geçmişi: Tarihi Mekanlar Rehberi

Anadolu'nun kalbinde, Kayseri'nin huzurlu ilçesi Tomarza, binlerce yıllık medeniyetlere ev sahipliği yapmış, her köşesi tarih kokan bir coğrafyadır. Kapadokyalılar'dan Roma İmparatorluğu'na, Selçuklular'dan Osmanlı'ya kadar pek çok kültüre beşiklik eden bu topraklar, günümüzde de geçmişin izlerini taşıyan sayısız tarihi mekana ev sahipliği yapmaktadır. Eğer siz de tarihin derinliklerinde bir yolculuğa çıkmak, antik sırları keşfetmek istiyorsanız, Memleketim platformu olarak hazırladığımız bu rehber tam size göre!

Tomarza'nın Saklı Yeraltı Şehirleri

Tomarza, İç Anadolu'nun karakteristik özelliklerinden biri olan yeraltı şehirleriyle dikkat çekmektedir. Bu gizemli yapılar, geçmişte düşmanlardan korunmak veya zorlu kış şartlarında barınmak amacıyla kullanılmıştır. İlçede keşfedilmeyi bekleyen önemli yeraltı şehirleri bulunmaktadır:

Eski Pusatlı Köyü Yeraltı Şehri: Tomarza'nın tarihine ışık tutan bu yeraltı şehri, bölgenin antik dönemdeki yaşam biçimlerine dair önemli ipuçları sunar.
Kömür Yeraltı Şehri: Kömür Köyü sınırları içinde yer alan bu yeraltı şehri de bölgenin önemli tarihi miraslarındandır.
Kuşcağız Yeraltı Şehri: Kuşcağız'da bulunan bu yeraltı yapısı, ziyaretçilerine farklı bir deneyim vaat eder.
Emiruşağı Yeraltı Şehri: Emiruşağı kasabası yakınlarında bulunan bu yeraltı şehri de Tomarza'nın keşfedilmeyi bekleyen değerlerindendir.

Bu yeraltı şehirleri, dar geçitleri, yaşam alanları ve gizli odalarıyla ziyaretçilerini adeta zamanda yolculuğa çıkarır. Bölgeye yapacağınız ziyaretlerde bu yapıları keşfetmek, Tomarza'nın derin tarihini daha yakından anlamanıza yardımcı olacaktır.

Roma Dönemi'nden Kalma Lahitler ve Atölyeler

Tomarza'nın Kömür Köyü, Roma dönemine ait önemli bir lahit atölyesine ev sahipliği yapmaktadır. Bölgede bulunan Üç Taş Lahitleri, Roma dönemine ait olup, bazıları sağlam, bazıları ise kırık halde günümüze ulaşmıştır. Bu lahitlerin, bölgenin önemli bir mezar yapım merkezi olduğunu göstermektedir. Lahitlerin tekne kısımları dikdörtgen prizma formunda ve sadeyken, kapak kısımları yarım silindir veya kırma çatı şeklinde tasarlanmıştır. Kapak üzerindeki dikdörtgen açıklıkların ise ruh deliği olarak kullanıldığı düşünülmektedir. Bu eşsiz eserler, Roma İmparatorluğu'nun Anadolu'daki izlerini sürmek isteyenler için kaçırılmaması gereken duraklardır.

Antik Kabartmalar ve Anıtlar

Tomarza'nın zengin tarihi, sadece yeraltı yapıları ve lahitlerle sınırlı değildir. Bölgede bulunan antik kabartmalar da dikkat çekicidir:

İmamkulu Rölyefi (Hitit Heykeli/Kabartması): İmamkulu Mahallesi'nde yer alan bu Geç Hitit dönemine ait hiyeroglif yazıtlı kabartma, bölgenin Hitit medeniyetiyle olan bağlarını gözler önüne sermektedir.
Kurubel Kitabesi: Arslantaş köyü yakınlarında bulunan bu Geç Hitit dönemine ait hiyeroglif yazıtlı kitabe de Tomarza'nın antik dönemdeki önemini vurgular.

Bu kabartmalar, dönemin inançları, yaşam tarzları ve sanatsal anlayışları hakkında değerli bilgiler sunar.

Tomarza'nın Kiliseleri ve Camileri: Kültürlerin Buluşma Noktası

Tomarza, farklı inanç ve kültürlerin bir arada yaşadığı bir geçmişe sahiptir. Bu durum, ilçedeki dini yapılara da yansımıştır:

Surp Poghos-Petros (Boghos-Bedros) Kilisesi (Tomarza Kilisesi): 1837 yılında inşa edilen bu Ermeni kilisesi, Ermeni mimarisinin özelliklerini taşır ve üç nefli bazilikal planlıdır. İç mekanında zengin bezemeler ve freskler bulunsa da, zamanla bakımsızlık nedeniyle hasar görmüştür. Kilise, Tomarza'nın Cumhuriyet Mahallesi'nde yer almaktadır.
Panagia Kilisesi: Tomarza'da varlığı bilinen bir diğer Ermeni kilisesi olan Panagia Kilisesi'nin konumu hakkında farklı görüşler bulunmaktadır; bazı kaynaklara göre Kapukaya ve Belören köyleri arasında, bazılarına göre ise Tomarza şehrinin batısında yer almaktaydı.
Surp Asdvadzadzin Manastırı: Günümüze ulaşmamış olsa da, 1915 öncesinde var olan bu Ermeni manastırından geriye sadece birkaç duvar kalıntısı kalmıştır.
Tomarza Merkez Camii: İlçe merkezinde bulunan bu cami, Sultan II. Abdülhamid döneminin sonlarında (1876-1908) inşa edilmiştir. Tomarza yöresine özgü bazaltı andıran gri ve açık pembe kesme taşlarla inşa edilen cami, merkezi planlı yapısıyla dikkat çeker.
Döndü Şahin Camii: Tomarza'da bulunan bir diğer önemli camidir.

Bu yapılar, Tomarza'nın çok kültürlü geçmişinin canlı tanıklarıdır ve farklı medeniyetlerin izlerini bir arada görmek isteyenler için eşsiz bir deneyim sunar.

Diğer Tarihi ve Doğal Güzellikler

Tomarza'nın tarihi dokusunu tamamlayan diğer önemli noktalar arasında Tapakkaya Tepesi, Tomarza Göl Değirmeni ve çeşitli höyükler bulunmaktadır. Ayrıca, ilçe doğal güzellikleriyle de öne çıkar. Zamantı Irmağı ve çevresi, doğal kaynak suları, Berçin Yaylası gibi alanlar, tarihi keşiflerinize eşlik edecek huzurlu molalar sunar. Memleketim olarak, Tomarza'nın hem tarihi hem de doğal zenginliklerini keşfetmenizi tavsiye ederiz.

Ziyaret İpuçları ve Ulaşım

Kayseri il merkezine yaklaşık 55 kilometre uzaklıkta bulunan Tomarza'ya ulaşım oldukça kolaydır. Kayseri şehir merkezinden kalkan toplu taşıma araçları veya özel aracınızla rahatlıkla ulaşım sağlayabilirsiniz. Tarihi mekanların çoğu ilçe merkezine yakın konumda veya kısa mesafeli köylerde yer almaktadır. Yeraltı şehirleri ve lahitler gibi bazı alanları ziyaret ederken rahat ayakkabılar giymeniz ve yeterli su bulundurmanız önerilir. Özellikle kiliseler ve camiler gibi dini yapıları ziyaret ederken saygılı bir tutum sergilemek ve uygun kıyafetler tercih etmek önemlidir.

Tomarza, sadece bir ilçe değil, aynı zamanda Anadolu'nun derin tarihini ve kültürel çeşitliliğini yansıtan bir açık hava müzesidir. Memleketim ile bu eşsiz coğrafyanın her bir köşesini keşfedin ve unutulmaz anılar biriktirin!