التراث الروحي لحسن كيفا لعام 2026: المساجد والكنائس والمقابر التاريخية (دليل سفر باتمان)

Tarihi İmam Abdullah Türbesi ve Zaviyesi

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler • Hz. Peygamber'in amcası Hz. Cafer-i Tayyar'ın oğlu olan İmam Abdullah'ın, Hasankeyf'in fethi sırasında (MS 638) şehit düştüğü ve bu mukaddes tepeye defnedildiği rivayet edilmektedir. • 14. yüzyılda Artuklular ve ardından Eyyubiler döneminde Sultan Süleyman tarafından yeniden inşa ettirilen zaviye, Hasankeyf'in en hürmet gören manevi makamıdır. • Ilısu Barajı suları altında kalmaması amacıyla 2018 yılında dünya çapında uygulanan mühendislik harikası modüler taşıma sistemiyle yeni Arkeopark yarımadasına nakledilmiştir.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa • Dicle Nehri kıyısında, Hasankeyf Arkeopark alanının hakim tepesinde (rakım yaklaşık 520 metre) yer almaktadır. • Baraj gölünün turkuaz suları ve Hasankeyf Kalesi kayalık kanyon manzarası ile çevrili ferah bir yarımadada yükselir.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti

Giriş Ücreti: Manevi türbe ve zaviye alanına giriş tamamen ücretsizdir.

Ziyaret Saatleri ve Günleri: Haftanın 7 günü 08:00 - 19:30 saatleri arasında ziyarete açıktır.

Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Türbe adabına uygun kılık kıyafet zorunludur. Arkeopark yürüyüş parkurları engelli rampalı olup bebek arabası ve tekerlekli sandalye ile rahatça gezilebilir.

Tesis ve Olanaklar: Abdesthane, WC, çeşme, dinlenme gölgelikleri ve Arkeopark danışma birimi mevcuttur.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum

Adres / Açık Konum: Yeni Hasankeyf Yerleşkesi, Arkeopark Alanı, Hasankeyf / Batman.

Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Batman il merkezine yaklaşık 38 km mesafededir; Batman-Midyat bölünmüş yolu üzerinden her binek araçla rahatlıkla ulaşılır.

Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri: Batman İlçe Otogarı'ndan her 15 dakikada bir Hasankeyf kooperatif minibüsleri kalkmakta ve Arkeopark girişinde durmaktadır.

Otopark Durumu: Arkeopark girişinde geniş, asfalt ve ücretsiz otopark alanı mevcuttur.

Bağlamsal Deneyim İpuçları

Manevi Ziyaret ve Dua Adabı: Sahabe soyundan gelen İmam Abdullah'ın kabri başında vakar ve sükunetle Fatiha okunması, İslamiyet'in Anadolu'ya ilk tebliğ erleri için dua edilmesi esastır.

Belgesel & Saygılı Çekim: Kesme taş türbe kubbesi ve Dicle Baraj Gölü kordonu saygılı bir üslupla fotoğraflanabilir.

Yöresel Manevi Gelenek: Hasankeyf halkı asırlardır cuma günleri türbeyi ziyaret ederek bereket ve hayır duası istemektedir.

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler: El-Rızk Camii, 1409 yılında Eyyubi Sultanı Ebü'l-Mefahir Süleyman tarafından Dicle Nehri kıyısında yaptırılmış abidevi bir İslam mimarlığı şaheseridir. Caminin en hayranlık uyandıran bölümü, göğe doğru bir abide gibi yükselen kesme taş minaresidir. Minarenin gövdesinde iki ayrı kapıdan girilen ve birbirini görmeden aynı anda yukarı çıkan dahiyane bir "çifte sarmal merdiven" sistemi bulunmaktadır. Minarenin taş yüzeyi bitkisel kabartmalar, geometrik geçmeler ve kufi-sülüs hatla yazılmış Esmaü'l-Hüsna kitabeleriyle nakış nakış işlenmiştir. Ilısu Barajı kurtarma projesiyle minare ve taç kapı tek parça halinde Arkeopark alanına taşınarak yok olmaktan kurtarılmıştır.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa: Hasankeyf Arkeopark alanında, Dicle Baraj Gölü'ne nazır bir konumda, 532 metre rakımda yer almaktadır. Çevresinde taşınan diğer tarihi anıtlar ve yeşil park alanı uzanır.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti:

Giriş Ücreti: Tarihi cami kalıntıları ve minareyi ziyaret tamamen ücretsizdir.

Ziyaret Saatleri ve Günleri: Haftanın 7 günü 24 saat ziyarete açıktır.

Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Tarihi taş işlemelere ve minare gövdesine zarar verilmemelidir. Alan düz zeminli olup engelli tekerlekli sandalyesi ve bebek arabası erişimine elverişlidir.

Tesis ve Olanaklar: Bilgilendirme tabelaları, gezi yolları, aydınlatma ve oturma alanları bulunmaktadır.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum:

Adres / Açık Konum: Arkeopark Yerleşkesi, Sahil Boyu, Hasankeyf / Batman.

Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Hasankeyf ilçe merkezindedir; asfalt sahil yoluyla her binek araçla rahatça varılır.

Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri: Hasankeyf minibüsleri durağından yürüyerek 5 dakikada Arkeopark'a ulaşılır.

Otopark Durumu: Arkeopark açık otoparkı ücretsiz olarak kullanılabilir.

Bağlamsal Deneyim İpuçları (Mimarlık & Taş Sanatı):

Öne Çıkan Nadide Eserler & Sergi İpuçları: Çifte sarmal merdivenli minare gövdesindeki Eyyubi kufi kitabeleri ve taş mukarnaslı şerefe altı süslemeleri.

Müze Çevresi Kültür & Kahve Durakları: Arkeopark sahilinde semaverde kaçak çay ve menengiç kahvesi.

Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Dicle kıyısında sac tava ve tandır lavaşı.

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler Tarihi Sultan Süleyman Camii, 1407 yılında Eyyubi Sultanı Süleyman tarafından inşa ettirilmiş, Ortaçağ İslam sanatının Taşeli ve Mezopotamya havzasındaki en seçkin mimari abidelerinden biridir. Baraj gölü suları altında kalmaması için taş taş sökülüp yeni Hasankeyf Arkeopark alanına nakledilerek aslına uygun biçimde yeniden ayağa kaldırılmıştır. Caminin sivri kemerli anıtsal taçkapısı, geometrik mukarnasları, kufi ve sülüs hatla yazılmış ayet kitabeleri ve kesme taştan zarif minaresi göz alıcıdır. Yöre efsanelerinde, Sultan Süleyman'ın bu caminin inşası için Şam ve Halep'ten getirttiği taş ustalarına 'öyle bir mabet yapın ki asırlar boyu hem Dicle hem gök kubbe bu güzelliği seyretsin' dediği aktarılır.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa Yeni Hasankeyf Kültür Parkı ve Arkeopark alanında, Dicle Nehri kıyısında yaklaşık 520 metre rakımda yer almaktadır. Çevresinde zakkumlar, palmiyeler, yeşil yürüyüş bantları ve yeni baraj gölünün turkuaz suları uzanır.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti

Giriş Ücreti: Tarihi cami ve Arkeopark açık hava sahasını ziyaret tamamen ücretsizdir.

Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü 08:00 - 19:00 saatleri arasında halkın ve turistlerin ziyaretine açıktır.

Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Tarihi taş duvarlara ve nakledilen orijinal taş kitabelere temas edilmemelidir. Arkeopark içindeki düz yürüyüş aksları sayesinde bebek arabası ve tekerlekli sandalye erişimine tamamen uygundur.

Tesis ve Olanaklar: Kültür parkı kafeteryası, dinlenme kamelyaları, seyir terasları, WC ve Hasankeyf Müzesi olanakları mevcuttur.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum

Adres / Açık Konum: Arkeopark Alanı, Raman Mahallesi, Hasankeyf / Batman.

Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Batman il merkezine 38 km mesafededir; Batman-Midyat bölünmüş devlet yolu üzerinden asfalt kalitesi yüksek yolla binek araçlarla rahatça varılır.

Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Batman Otogarı'ndan her 15 dakikada bir kalkan Hasankeyf ilçe minibüsleri ile Arkeopark giriş kapısına kadar gidilebilir.

Otopark Durumu: Arkeopark ve müze kompleksi önünde yüzlerce araç kapasiteli geniş ücretsiz otopark yer almaktadır.

Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları / Gastronomi Tavsiyeleri (Mekanın Ruhuna Göre 5. Bölüm Uyarlaması)

En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Caminin mukarnaslı taçkapısı ile Dicle baraj gölünün turkuaz sularını aynı karede birleştiren geniş açılı kompozisyonlar fotoğraflanmalıdır.

Işık ve Çekim Saatleri: Sabahın erken saatlerinde güneş taş yüzeylere vurduğunda sarı kesme taşların sıcak tonları kusursuz kareler üretir.

Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Hasankeyf kordonunda Dicle kenarında kurulan kır bahçelerinde Şam böreği, sac tava ve yöresel nar suyu mutlaka tadılmalıdır.