Türkiye'nin gözde turizm ve kültür merkezlerinden Gümüşhane ilimizin büyüleyici ilçesi Şiran, tarihin derin izlerini taşıyan muazzam kaleleri, asırlık konakları ve tarihi yapılarıyla ziyaretçilerine adeta bir zaman yolculuğu sunuyor.
Bu kapsamlı 2026 rehberimizde, Şiran sınırları içerisinde yer alan en popüler ve doğrulanmış 2 adet tarihi yapılar & kaleler mekanını; tarihçeleri, efsaneleri, coğrafi özellikleri, 2026 güncel ziyaret saatleri, giriş ücretleri ve gerçek toplu taşıma tarifeleriyle birlikte derledik.
1. Tarihi Tersun Kalesi, Gökçeler Gözetleme Kuleleri ve Kervan Yolu
**Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler** Tersun Kalesi, Şiran ilçesine bağlı Gökçeler Köyü sınırları içerisinde, Karadeniz dağlarını Kelkit havzasına bağlayan tarihi Tersun Dağı Geçidi güzergahında yükselen kadim bir savunma yapısıdır. Yaklaşık 25-30 metre yüksekliğindeki doğal bir kaya tepeciğinin zirvesine inşa edilen kale, Roma, Bizans ve Trabzon Komnenos Krallığı dönemlerinde İpek Yolu'nun kuzey-güney kervan kollarını ve askeri intikalleri denetlemek amacıyla kullanılmıştır. Kale çevresinde harçlı moloz taştan örülmüş dairesel gözetleme burçları ile kalenin hemen bitişiğinde yer alan ve duvarlarında fresk kalıntıları tespit edilen antik şapel kalıntıları yer almaktadır. Yöre halkı arasındaki anlatıya göre, kış aylarında tipi ve fırtınanın en şiddetli olduğu 2.000 metrelik Tersun Geçidi'nden geçen kervanlar için kalenin burcunda asırlar boyu devasa ateşler yakılmış; bu ateş hem yolculara pusula olmuş hem de kervanları eşkıya baskınlarından korumuştur. Bu nedenle halk arasında kale 'Yol Gösteren Işıklı Kale' olarak da anılmıştır.
**Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa** Kale, deniz seviyesinden yaklaşık 1.380 metre rakımda, Gökçeler Deresi vadisine hakim bir tepe üzerinde konumlanmıştır. Çevresi çalılıklar, sarıçam koruları ve geniş yayla meralarıyla çevrilidir. Kuzeyinde 2.050 metre rakımlı sarp Tersun Dağları silsilesi yükselir.
**Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti**
Giriş Ücreti: Halka açık tarihi sit alanıdır, giriş tamamen ücretsizdir.
Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü 24 saat açıktır (Gündüz saatlerinde ziyaret önerilir).
Güvenlik ve Uyarılar: Tepeye tırmanışta patika belirgin olmakla birlikte taş zeminler kaygan olabilir; dikkatli adım atılmalıdır. Kışın Tersun Dağı geçidi yoğun kar ve buzlanma aldığından zincirsiz araçla gidilmemelidir.
Tesis ve Olanaklar: Kale çevresinde tesis bulunmayıp temel ihtiyaçlar Gökçeler Köyü veya Şiran ilçe merkezinde karşılanmalıdır.
**Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum**
Adres / Açık Konum: Gökçeler Köyü Mevkii, Tersun Dağı Yolu, Şiran / Gümüşhane.
Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Şiran ilçe merkezinden Gümüşhane/Torul istikametine giden Tersun Dağı karayolu (D885 bağlantısı) üzerinden yaklaşık 16 km mesafededir; Gökçeler Köyü sapağından kaleye kadar asfalt ve stabilize yolla kolayca varılır.
Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Şiran Otogarı'ndan kalkan Gökçeler köyü dolmuşları ile kalenin eteklerine kadar gidilebilir; ayrıca ilçe merkezinden taksiyle 20 dakikada varılır.
Otopark Durumu: Tepe eteklerinde 10-15 araçlık açık duraklama cebi mevcuttur.
**Bağlamsal Deneyim İpuçları (Tarih & Manzara / Gastronomi)**
En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Tepe zirvesindeki burç kalıntılarından Tersun Dağı silsilesine ve Gökçeler vadisine bakan geniş panoramik kadrajlar; gün batımında karlı dağ zirvelerinin kızıla boyandığı anlar.
Mimari İnceleme: Kale surlarındaki kireç harçlı moloz taş işçiliği ve hemen yanında yer alan antik şapel temel kalıntıları tarih meraklıları için değerlidir.
Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Şiran ilçe merkezine dönüşte tescilli tereyağlı çıtır 'Şiran Ketesi', közde alabalık, fırın güveç ve meşhur Tomara yayla balı tadılmalıdır.
2. Tarihi Çevrepınar Köyü Kilisesi (Altı Kubbeli Akustik Taş Mabed)
**Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler**: Şiran'ın Çevrepınar Köyü'nde 19. yüzyılda inşa edilen tarihi kilise, ana kubbesine bağlı altı küçük kubbeli mimarisiyle Doğu Karadeniz'in en özgün yapılarındandır. Kubbe içine ses akustiğini mükemmelleştirmek amacıyla yerleştirilen pişmiş toprak küpler (akustik küpler) yapının mimari ustalığını kanıtlar. Kesme taş duvarları ve kemerli pencereleriyle tescilli kültür varlığıdır.
**Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa**: Rakım 1.460 metredir. Çevrepınar köyü yamaç yerleşimindedir.
**Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti**:
Giriş Ücreti: Ücretsizdir.
Ziyaret Saatleri ve Günleri: Gün ışığında 24 saat gezilebilir.
Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Tarihi taş yapıya zarar verilmemelidir.
Tesis ve Olanaklar: Arkeolojik anıt alandır.
**Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum**:
Adres / Açık Konum: Çevrepınar Köyü, 29700 Şiran / Gümüşhane.
Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Şiran ilçe merkezinden 16 km asfalt ve stabilize köy yoluyla 20 dakikada varılır.
Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri: Çevrepınar köy minibüsleriyle ulaşılır.
Otopark Durumu: Köy meydanında araç park yeri vardır.
**Bağlamsal Deneyim İpuçları**:
En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Altı küçük kubbenin oluşturduğu taş tonoz tavan sistemi ve kesme taş apsis.
Işık ve Çekim Saatleri: Sabah saatleri.
Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Köyde taze tandır ekmeği ve yayık tereyağı tadılabilir.
Şiran Gezinizi Planlarken Bilmeniz Gerekenler
Şiran bölgesini keşfederken güncel hava durumunu kontrol etmeyi, rahat yürüyüş ayakkabıları tercih etmeyi ve yerel gastronomi lezzetlerini tatmayı unutmayın. İlçedeki tüm turistik noktaları ve diğer kategorileri görmek için Şiran Gezilecek Yerler Rehberi sayfamızı da inceleyebilirsiniz.
Ayrıca Gümüşhane ilimize bağlı diğer komşu ilçelerin gezi rehberlerini ve saklı kalmış doğa harikalarını aşağıda listelenen ilçe bloglarımızdan keşfedebilirsiniz.
