Türkiye'nin zengin tarihi ve göz alıcı doğasıyla öne çıkan Erzurum ilinin en nadide köşelerinden biri olan Aziziye, binlerce yıllık medeniyet kalıntıları, tertemiz havası ve büyüleyici manzaralarıyla 2026 yılında da seyahatseverleri kendine çekiyor. Aziziye'de gezi planı yaparken "Gezilecek yerler nerede ve nasıl gidilir?" sorusuna yanıt arayanlar için Tarihi Rızvan Ağa Konağı Kültür Evi, Pulur Höyüğü, Karaz Höyüğü, Alaca Köyü Şehitliği ve Anıtı başta olmak üzere mutlaka görmeniz gereken en popüler 6 gezilecek yeri, 5 ana kategoride detaylı 2026 gezi rehberiyle bir araya getirdik.
2026 Aziziye Gezi Rehberi İçindekiler
- Tarihi ve Kültürel Miras & Antik Kentler: 6 kayıtlı mekan
Aziziye Tarihi ve Kültürel Miras & Antik Kentler
1. Tarihi Rızvan Ağa Konağı Kültür Evi
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
Geç Osmanlı ve Erken Cumhuriyet döneminin geleneksel Erzurum sivil mimarisini yansıtan Tarihi Rızvan Ağa Konağı, ahşap tavan işçiliği, taş kemerli pencereleri ve geniş selamlığıyla kentin yaşayan kültürel mirasıdır. Bölgenin ileri gelen eşrafından Rızvan Ağa tarafından yaptırılan konak, günümüzde Dadaş kültürünü, geleneksel yaşam tarzını ve etnografik eserleri sergileyen bir kültür evi olarak hizmet vermektedir.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
Rakım 1.790 metredir. Aziziye'nin tarihi dokusunun korunduğu ferah bir bahçe içerisinde yer almaktadır.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
- Giriş Ücreti: Ücretsizdir.
- Ziyaret Saatleri ve Günleri: Pazartesi hariç haftanın 6 günü 09:00 - 18:00 saatleri arasında açıktır.
- Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Tarihi ahşap merdivenler ve döşemeler dikkatle kullanılmalıdır. Zemin kat düzayak olup erişime uygundur.
- Tesis ve Olanaklar: Geleneksel Dadaş oturma odaları, şark köşesi, etnografya sergisi ve bahçe dinlenme alanı mevcuttur.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
- Adres / Açık Konum: Ilıca Merkez, Konak Caddesi, Aziziye / Erzurum.
- Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Şehir içi asfalt yollarla her türlü binek araçla kapısına kadar ulaşılır.
- Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri: Aziziye ilçe içi minibüs hatları konağın yakınından geçer.
- Otopark Durumu: Konak çevresinde ücretsiz park yerleri mevcuttur.
Öne Çıkan Nadide Eserler & Sergi İpuçları
Tavandaki ahşap göbek oymaları ve geleneksel Erzurum kıtlama şeker semaverleri ile eski bakır mutfak eşyaları nostaljik kareler yakalamak için eşsizdir.
2. Pulur Höyüğü
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
1960'lı yıllarda Dr. Hamit Zübeyir Koşay ve Hermann Vary tarafından bilimsel kazıları yapılan Pulur Höyüğü, Erken Tunç Çağı mimarisinin Doğu Anadolu'daki en sağlam kerpiç duvarlı evlerini ve fırınlarını barındırır. Karaz kültürünün günlük yaşamına ve dinsel ritüellerine ışık tutan zengin maden ve seramik buluntuları vermiştir.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
1.770 metre rakımda, Karasu mendereslerinin suladığı düzlükte yükselen 15 metre yüksekliğinde arkeolojik yerleşimdir.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
- Giriş Ücreti: Ücretsizdir.
- Ziyaret Saatleri ve Günleri: Haftanın 7 günü gün doğumundan gün batımına kadar ziyaret edilebilir.
- Kurallar ve Güvenlik: Tescilli arkeolojik alandır; kültürel mirası koruma kurallarına uyulmalıdır.
- Tesis ve Olanaklar: Ömertepe köyünde temel ihtiyaç noktaları bulunur.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
- Adres / Açık Konum: Ömertepe (Pulur) Mahallesi, Aziziye / Erzurum.
- Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Aziziye merkezine 12 km asfalt karayoludur.
- Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri: Aziziye ilçe otogarından kalkan Ömertepe dolmuşları ile mahalleye ulaşılabilir.
- Otopark Durumu: Höyük eteklerinde araç park imkanı vardır.
Bağlamsal Deneyim İpuçları (Arkeoloji)
- En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Höyüğün zirvesinden ovanın kıvrılan su kanalları ve gün batımı renkleri.
- Işık ve Çekim Saatleri: İkindi güneşi ve altın saat çekimleri.
- Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Yayık ayranı ve köy çöreği.
3. Karaz Höyüğü
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
Dünya arkeoloji literatüründe 'Karaz Kültürü' (Erken Transkafkasya Kültürü) olarak tanımlanan, M.Ö. 4000 ile M.Ö. 2000 yılları arasındaki devasa uygarlığın tip yerleşimidir. 1942-1944 yıllarında Türk Tarih Kurumu adına Dr. Hamit Zübeyir Koşay başkanlığında yapılan kazılarda koyu gri ve siyah perdahlı spiral motifli Karaz çanak çömlekleri ile kutsal ocaklar gün ışığına çıkarılmıştır.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
1.760 metre rakımda, Karasu Ovası'nın kuzey kenarında yükselen 16 metre yüksekliğinde, 200 metre çapında görkemli bir höyük tepesidir.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
- Giriş Ücreti: Ücretsizdir.
- Ziyaret Saatleri ve Günleri: Haftanın 7 günü gün ışığında serbestçe incelenebilir.
- Kurallar ve Güvenlik: 1. Derece Arkeolojik Sit Alanıdır; kazı yapmak, taş ve toprak taşımak kanunen yasaktır.
- Tesis ve Olanaklar: Köy içinde bakkal, cami ve çeşme bulunmaktadır.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
- Adres / Açık Konum: Kahramanlar (Eski Karaz) Mahallesi, Aziziye / Erzurum.
- Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Erzurum merkeze 16 km, Ilıca'ya 8 km mesafede asfalt köy yoludur; binek araca uygundur.
- Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri: Ilıca merkezden hareket eden Kahramanlar köy minibüsleri ile ulaşım sağlanır.
- Otopark Durumu: Köy meydanında ücretsiz açık park alanı vardır.
Bağlamsal Deneyim İpuçları (Arkeoloji & Tarih)
- En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Höyüğün katman siluetini ve arkasındaki Palandöken Dağları'nın panoramik zincirini içine alan geniş açı kadrajı.
- Işık ve Çekim Saatleri: Sabah erken saatler höyük konturlarını en belirgin kılan zamandır.
- Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Köyde üretilen geleneksel Erzurum civil peyniri ve tereyağlı kete.
4. Alaca Köyü Şehitliği ve Anıtı
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
10 Mart 1918 tarihinde, 1. Dünya Savaşı'nın son evresinde geri çekilen Ermeni çeteleri tarafından kadın, çocuk ve yaşlı demeden acımasızca şehit edilen 278 masum Türk köylüsünün anısına inşa edilmiştir. Kazım Karabekir Paşa komutasındaki Türk ordusu köye girdiğinde karşılaştığı yürek dağlayan manzarayı anılarında derin acıyla aktarmıştır. Şehitlik ve anıt müze, vatan savunmasının ve çekilen çilelerin manevi simgesidir.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
1.820 metre rakımda, köy girişinde yeşil çam ve servi ağaçlarıyla çevrili manevi bir tepe üzerindedir.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
- Giriş Ücreti: Tamamen ücretsizdir.
- Ziyaret Saatleri ve Günleri: Haftanın 7 günü 24 saat ziyarete açıktır.
- Maneviyat & Ziyaret Adabı: Şehit kabirleri başında edeple durulmalı, dualar ve Fatihalar okunmalı, yüksek sesle konuşulmamalı ve sessizlik korunmalıdır.
- Tesis ve Olanaklar: Şehitlik anıtı, kitabeler, dinlenme bankları, çeşme ve anıt salonu.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
- Adres / Açık Konum: Alaca Mahallesi Köy Girişi, Aziziye / Erzurum.
- Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Aziziye ilçe merkezine 12 km, Erzurum merkeze 30 km mesafede tamamen asfalt yoldur.
- Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri: Ilıca ilçe merkezinden Alaca köy minibüsleri kalkmaktadır.
- Otopark Durumu: Şehitlik kapısında 20 araçlık ücretsiz park yeri vardır.
Bağlamsal Deneyim İpuçları (Maneviyat & Saygı Adabı)
- Manevi Ziyaret Adabı: Vakar ve hürmetle şehitlerimize dua, Fatiha ve Yasin tilaveti.
- Belgesel & Saygılı Çekim: Eğlenceli özçekimler yapılmamalı, anıt kitabeleri saygıyla fotoğraflanmalıdır.
- Önemli Anma Günleri: 10 Mart Alaca Şehitlerini Anma Günü.
5. Gezköy Surp Minas Kilisesi
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
1790 yılında inşa edilmiş olan Surp Minas Kilisesi, Erzurum Ovası'ndaki çok katmanlı tarihi ve dini mirasın günümüze ulaşan taş mimarlık örneklerindendir. Kesme bazalt ve kireçtaşından yapılmış kalın duvarları, tonozlu tavan örtüsü ve duvar fresk kalıntılarıyla sanat tarihi açısından büyük öneme sahiptir.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
1.800 metre rakımda, Erzurum şehirleşme sınırında Gezköy düzlüğünde yer alır.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
- Giriş Ücreti: Ücretsizdir.
- Ziyaret Saatleri ve Günleri: Dışarıdan haftanın 7 günü gün ışığında incelenebilir.
- Kurallar ve Güvenlik: Tarihi yapı restorasyon sürecinde olduğundan iç mekandaki çökmelere karşı dikkatli olunmalı, taş duvarlara müdahale edilmemelidir.
- Tesis ve Olanaklar: Gezköy mahalle merkezinde sosyal tesisler mevcuttur.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
- Adres / Açık Konum: Gezköy Mahallesi, 1. Cami Sokak Mevkii, Aziziye / Erzurum.
- Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Şehir merkezine ve Dadaşkent'e 3 km mesafededir; şehir içi asfalt yoludur.
- Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri: Erzurum merkezden kalkan Gezköy belediye halk otobüsleri ve dolmuşları kilise yakınına kadar götürür.
- Otopark Durumu: Mahalle içinde sokak boyu ücretsiz park yapılabilir.
Bağlamsal Deneyim İpuçları (Mimari Tarih)
- En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Kilisenin taş cephesindeki kabartma haç motifleri ve taş kemer pencereleri.
- Işık ve Çekim Saatleri: Sabah yan ışığı taş dokusunu en iyi yansıtır.
- Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Dadaşkent fırınlarından Erzurum pastırmalı pidesi ve kete.
6. Aziziye (Ilıca) Kent Meydanı ve Saat Kulesi
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
Aziziye ilçe merkezinin simgesi niteliğindeki Kent Meydanı ve Saat Kulesi, tarihi İpek Yolu'nun Erzurum giriş kapısında yer alan Ilıca'nın kalbidir. Meydandaki kesme taş işçilikli saat kulesi, kaplıcalar bölgesine gelen şifa yolcularını ve ilçe sakinlerini karşılayan heybetli bir mimari yapıdır.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
Rakım 1.785 metredir. Erzurum Ovası ile Ilıca termal vadisinin birleştiği ferah meydan arazisidir.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
- Giriş Ücreti: Halka açık meydan alanı olup ücretsizdir.
- Ziyaret Saatleri ve Günleri: Haftanın 7 günü 24 saat açıktır.
- Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Meydan tamamen düz ayak taş kaplama olup engelli ve çocuk arabası erişimine fevkalade uygundur.
- Tesis ve Olanaklar: Dinlenme bankları, çay ocakları, aydınlatma ve çevre çarşı dükkanları mevcuttur.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
- Adres / Açık Konum: Hükümet Konağı Meydanı, Ilıca, Aziziye / Erzurum.
- Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: D-100 karayolundan Ilıca ilçe merkezine girişte doğrudan meydan karşınıza çıkar.
- Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri: Erzurum-Ilıca otobüs ve dolmuşlarının ana toplanma ve varış noktasıdır.
- Otopark Durumu: Meydan çevresinde belediyeye ait ücretsiz açık otopark bulunmaktadır.
En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar
Saat kulesinin taş dokusu arkasında gün batımı saatlerinde harika fotoğraflar çekilir; meydan çay ocaklarında meşhur Erzurum civil peyniri, göğermiş peynir ve kıtlama çay tadılabilir.
Aziziye Gezilecek Yerler Nerede ve Nasıl Gidilir? (2026 Harita Rehberi)
Aziziye seyahatinizde tüm rotaları tek bir interaktif harita üzerinde incelemek, GPS koordinatlarıyla yol tarifi almak ve ziyaretçi yorumlarını okumak için aşağıdaki bağlantıyı kullanabilirsiniz:
Aziziye Gezilecek Yerler Haritası ve Tüm Noktalar Sayfası
Erzurum İlindeki Diğer İlçe Gezi Rehberleri (2026)
Erzurum seyahatinizi genişletmek istiyorsanız, komşu ilçelerdeki en popüler turistik noktalar için hazırladığımız özel gezi rehberlerine de göz atabilirsiniz:
Aziziye Hakkındaki Diğer Rehberler ve Yerel Bilgiler
Aziziye ilçesine ait yöresel lezzetler, esnaf lokantaları, günlük yaşam ve mahalle kültürü hakkında hazırladığımız diğer güncel yazılar:
