Alacahöyük Tarihi Hitit Barajı ve Arkeoparkı (Gölpınar - M.Ö. 1240)

1. Tarihçe & Arka Plan

Alacahöyük Tarihi Hitit Barajı ve Arkeoparkı (Gölpınar Barajı), Hitit Kralı IV. Tuthaliya tarafından M.Ö. 1240 yılında Tanrıça Hebat adına inşa ettirilen, dünyada günümüze kadar işlevini korumuş ve halen su tutmaya devam eden en eski baraj yapılarından biridir. 2002 yılında Prof. Dr. Aykut Çınaroğlu başkanlığındaki kazılarda gün ışığına çıkarılmış ve Anadolu'nun 3200 yıllık su mühendisliği dehasını gözler önüne sermiştir.

2. Mimari / Doğal Yapı ve Detaylar

Baraj, kil çekirdekli taş dolgu bend tekniğiyle inşa edilmiştir. Yaklaşık 135 metre uzunluğunda, tabanda 15 metre, üstte 2 metre genişliğe sahip olan sedde, su sızdırmazlığını sağlamak üzere killi toprak ve devasa andezit bloklarla tahkim edilmiştir. Baraj göletinin su toplama havzasında yer alan kaynak suyu üzerinde Hitit krali yazıtı ve hiyeroglifli adak stelleri bulunmuştur.

3. Kültürel / Manevi Değer & Deneyim

Anadolu'da yaşanan büyük kuraklık yıllarında Hitit başkenti ve çevresinin hem tarımsal sulama hem de içme suyu ihtiyacını karşılamak üzere inşa edilen bu baraj, dönemin dini inançlarında bereket tanrılarına adanan kutsal bir su tapınağı olarak görülmüştür. Günümüzde dünyada binlerce yıl sonra yeniden su tutarak organik tarımda kullanılan ilk ve tek antik baraj olma özelliğine sahiptir.

4. Pratik Ziyaret İpuçları & Ulaşım / Giriş

Çorum'un Alaca ilçesine bağlı Alacahöyük köyünün yaklaşık 1.5 kilometre güneyinde Gölpınar mevkiinde yer alır. Alacahöyük Ören Yeri'nden tabelalar takip edilerek araçla 5 dakikada ulaşılır. Arkeopark alanında yürüyüş yolları, seyir terasları, Hitit atölyeleri ve dinlenme tesisleri mevcuttur. Bahar ve yaz aylarında gölet çevresindeki doğa florası fotoğrafçılık için idealdir.

5. Çevre Rotalar & Yöresel Gastronomi Keşfi

Tur programına Alacahöyük Ören Yeri, anıtsal Sfenksli Kapı, Hatti Kral Mezarları ve Alacahöyük Müzesi mutlaka dahil edilmelidir. Alaca ilçe merkezinde meşhur Alaca çöreği, tandır çöreği, toyga çorbası ve Çorum'un tescilli leblebi çeşitleri tadılabilir.