Türkiye'nin gözde turizm ve kültür merkezlerinden Tokat ilimizin büyüleyici ilçesi Artova, binlerce yıllık medeniyetlere ev sahipliği yapmış kadim antik kentleri, kaya mezarları ve ören yerleriyle arkeoloji tutkunlarını büyülüyor.
Bu kapsamlı 2026 rehberimizde, Artova sınırları içerisinde yer alan en popüler ve doğrulanmış 3 adet antik kentler & ören yerleri mekanını; tarihçeleri, efsaneleri, coğrafi özellikleri, 2026 güncel ziyaret saatleri, giriş ücretleri ve gerçek toplu taşıma tarifeleriyle birlikte derledik.
1. Boyunpınar Yeraltı Şehri ve Horun Kaya Mağarası
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler: Boyunpınar Yeraltı Şehri ve Horun Kaya Mağarası, Artova'nın Boyunpınar Köyü kuzeyinde yer alan ve kökeni Kalkolitik Çağ'a kadar inen, Roma ve Erken Hristiyanlık dönemlerinde yoğun olarak sığınak ve ibadet merkezi olarak kullanılan tescilli bir yeraltı kompleksidir. Halk arasında "Horun Mağarası" olarak bilinen yapı, sarp kayalık yamaca oyulmuş üç katlı mimarisiyle dikkat çeker. İçerisinde kaya oyma şapeller, havalandırma bacaları, erzak depoları, su sarnıçları ve tehlike anında kapatılabilen sürgü taşı yuvaları yer alır. Roma zulmünden kaçan ilk Hristiyanların inançlarını gizlice yaşattığı bu sığınak, Kapadokya yeraltı şehirlerini aratmayan gizemli atmosferiyle Tokat'ın en büyüleyici arkeolojik miraslarından biridir.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa: Yaklaşık 1180 metre rakımda, kireçtaşı kayalık yamaç üzerinde yer almaktadır. Çevresinde geven, kekik ve yabani çalıların yetiştiği sarp bir dağ eteğidir.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti:
Giriş Ücreti: Açık hava ören yerine giriş ücretsizdir.
Ziyaret Saatleri ve Günleri: 24 saat açıktır; mağara içi güvenlik nedeniyle gündüz saatlerinde ve el feneri eşliğinde gezilmelidir.
Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Mağara içi dar tüneller ve merdivenler kaygan olabileceğinden spor/trekking ayakkabısı şarttır. Kaya tırmanışına dikkat edilmelidir; puset ve engelli sandalyesi erişimine uygun değildir.
Tesis ve Olanaklar: Doğal gözlem noktası ve arkeolojik sit alanı bilgilendirme levhası bulunur.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum:
Adres / Açık Konum: Boyunpınar Köyü Kuzey Sırtları, Artova / Tokat.
Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Artova ilçe merkezine yaklaşık 7 km mesafededir; köy yolundan sonra 500 metrelik kısım toprak patikadır, binek araçlar dikkatli gidebilir.
Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri: Artova merkezden Boyunpınar köyüne giden köy minibüsleriyle köye gelinip 15 dakika yürünerek varılır.
Otopark Durumu: Mağara patikası başlangıcında 15 araçlık doğal park alanı mevcuttur.
Bağlamsal Deneyim İpuçları (Arkeoloji & Gizemli Yeraltı Odaları):
3 Katlı Kaya Oyma Tüneller: Kayaya oyulmuş şapel nişleri, haç kabartmaları ve havalandırma şaftları el feneriyle incelenmelidir.
Vadiye Açılan Kaya Pencereleri: Mağaranın üst katındaki gözetleme pencerelerinden Artova Ovası manzarası fotoğraflanmalıdır.
Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Boyunpınar köyünden taze koyun peyniri, köy çöreği ve doğal dağ kekiği temin edilebilir.
2. Kayapınar Höyüğü Arkeolojik Sit Alanı
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler: Kayapınar Höyüğü Arkeolojik Sit Alanı, Artova ilçe merkezinin hemen batısında, bereketli tarım arazilerinin ortasında yükselen ve MÖ 3000'lere, İlk Tunç Çağı'na ve Hitit İmparatorluğu dönemine kadar uzanan çok katmanlı tescilli bir kültür höyüğüdür. Arkeologlar tarafından yapılan yüzey araştırmalarında höyükte; el yapımı kaba ve perdahlı seramik parçaları, taş baltalar, pişmiş toprak ağırşaklar ve maden çağı kalıntıları tespit edilmiştir. İpek Yolu güzergâhında su kaynaklarına yakınlığı sebebiyle binyıllar boyunca kesintisiz yerleşim gören höyük, Tokat bölgesinin en eski tarım ve madencilik topluluklarının yaşam izlerini saklamaktadır.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa: Yaklaşık 1140 metre rakımda, düz ova tabanından yaklaşık 15-20 metre yükselen konik tepe morfolojisine sahiptir. Çevresinde buğday ve arpa tarlaları uzanır.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti:
Giriş Ücreti: Höyük alanını ziyaret ücretsizdir.
Ziyaret Saatleri ve Günleri: 24 saat açıktır; gün ışığında gezilmesi önerilir.
Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: 1. Derece tescilli arkeolojik sit alanıdır; kazı yapmak, toprak almak kesinlikle yasaktır ve ağır cezai yaptırımlara tabidir. Açık arazi yapısı nedeniyle puset hareketi zordur.
Tesis ve Olanaklar: Arkeolojik gözlem alanı ve bilgilendirme sınırları bulunur.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum:
Adres / Açık Konum: Kayapınar Mevkii, Artova / Tokat.
Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Artova ilçe merkezine yaklaşık 2 km mesafededir; tarla kenarı stabilize yolla binek araçlarla rahatça varılır.
Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri: Artova merkezden yürüyerek 20 dakikada veya taksiyle 3 dakikada ulaşılabilir.
Otopark Durumu: Höyük eteğinde 15 araçlık doğal park alanı bulunur.
Bağlamsal Deneyim İpuçları (İlk Tunç Çağı & Hitit İzleri & Arkeoloji):
Bin Yıllık Kültür Katmanları: Höyük yüzeyindeki seramik parçaları ve toprak katmanları incelenerek antik çağ yerleşim düzeni tefekkür edilmelidir.
Artova Ovası Panoraması: Höyük tepesine çıkılarak çevredeki sarı buğday başakları ve dağ silsilesi fotoğraflanabilir.
Müze Ziyareti Önerisi: Höyükten elde edilen arkeolojik buluntuların benzerleri Tokat Arkeoloji Müzesi'nde sergilenmektedir.
Kayapınar Höyüğü Arkeolojik Sit Alanı Konumu, Fotoğrafları ve Ziyaretçi Yorumları İçin Tıklayın →
3. Kunduz Höyüğü Arkeolojik Sit Alanı
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler Kunduz Höyüğü, M.Ö. 3000'li yıllara (İlk Tunç Çağı) uzanan katmanlarıyla Orta Karadeniz ile İç Anadolu geçiş kuşağının en eski yerleşimlerinden biridir. Arkeolojik kazı ve yüzey araştırmalarında bulunan pişmiş toprak kaplar, idoller ve metal işleme kalıntıları; bölgenin antik madencilik ve kervan yollarının merkezinde yer aldığını kanıtlamaktadır.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa Rakım yaklaşık 1.150 metredir. Çekerek Irmağı havzasına bağlanan plato düzlüğünde yükselen doğal bir höyük tepesidir.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
Giriş Ücreti: Ücretsizdir.
Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü gün ışığında gezilebilir.
Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Tescilli sit alanından taş veya toprak alınamaz; patika yollar kullanılır.
Tesis ve Olanaklar: Doğal arkeolojik alandır.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
Adres / Açık Konum: Kunduzağılı Köyü Mevkii, 60900 Artova / Tokat.
Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Artova merkezine 4 km mesafededir; asfalt ve köy yoluyla ulaşılır.
Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Artova'dan köy dolmuşları veya özel araçla gidilebilir.
Otopark Durumu: Höyük eteğinde araç park yeri mevcuttur.
Bağlamsal Deneyim İpuçları
En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Höyük tepesinden Artova ovasına ve demiryolu hattına bakan geniş açı kadraj.
Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Artova çöreği ve demli çay.
Kunduz Höyüğü Arkeolojik Sit Alanı Konumu, Fotoğrafları ve Ziyaretçi Yorumları İçin Tıklayın →
Artova Gezinizi Planlarken Bilmeniz Gerekenler
Artova bölgesini keşfederken güncel hava durumunu kontrol etmeyi, rahat yürüyüş ayakkabıları tercih etmeyi ve yerel gastronomi lezzetlerini tatmayı unutmayın. İlçedeki tüm turistik noktaları ve diğer kategorileri görmek için Artova Gezilecek Yerler Rehberi sayfamızı da inceleyebilirsiniz.
Ayrıca Tokat ilimize bağlı diğer komşu ilçelerin gezi rehberlerini ve saklı kalmış doğa harikalarını aşağıda listelenen ilçe bloglarımızdan keşfedebilirsiniz.
