Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
Amasya'nın güneybatısında Çekerek Vadisi havzasında yer alan Gediksaray Höyüğü (eski adıyla Varay), Orta Karadeniz bölgesinin en geniş stratigrafik tabakalanmasına sahip 1. derece tescilli arkeolojik yerleşim alanlarından biridir. İlk Tunç Çağı'ndan (M.Ö. 3000-2500) başlayarak Orta ve Geç Tunç Çağı, Demir Çağı, Helenistik ve Roma dönemlerine kadar kesintisiz yerleşim görmüştür. Yüzey araştırmalarında monokrom ve boyalı Hitit keramikleri, Frig dönemi çanak çömlek parçaları ve Roma mimari taşları tespit edilmiştir. Yerel efsanelerde, bu devasa tepe altında kadim devirlerde sarayların ve gizli altın tonozların gömülü olduğuna inanılmış, halk arasında 'Sarayaltı Tepesi' olarak anılagelmiştir. Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
Rakım 680 metredir. Çekerek Irmağı alüvyal ovasına hâkim bereketli tarım arazilerinin ortasında yükselen konik bir tepe formundadır. Çevresinde buğday tarlaları, meyve bahçeleri ve bozkır bitki örtüsü hâkimdir. Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
•Giriş Ücreti:Halka açık tescilli arkeolojik sit alanı olup tamamen ücretsizdir.•Ziyaret Saatleri ve Günleri:Haftanın 7 günü gün ışığında gezilebilir.•Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Sit alanından yüzey buluntusu veya taş toplamak kesinlikle yasaktır ve cezai yaptırıma tabidir. Yüzey toprak ve engebelidir; bebek arabası ve tekerlekli sandalye ile zirveye çıkış elverişli değildir. Sağlam tabanlı spor ayakkabı önerilir.•Tesis ve Olanaklar:Doğal sit alanıdır; alanda tesis bulunmaz, temel ihtiyaçlar Gediksaray köy merkezindeki bakkal ve kahvehanelerden temin edilebilir. Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum•Adres / Açık Konum:Gediksaray Köyü, Göynücek / Amasya.•Yol Durumu ve Araç Uygunluğu:Amasya il merkezine 52 km, Göynücek ilçe merkezine 14 km mesafededir. Tamamı asfalt kaplama olan Göynücek-Gediksaray yolu üzerinden her türlü binek araçla rahatlıkla ulaşılır.•Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri:Göynücek İlçe Otogarı'ndan ve Amasya Köy Minibüsleri Garajı'ndan sabah ve öğleden sonra düzenli hareket eden Gediksaray köy minibüsleriyle ulaşım mümkündür.•Otopark Durumu:Höyük eteklerinde köy yolu kenarında ücretsiz araç park alanları mevcuttur. Bağlamsal Deneyim İpuçları (Turizm & Doğa)•En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Höyük zirvesinden Çekerek Irmağı vadisinin panoramik tarım parselleri ve gün batımında höyüğün vadiye düşen silueti harika kadrajlar verir.•Işık ve Çekim Saatleri:Sabah erken saatler ve ikindi güneşi, höyüğün katmanlı toprak yapısını ve vadi rengini en canlı gösteren zamanlardır.•Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri:Gediksaray ve Göynücek köylerinde üretilen tescilli çiçek bamyası yemeği, ev yapımı Amasya çöreği, tandır ekmeği ve köy pekmezi mutlaka tadılmalıdır.