التراث الروحي لمدينة ألتينيايلا لعام 2026: المساجد والكنائس والمقابر التاريخية (دليل سفر سيواس)

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler: Altınyayla Merkez Camii, Osmanlı Devleti'nin son döneminde (1893-1895 yılları arasında) yöre halkının ve hayırseverlerin katkılarıyla inşa edilmiş fevkani (iki katlı) anıtsal bir ibadethanedir. Caminin en hayranlık uyandırıcı yönü; dönemin ahşap oyma ustalarının elinden çıkan ahşap tavan göbeği, kalemişi çiçek ve geometrik süslemeleri, köşk tipi ahşap mahfili ve incelikle işlenmiş minberidir. Dış cephesindeki sarı kesme taş işçiliği ve kemerli pencereleri, klasik Osmanlı taşra mimarisinin zarafetini taşır. Asırlardır ilçenin manevi merkezi olan cami, Vakıflar Genel Müdürlüğü tarafından aslına sadık kalınarak restore edilmiş ve koruma altına alınmıştır.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa: Altınyayla ilçe merkezinde, Tonus Ovası'nın kalbinde, yaklaşık 1.450 metre rakımda yer almaktadır. Çevresinde asırlık ulu çınarlar, çam ağaçları ve geleneksel ilçe evleri sıralanır.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti:

Giriş Ücreti: Ücretsizdir. İbadete ve ziyarete açıktır.

Ziyaret Saatleri ve Günleri: Haftanın 7 günü sabah ezanından yatsı namazına kadar (05:00 - 22:00) açıktır.

Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Camiye ayakkabısız girilmelidir. Cami avlusu düzayak olup tekerlekli sandalye ve bebek arabası girişine elverişlidir.

Tesis ve Olanaklar: Cami avlusunda tarihi şadırvan, abdesthane, tuvalet ve gölgelikli çınar altı oturma alanları mevcuttur.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum:

Adres / Açık Konum: Cami Mahallesi, Hükümet Caddesi, Altınyayla / Sivas.

Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Altınyayla ilçe merkezinin tam göbeğindedir; tüm ana caddeler cami meydanına bağlanır.

Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri: Sivas Şehirlerarası Otobüs Terminali'nden ve Şarkışla'dan kalkan Altınyayla ilçe dolmuşları caminin hemen önünde yolcu indirir.

Otopark Durumu: Cami meydanında ve çevresindeki sokaklarda 25 araçlık ücretsiz park yeri bulunur.

Bağlamsal Deneyim İpuçları (Maneviyat & Ahşap Sanatı):

Manevi Ziyaret ve Dua Adabı: Tarihi ahşap mahfilin altında iki rekat tahiyyetü'l-mescid namazı kılınmalı, tavanındaki nefis ahşap çıtalamalar huşu ile izlenmelidir.

Fotoğraf Detayları: Ahşap minberdeki geometrik oymalar ve tavan göbeğindeki kök boyalı kalemişi süslemeler yakın kadrajla belgelenmelidir.

Yöresel Manevi Gelenek: Cuma namazı sonrası cemaate Altınyayla'nın meşhur tescilli Tonus çöreği ve çay ikram edilmektedir.

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler: Kusuri Baba Türbesi, Altınyayla'nın Deliilyas Beldesi sınırları içerisinde yer alan, yörenin en köklü ve saygın manevi ziyaretgahlarından biridir. Horasan erenlerinden veya 16. yüzyıl tasavvuf büyüklerinden olduğu rivayet edilen Kusuri Baba, gösterdiği kerametler, dervişane alçakgönüllülüğü ve yöre halkına yaptığı irşatla hafızalara kazınmıştır. Yöredeki anlatılara göre Kusuri Baba; kimseye yük olmadan kendi emeğiyle geçinen, kırgınlıkları barıştıran ve hastalıklara dua eden bir velidir. Belde halkı yüzyıllardır kuraklık dönemlerinde yağmur duası için, adak kurbanları ve hacet dilekleri için Kusuri Baba Türbesi'ni ziyaret etmekte; adak aşı dağıtarak geleneği yaşatmaktadır.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa: Yaklaşık 1.480 metre rakımda, Deliilyas beldesine hakim havadar bir tepede yer alır. Çevresinde kavak ve akasya ağaçları, geniş bozkır tarlaları ve Tonus Ovası manzarası uzanır.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti:

Giriş Ücreti: Ücretsizdir. Halka açık manevi ziyaretgah alanıdır.

Ziyaret Saatleri ve Günleri: Haftanın 7 günü gün ışığında (08:00 - 19:30) ziyaret edilebilir.

Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Türbe alanında saygılı davranılmalı, adak yerlerinde çevre temiz tutulmalıdır. Ziyaretgah girişi düzayak olup tekerlekli sandalye erişimine elverişlidir.

Tesis ve Olanaklar: Türbe çevresinde adak kesim ve pişirme alanı, çeşme, tuvalet ve gölgelikli kamelyalar bulunur.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum:

Adres / Açık Konum: Deliilyas Beldesi, Türbe Mevkii, Altınyayla / Sivas.

Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Altınyayla ilçe merkezine yaklaşık 8 km mesafededir. Tamamen asfalt olan belde yolu her türlü binek araçla rahatça gidilebilir.

Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri: Altınyayla ve Sivas merkezden Deliilyas belde minibüsleri çalışmaktadır; beldeden yürüyerek 10 dakikada varılır.

Otopark Durumu: Türbe avlusu önündeki alanda 20 araçlık ücretsiz park yeri yer alır.

Bağlamsal Deneyim İpuçları (Maneviyat & Saygı Adabı):

Manevi Ziyaret ve Dua Adabı: Kabir başında Kur'an-ı Kerim okunmalı, Fatiha hediye edilmeli ve iç huzuruyla dua edilmelidir.

Yöresel Manevi Gelenek: Deliilyas halkı bahar aylarında burada toplanarak kazanlarda pişirilen bulgur aşı ve yufka ekmeği tüm misafirlere dağıtır.

Kültürel Not: Ziyaret sonrasında Deliilyas beldesindeki tarihi geleneksel konuk odaları ve taş konaklar görülebilir.

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler: Altınyayla'ya hakim sarp bir tepe zirvesinde yer alan, kulağındaki küpeyle dervişlik ve teslimiyet makamını simgeleyen ulu zat Küpeli Dede'nin tarihi türbesidir. Yöre efsanesinde, dervişin Tonus Ovası'na bakan bu tepede yıllarca zikir ve ibadetle meşgul olduğu, bölge halkını kuraklık ve felaketlerden korumak için dualar ettiği anlatılır.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa: Yaklaşık 1.540 metre rakımda, hakim bir dağ tepesi üzerindedir. Dört bir yana açık ferah manzarasıyla tam bir tefekkür mekanıdır.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti:

Giriş Ücreti: Giriş tamamen ücretsizdir.

Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü gün ışığında açıktır.

Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Tepe yolu hafif eğimlidir; yürüyüş ayakkabısı tavsiye edilir.

Tesis ve Olanaklar: Dinlenme bankları ve çeşme mevcuttur.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum:

Adres / Açık Konum: Küpeli Dede Tepesi, Altınyayla / Sivas.

Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Altınyayla ilçe merkezine 5 km mesafededir; stabilize yolla binek araçla tepe eteğine kadar varılır.

Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): İlçe merkezinden yürüyerek veya taksiyle ulaşılır.

Otopark Durumu: Tepe eteğinde araç park edilebilir.

Manevi Ziyaret ve Dua Adabı:

Manevi Ziyaret ve Dua Adabı: Kabir başında Fatiha okunmalı ve dualar edilmelidir.

Belgesel & Saygılı Çekim: Tepe zirvesinden Tonus Ovası panoraması fotoğraflanabilir.

Önemli Anma Günleri: Cuma günleri yöre halkı tarafından ziyaret edilir.

Yöresel Manevi Gelenek: Ziyaretçilere şeker ve lokum ikram edilir.

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler: Altınyayla'nın Kale köyü civarında yer alan, bölgenin fethi sırasında şehit düştüğüne inanılan büyük manevi zat Arap Dede'nin asırlık türbesidir. Yüzyıllardır yöre halkının hastalıklarına şifa, dertlerine deva aramak için dualar ettiği bu kutsal mekan, Tonus Ovası'nın en köklü inanç duraklarındandır.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa: Yaklaşık 1.490 metre rakımda, tepe eteğinde ulu ağaçların gölgesinde huzurlu bir alanda yer alır.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti:

Giriş Ücreti: Ziyaret tamamen ücretsizdir.

Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü 07:30 - 19:30 saatleri arasında açıktır.

Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Türbe avlusu düz zeminlidir; bebek arabası erişimine uygundur.

Tesis ve Olanaklar: Mescit, abdesthane ve dinlenme bankları mevcuttur.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum:

Adres / Açık Konum: Kale Köyü Mevkii, Altınyayla / Sivas.

Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Altınyayla ilçe merkezine 7 km mesafededir; asfalt ve stabilize yolla binek araçla rahatça varılır.

Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): İlçe merkezinden kalkan köy servisleriyle gidilebilir.

Otopark Durumu: Türbe önünde araç park yeri mevcuttur.

Manevi Ziyaret ve Dua Adabı:

Manevi Ziyaret ve Dua Adabı: Türbe huzurunda Fatiha okunmalı, edep ve sükunet korunmalıdır.

Belgesel & Saygılı Çekim: Türbenin taş sandukası saygı çerçevesinde görüntülenebilir.

Önemli Anma Günleri: Cuma günleri ve kandil gecelerinde ziyaretçi sayısı artar.

Yöresel Manevi Gelenek: Ziyaretçilere lokma ve helva dağıtılması yaygın bir adettir.