Türkiye'nin gözde turizm ve kültür merkezlerinden Adıyaman ilimizin büyüleyici ilçesi Besni, binlerce yıllık medeniyetlere ev sahipliği yapmış kadim antik kentleri, kaya mezarları ve ören yerleriyle arkeoloji tutkunlarını büyülüyor.
Bu kapsamlı 2026 rehberimizde, Besni sınırları içerisinde yer alan en popüler ve doğrulanmış 6 adet antik kentler & ören yerleri mekanını; tarihçeleri, efsaneleri, coğrafi özellikleri, 2026 güncel ziyaret saatleri, giriş ücretleri ve gerçek toplu taşıma tarifeleriyle birlikte derledik.
1. Tarihi Keysun Antik Kenti ve Höyüğü (Kaisun)
**Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler** Antik ve Orta Çağ kaynaklarında 'Kaisun' veya 'Kaysum' olarak anılan Tarihi Keysun Höyüğü ve Antik Kenti; Çakırhüyük beldesi sınırlarında yükselen ve geçmişi Tunç Çağı'ndan Hitit, Asur, Helenistik, Roma, Bizans ve Haçlı Seferleri dönemine kadar uzanan çok katmanlı muazzam bir arkeolojik yerleşimdir. 11. ve 12. yüzyıllarda Urfa Haçlı Kontluğu'nun en güçlü doğu piskoposluk ve savunma merkezlerinden biri olan Keysun; meşhur Haçlı şövalyeleri ile Türkmen beylikleri arasındaki büyük savaşlara sahne olmuştur. Süryani tarihçi Mihail ve Ermeni Urfalı Mateos vekayinamelerinde Keysun'un surlarının ihtişamından, kütüphanesinden ve zengin üzüm bağlarından övgüyle bahsedilir. Höyük yüzeyinde yapılan araştırmalarda Hitit dönemine ait boyalı seramikler, Roma sikkeleri ve Orta Çağ kale duvarı kalıntıları tespit edilmiştir. Yöre halkı arasında höyüğün altında gizli tünellerle birbirine bağlanan kadim bir sarayın yattığı rivayeti anlatılır.
**Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa** Kesin rakım 680 metredir. Geniş Çakırhüyük ovasının ortasında yapay bir tepe olarak yaklaşık 25 metre yüksekliğinde görkemli bir tepe silüeti oluşturur. Çevresi pamuk, buğday tarlaları ve fıstık bahçeleriyle kuşatılmıştır.
**Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti**
Giriş Ücreti: Ziyaret tamamen ücretsizdir.
Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü gün ışığında kesintisiz ziyaret edilebilir.
Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Höyük tescilli arkeolojik sit alanıdır; izinsiz kazı yapmak ağır cezai yaptırıma tabidir. Tepeye patika tırmanışı gerektirir; toprak zemin nedeniyle tekerlekli sandalyeye uygun değildir.
Tesis ve Olanaklar: Arkeolojik sit alanıdır; Çakırhüyük belde merkezinde bakkal, cami ve dinlenme yerleri mevcuttur.
**Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum**
Adres / Açık Konum: Çakırhüyük (Keysun) Beldesi Mevkii, 02300 Besni / Adıyaman.
Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Besni merkezine 20 km uzaklıktadır. Yolun tamamı asfalt olup binek araçla höyüğün eteğine kadar varılabilir.
Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Besni Otogarı'ndan kalkan Çakırhüyük minibüsleri höyük yakınından geçmektedir.
Otopark Durumu: Höyük çevresinde 15 araçlık ücretsiz park yeri bulunur.
**Bağlamsal Deneyim İpuçları (Arkeolojik Miras & Ova Manzarası)**
En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Höyük tepesinden 360 derece Çakırhüyük ovasının panoramik kadrajı ve yüzeydeki tarihi taş izleri.
Işık ve Çekim Saatleri: 17:00 - 18:30 gün batımı saatleri ovadaki renk cümbüşünü en iyi yansıtır.
Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Çakırhüyük usulü tandır ekmeği ve taze köy tereyağı.
2. Eski Besni Ören Yeri
**Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler** 1950'li yıllara kadar binlerce insanın yaşadığı, ardından heyelan ve kentsel dönüşüm gerekçesiyle bugünkü tepeye taşınan tarihi asıl Besni kenti; bugün Eski Besni Ören Yeri olarak açık hava müzesi görünümünde zamana tanıklık etmektedir. Hititlerden Selçuklu'ya, Memlüklerden Osmanlı'ya kadar kesintisiz yerleşim gören vadi; camileri, medreseleri, kiliseleri, tarihi hanları, hamamları ve kemerli köprüleriyle devasa bir kültürel mozaiktir. Vadide Kurşunlu Camii (Hacı Zeyrek Camii), Ulu Cami minaresi, Bekirbey Hamamı ve tarihi taş çeşmeler hala dimdik ayaktadır. Eski Besnililerin nesilden nesile aktardığı hatıralara göre; bu vadide Türk, Kürt, Ermeni ve Süryani ustalar yüzyıllarca komşuluk etmiş, her mahalle fırınından çıkan sıcak lavaş ve tepsiler ortak sofralarda paylaşılmıştır. Günümüzde terkedilmiş bir antik kent hüznünü barındıran ören yeri, açık hava fotoğraf stüdyosu niteliğindedir.
**Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa** Kesin rakım 830 metredir. Kale Dağı'nın eteğinde iki derin vadinin birleştiği taban arazide kuruludur. Asırlık dut, ceviz, incir ağaçları ve yabani bademliklerle kaplı yemyeşil bir vadi dokusuna sahiptir; yazın modern ilçe merkezine kıyasla 3-4 derece daha serin ve rüzgarlıdır.
**Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti**
Giriş Ücreti: Ziyaret tamamen ücretsizdir.
Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü 24 saat açıktır; tarihi kalıntıların güvenliği için gün ışığında (08:30 - 18:30) ziyaret önerilir.
Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Metruk ve tarihi yapılar içerisine girerken taş düşme riskine karşı dikkatli olunmalı, tescilli taş duvarlar korunmalıdır. Vadi içi ana yürüyüş yolu düzgün kilit taş olup bebek arabasıyla rahatlıkla gezilebilir.
Tesis ve Olanaklar: Vadi içinde dinlenme bankları ve tescilli çeşmeler bulunmaktadır; WC ve kafeterya için ilçe merkezine dönülmesi gerekir.
**Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum**
Adres / Açık Konum: Eski Besni Vadisi, Kayabaşı Yolu, 02300 Besni / Adıyaman.
Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Besni merkezden sadece 3 km mesafededir. Asfalt ve taş parke yol tamamen açıktır; binek araçla vadi girişine kadar rahatça ulaşılır.
Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Besni Hükümet Konağı önünden kalkan Eski Besni servis minibüsleri vadinin ana giriş noktasına kadar sefer yapmaktadır.
Otopark Durumu: Ören yeri ana girişinde 30 araçlık ücretsiz otopark alanı mevcuttur.
**Bağlamsal Deneyim İpuçları (Tarihi Hüzün & Belgesel Fotoğrafçılığı)**
En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Ulu Cami minaresinin arkasından kale kayalıklarını gösteren dikey kadraj; Kurşunlu Camii'nin kubbesi ve tarihi Bekirbey Hamamı kalıntıları.
Işık ve Çekim Saatleri: Sabah 08:00 - 10:00 arasındaki yumuşak güneş ışığı ve gün batımında vadiye inen altın saat.
Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Besni sokak fırınlarında hazırlanan meşhur kıymalı Besni pidesi ve tatlı olarak kışlık cevizli pestil (bastık).
Eski Besni Ören Yeri Konumu, Fotoğrafları ve Ziyaretçi Yorumları İçin Tıklayın →
3. Sesönk Anıt Mezarı (Dikilitaş)
**Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler** M.Ö. 1. yüzyıl ile M.S. 1. yüzyıl arasında Kommagene Krallığı'nın kudretli krallarından I. Mithridates Kallinikos veya II. Antiochos döneminde inşa edildiği kabul edilen Sesönk Anıt Mezarı (yöresel adıyla Dikilitaş); Fırat ve Göksu vadilerine hakim yüksek bir tepe üzerinde yükselen anıtsal bir tümülüs ve sütunlu kült alanıdır. Tümülüsün çevresinde her biri yaklaşık 10 metre yüksekliğinde, silindirik kalker blok taşların üst üste konulmasıyla yükselen anıtsal sütun çiftleri yer almaktadır. Sütunların başlıklarında Kommagene krallık sembolleri olan kartal, aslan ve boğa heykellerinin kaideleri bulunmaktadır. Halk arasında 'Üç Taşlar' veya 'Sesönk' (Kürtçe üç taş anlamına gelen Sê Kevir'den türemiştir) olarak bilinen alanla ilgili efsaneye göre; kralın üç sadık savaşçısı veya kızı anısına dikilen bu devasa taşların, Kommagene sınırlarını koruyan manevi gözcüler olduğuna inanılmıştır. Karakuş Tümülüsü ile birebir aynı kutsal mimari dili konuşan Sesönk, Kommagene'nin güney sınırındaki en görkemli kutsal alanıdır.
**Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa** Kesin rakım 760 metredir. Etrafındaki ovalara 360 derece hakim, rüzgarlı konik bir tepe üzerinde yer alır. Fırat ve Göksu nehir havzalarının birleşim coğrafyasını kuşbakışı izleyen açık bozkır ve kireçtaşı platosudur.
**Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti**
Giriş Ücreti: Ziyaret tamamen ücretsizdir.
Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü gün ışığında ziyarete açıktır; güvenlik ve rüzgar sebebiyle 08:30 - 18:30 saatleri arasında gezilmesi önerilir.
Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Açık arazide konik bir tepe üzerindedir; tepeye kısa bir toprak patika tırmanışı gerektirir. Rüzgarlı havalarda dikkatli olunmalı, tarihi sütun kaidelerine tırmanılmamalıdır. Düzensiz toprak zemin tekerlekli sandalyeye kısmen zorludur.
Tesis ve Olanaklar: Doğal sit alanıdır; herhangi bir ticari tesis bulunmaz, su ve şapka bulundurulmalıdır.
**Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum**
Adres / Açık Konum: Dikilitaş (Sesönk) Köyü Mevkii, 02300 Besni / Adıyaman.
Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Besni ilçe merkezine 32 km, Kızılin Köprüsü'ne 15 km mesafededir. Köy yolu asfalttır, tepe eteğine kadar stabilize yoldan binek araçla ulaşılabilir.
Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Besni Otogarı'ndan Dikilitaş köy minibüsleri belirli günlerde hareket eder; turistik ziyaretler için özel araç veya Kızılin tur rotasıyla birleştirilmesi önerilir.
Otopark Durumu: Tepe eteğindeki toprak düzlükte 15 araçlık ücretsiz park alanı mevcuttur.
**Bağlamsal Deneyim İpuçları (Mistik Atmosfer & Gökyüzü Fotoğrafçılığı)**
En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Sütunların arkasından batan güneşi ve tümülüs tepeciğini içine alan silüet kadrajları; gece samanyolu ve yıldız pozlama (astrophotography) için sıfır ışık kirliliği.
Işık ve Çekim Saatleri: 17:30 - 19:00 arası gün batımı ve gece gökyüzü çekimleri.
Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Yanınızda yöresel Besni kuru üzümü ve kavrulmuş badem bulundurarak tepe manzarasında dinlenmek.
Sesönk Anıt Mezarı (Dikilitaş) Konumu, Fotoğrafları ve Ziyaretçi Yorumları İçin Tıklayın →
4. Besni Dolmen Mezarları (Kargalı & Güzelyurt)
**Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler** Erken Tunç Çağı ve Demir Çağı'na (M.Ö. 3000 - 1200) tarihlenen Besni Dolmen Mezarları; iki ya da daha fazla dikili kaba taş kütlesinin üzerine devasa yatay bir taş blok (kapak taşı) yerleştirilmesiyle oluşturulmuş prehistorik megalitik anıt mezarlardır. Kargalı, Güzelyurt ve Çakırhüyük beldesi civarındaki kalker tepelerde yoğunlaşan bu dolmenler, Anadolu'nun tarih öncesi ölü gömme geleneklerinin günümüze ulaşan en nadide örneklerindendir. Bölgede yaşayan göçebe kabile şefleri ve seçkin liderler için inşa edilen bu taş yapılar, binlerce yıllık doğa olaylarına rağmen yıkılmadan ayakta kalmıştır. Yöre halkı arasında bu devasa taşların 'devlerin mezarı' ya da eski çağ pehlivanlarının ağırlık kaldırarak güç gösterisi yaptığı 'güç taşları' olduğuna dair masalsı rivayetler nesiller boyu anlatılmıştır. Türkiye'de Trakya ve Doğu Anadolu dışında çok ender görülen dolmen mezarlarının Adıyaman Besni'de bulunması arkeoloji dünyasında büyük yankı uyandırmıştır.
**Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa** Kesin rakım 710 metredir. Geniş Çakırhüyük ovasına hakim kireçtaşı tepecikleri ve taşlık meralar üzerinde dağınık halde sıralanmıştır. Karstik kayaçlar ve bodur meşeliklerle kaplı rüzgarlı bir tepe coğrafyasıdır.
**Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti**
Giriş Ücreti: Tamamen ücretsiz açık arkeolojik sit alanıdır.
Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü gün ışığında kesintisiz ziyaret edilebilir.
Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Megalitik mezarlar binlerce yıllık tescilli kültür varlıklarıdır; kapak taşlarının üzerine çıkılmamalı ve taşlar tahrip edilmemelidir. Doğal mera arazisi olduğu için yürüyüş ayakkabısı gereklidir; zemin engebeli olup tekerlekli sandalyeye uygun değildir.
Tesis ve Olanaklar: Doğal sit alanıdır; Çakırhüyük belde merkezinde bakkal, cami ve kahvehaneler mevcuttur.
**Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum**
Adres / Açık Konum: Kargalı ve Güzelyurt Köyleri Mevkii, Çakırhüyük Yolu, 02300 Besni / Adıyaman.
Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Besni ilçe merkezine 22 km uzaklıktadır. Beldeye kadar asfalt, son 1 km tarla yolu stabilizedir; kuru havalarda binek araçla rahatça gidilebilir.
Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Besni Otogarı'ndan saat başı kalkan Çakırhüyük minibüsleriyle beldeye ulaşılıp oradan kısa bir doğa yürüyüşüyle varılabilir.
Otopark Durumu: Yol kenarında ve tarla girişinde ücretsiz araç park yeri mevcuttur.
**Bağlamsal Deneyim İpuçları (Prehistorik İzler & Doğa Yürüyüşü)**
En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: İki dik taşın üstündeki devasa yassı kapak taşının ufuk çizgisiyle birleştiği anıt kadrajı.
Işık ve Çekim Saatleri: Sabahın erken saatleri veya akşam 17:00 - 18:30 arası yatay güneş ışığı taşların dokusunu ve esrarlı gölgelerini harika vurgular.
Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Çakırhüyük fırınlarında pişirilen köy çöreği ve Besni üzümü.
5. Sofraz Anıt Mezarları (Üçgöz)
**Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler** M.S. 1. ve 2. yüzyıllarda Kommagene Krallığı'nın Roma İmparatorluğu'na ilhak edilmesinin ardından yöredeki soylu Kommagene ve Roma elitleri için inşa edilen Sofraz Anıt Mezarları; Üçgöz Beldesi sınırlarında yükselen iki büyük tümülüsten ve devasa kesme taş tonozlu mezar odalarından oluşmaktadır. Arkeolojik kazılarda ortaya çıkarılan mezar odalarında; Kommagene hanedan üyelerine ait kabartmalı steller, adak yazıtları ve anıtsal kireçtaşı lahitler gün ışığına kavuşturulmuştur. Yöre halkı arasında anlatılan efsaneye göre; Roma döneminde bu vadide yaşayan bilge bir hekim ve kentin asil ailesi, Sofraz suyunun şifasını ve vadinin bereketini korumak için servetlerini bu anıt mezarların altına gizlemiş ve mezarları koruyan koruyucu ruhların vadiye bereket getirdiğine inanılmıştır. 6 Şubat 2023 depremlerini sarsılmaz harçsız kilit taşı tonoz mimarisi sayesinde tek bir çatlak dahi almadan atlatan bu anıtsal yapı, Roma mühendisliğinin bölgedeki en çarpıcı başyapıtıdır.
**Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa** Kesin rakım 650 metredir. Sofraz Çayı vadisinin güneydoğusunda, verimli tarım arazilerinin ve kalkerli kireçtaşı tepeciklerinin üzerinde yer alır. Çevresi zeytinlikler, Antep fıstığı ağaçları ve kireçtaşı karstik düzlüklerle çevrilidir; yarı kurak Akdeniz-Güneydoğu geçiş mikroklaması hüküm sürer.
**Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti**
Giriş Ücreti: Ziyaret tamamen ücretsizdir; herhangi bir bilet ya da Müzekart zorunluluğu yoktur.
Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü 08:30 - 18:30 arası kesintisiz ziyarete açıktır.
Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Mezar odasına iniş taş dromos rampasıyla sağlanmaktadır; zemin doğal taş olduğu için dikkatli yürünmelidir. Tekerlekli sandalye üst seyir alanına erişebilir, mezar odası dromosuna refakatçiyle girilebilir. Tarihi kesme blok taşlara ve kabartmalara dokunulmamalıdır.
Tesis ve Olanaklar: Açık otopark ve bilgilendirme tabelaları mevcuttur; WC ve dinlenme tesisi Üçgöz belde merkezinde (1 km) bulunmaktadır.
**Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum**
Adres / Açık Konum: Üçgöz (Sofraz) Köyü / Beldesi Mevkii, 02300 Besni / Adıyaman.
Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Besni ilçe merkezine 16 km, Adıyaman il merkezine 45 km mesafededir. Tamamı bölünmüş asfalt yoldur; binek otomobiller ve tur otobüsleri için uygundur.
Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Besni İlçe Otogarı'ndan saat başı kalkan Üçgöz Belde Kooperatifi minibüsleri mezarlık yolu ayrımına kadar doğrudan yolcu taşımaktadır.
Otopark Durumu: Ören yeri girişinde 25 araçlık ücretsiz otopark alanı bulunmaktadır.
**Bağlamsal Deneyim İpuçları (Arkeoloji & Fotoğrafçılık)**
En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Kesme taş tonozun iç kemer kavisi, mezar odasının giriş dromosundaki ışık demetleri ve dışarıdaki tümülüs konisinin gün batımı silüeti.
Işık ve Çekim Saatleri: Öğle saatlerinde dromostan mezar içine süzülen dikey ışık veya 16:30 - 18:00 arasındaki altın saat çekimleri.
Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Besni çarşısında odun fırınlarında ağır ateşte pişen meşhur Besni Tavası ve dünyaca ünlü tescilli çekirdeksiz Besni Peygamber Üzümü mutlaka tadılmalıdır.
Sofraz Anıt Mezarları (Üçgöz) Konumu, Fotoğrafları ve Ziyaretçi Yorumları İçin Tıklayın →
6. Eski Besni Ören Yeri ve Kalesi
**Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler:** Hititler, Asurlular, Kommagene Krallığı, Roma, Memlükler ve Osmanlı dönemlerine kesintisiz tanıklık eden; sarp kayalık üzerinde yükselen Besni Kalesi, 17. yüzyıl eseri Kurşunlu Camii (Hacı Zeyrek Ağa Camii), Tahtaoba Camii, Ulu Cami kalıntıları, tarihi hamamlar ve taş köprüleriyle Güneydoğu'nun en büyüleyici terk edilmiş tarihi vadi kentidir.
**Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa:**
Kesin Rakım: 780 metre.
Jeoloji: İki dik kalker dağ silsilesi arasındaki derin vadi tabanı.
**Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti:**
Giriş Ücreti: Ören yeri ziyareti ücretsizdir.
Ziyaret Saatleri: 08:00 - 19:00.
**Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum:**
Adres / Açık Konum: Eski Besni Vadisi, Pınarbaşı Mahallesi, Besni / Adıyaman.
Yol Durumu: Yeni Besni ilçe merkezine 3 km mesafededir.
**Bağlamsal Deneyim İpuçları:**
En İyi Fotoğraf Kadrajları: Vadi girişinden sarp kale burçları ve Kurşunlu Camii kubbesi.
Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Besni tavası, tescilli Besni peygamber üzümü ve kuru pestil.
Eski Besni Ören Yeri ve Kalesi Konumu, Fotoğrafları ve Ziyaretçi Yorumları İçin Tıklayın →
Besni Gezinizi Planlarken Bilmeniz Gerekenler
Besni bölgesini keşfederken güncel hava durumunu kontrol etmeyi, rahat yürüyüş ayakkabıları tercih etmeyi ve yerel gastronomi lezzetlerini tatmayı unutmayın. İlçedeki tüm turistik noktaları ve diğer kategorileri görmek için Besni Gezilecek Yerler Rehberi sayfamızı da inceleyebilirsiniz.
Ayrıca Adıyaman ilimize bağlı diğer komşu ilçelerin gezi rehberlerini ve saklı kalmış doğa harikalarını aşağıda listelenen ilçe bloglarımızdan keşfedebilirsiniz.
