Kayseri Tomarza'nın Gizemli Geçmişi: Yeraltı Şehirleri ve Antik İzler

Anadolu'nun kalbinde, Kayseri'nin şirin ilçesi Tomarza, adını belki de çok sık duymadığınız ancak keşfedilmeyi bekleyen zengin bir tarihi mirasa ev sahipliği yapıyor. "Antik Kentler" denince akla genellikle büyük, görkemli yapılar gelse de, Tomarza'nın toprakları altında ve yüzeyinde sakladığı izler, bölgenin binlerce yıllık geçmişine ışık tutuyor. Memleketim olarak hazırladığımız bu özel rehberle, Tomarza'nın gizemli antik dünyasına bir yolculuğa çıkmaya hazır olun.

Tomarza'nın Derinliklerindeki Sırlar: Yeraltı Şehirleri

Tomarza, Kapadokya bölgesine yakınlığıyla da dikkat çeken bir konumda yer alıyor ve bu coğrafi özellik, ilçenin yeraltı şehirleriyle dolu olmasının en önemli nedenlerinden biri. Bölgedeki yeraltı şehirleri, genellikle erken Hristiyanlık dönemlerinde korunma ve barınma amacıyla kullanılmış, labirent gibi tüneller ve odacıklardan oluşan yapılar olarak karşımıza çıkıyor. Bu gizemli yapılar, ziyaretçilerine adeta zaman tünelinde bir yolculuk vadediyor.

Eski Pusatlı Köyü Yeraltı Şehri: Tomarza'nın önemli tarihi miraslarından biri olan Eski Pusatlı Köyü Yeraltı Şehri, bölgenin geçmişine dair ipuçları sunuyor.
Kömür Yeraltı Şehri: Kömür Köyü sınırları içinde yer alan bu yeraltı şehri, dar ve kayalık bir vadide konumlanmış savunma yapısıyla dikkat çekiyor. Ana salonunun tavanında 5.70 metre yüksekliğinde ve 1.70 metre çapında, düzgün kazılmış bir şaft bulunuyor.
Kuşcağız Yeraltı Şehri: Kuşçağız Köyü'nün doğusundaki vadide bulunan bu yeraltı şehri, Kayseri'deki benzerleri arasında önemli bir yere sahip.
Emiruşağı Yeraltı Şehri: Emiruşağı Kasabası'nda kazı çalışmaları devam eden bir yeraltı şehri de Tomarza'nın keşfedilmeyi bekleyen değerlerinden.
İncili Yeraltı Şehri: Tomarza'nın 10 km kuzeyindeki İncili Köyü'nde yer alan bu yeraltı şehri, üç giriş ve iki çöküntü ile yeryüzüne açılıyor ve üç ana bölümden oluşuyor.
Sümengen Yeraltı Şehri: Sümengen Yaylası'nda bulunan bu yeraltı yapısı, antik yerleşimlerden uzak, dağlık bir bölgede konumlanmasıyla ilginç bir örnek teşkil ediyor.
Fatinler Yeraltı Şehri: Şıh Barak Köyü yakınlarında, vadiye bakan yamaçta yer alan bu ilginç yeraltı savunma yapısı, üç farklı girişe sahip.

Roma Döneminden Kalma Sessiz Tanıklıklar: Lahitler ve Arkeolojik Sit Alanları

Tomarza'nın antik dokusu sadece yeraltı şehirleriyle sınırlı değil. Bölge, Roma dönemine ait önemli lahitlere ve çeşitli arkeolojik sit alanlarına da ev sahipliği yapıyor.

Kömür Köyü Üç Taş Lahitleri: Tomarza'nın Kömür Köyü sınırları içerisinde yer alan bu lahitler, bölgenin Roma dönemine ait bir lahit atölyesi olduğu tahmin edilen önemli kalıntılar. Üç tam lahdin uzunluğu 190 cm, genişliği 90 cm ve boyları 2 metreyi buluyor. Kapak kısımları yarım silindir ve kırma çatı şeklinde tasarlanmış olup, üzerindeki dikdörtgen açıklığın ruh deliği olarak kullanıldığı düşünülüyor. Bu lahitler, Anadolu'nun en eski ve en büyük lahitlerinden bazıları olarak kabul ediliyor.
İmamkulu Rölyefi: İmamkulu Mahallesi'nde bulunan bu tarihi rölyef, bölgenin kültürel zenginliğini gözler önüne seriyor.
Akbelen Höyüğü: İmamkulu Mahallesi'nde bulunan Akbelen Höyüğü, 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescillenmiş olup, yerleşimin tarih öncesi dönemlere dek uzandığını gösteren çanak çömlek kırıkları bulunmuştur.
Süvegenler Kaya Mezarları I-II: Süvegenler Mahallesi'nde yer alan bu kaya mezarları da 1. derece arkeolojik sit alanı olarak tescil edilmiştir.
Kurdelen Mevkii Arkeolojik Yerleşimi: Alakuşak (Akdere) Mahallesi'nde bulunan bu yerleşim de 1. derece arkeolojik sit alanı olarak koruma altındadır.

Tomarza'nın Diğer Tarihi ve Kültürel Durakları

Tomarza'nın tarihi, sadece antik dönemlerle sınırlı değil. İlçe, farklı medeniyetlerin izlerini taşıyan başka önemli yapılar da barındırıyor.

Tomarza Kilisesi (Surp Bogos Bedros Kilisesi): Cumhuriyet Mahallesi'nde yer alan ve 1837 yılında inşa edilen bu Ermeni kilisesi, üç nefli bazilikal planıyla dikkat çekiyor. İç mekanında zengin bezemeler ve freskler bulunsa da, ne yazık ki zamanla bakımsızlık nedeniyle hasar görmüştür.
Tomarza Merkez Camii: İlçe merkezinde bulunan bu cami, 19. yüzyıl Osmanlı mimarisi özelliklerini taşımaktadır.
Kale Kalıntıları ve Saray Harabeleri: İlçede bulunan kale kalıntıları ve Saraycık mevkiindeki saray harabeleri, Tomarza'nın geçmişteki önemli yerleşim yerlerinden biri olduğunu gösteriyor.

Ziyaret İpuçları ve Ulaşım

Kayseri Tomarza'ya yapacağınız bu tarihi yolculuk için bazı ipuçları:

Ulaşım: Tomarza, Kayseri şehir merkezine yaklaşık 55 kilometre mesafede yer almaktadır. Kayseri'den kalkan toplu taşıma araçları veya özel aracınızla kolayca ulaşım sağlayabilirsiniz. İlçe içi gezilerinizde ise özel araç veya yerel taksiler tercih edilebilir.
En İyi Ziyaret Zamanı: Yeraltı şehirleri ve açık hava arkeolojik alanları için ilkbahar ve sonbahar ayları, hava koşullarının daha elverişli olması nedeniyle idealdir.
Rehberlik: Bölgedeki yeraltı şehirleri ve arkeolojik alanların bazıları henüz tam olarak turizme açılmamış veya rehberlik hizmeti sunmayabilir. Ziyaret öncesinde yerel yetkililerden veya Memleketim gibi güvenilir kaynaklardan güncel bilgi almanız faydalı olacaktır.
Yanınıza Alın: Yeraltı şehirlerini gezerken rahat ayakkabılar giymeniz, fener veya kafa lambası bulundurmanız ve fotoğraf makinenizi unutmamanız önerilir.

Kayseri Tomarza, antik çağlardan günümüze uzanan zengin tarihiyle, keşfedilmeyi bekleyen gerçek bir cevher. Bu eşsiz mirasları yerinde görmek, Anadolu'nun derinliklerindeki kültürel katmanları anlamak için harika bir fırsat sunuyor. Memleketim olarak, bu tür gizli kalmış değerleri gün yüzüne çıkarmaktan ve sizlere rehberlik etmekten mutluluk duyuyoruz.