Where are the BEST Historical Mosques and Spiritual Places in Darende, Malatya? (2026)

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler

Somuncu Baba Türbesi ve Külliyesi, Osmanlı Devleti'nin manevi mimarlarından, Bursa Ulu Camii'nin açılış hutbesini irad eden ve Hacı Bayram-ı Veli'nin mürşidi olan büyük İslam mütefekkiri Şeyh Hamid-i Veli Hazretleri'nin (Somuncu Baba) ve oğlu Halil Taybi'nin ebedi istirahatgahıdır. Şöhretten kaçarak Darende'nin Tohma Çayı kıyısındaki bu sarp kanyon vadisine yerleşen Somuncu Baba, ömrünün son yıllarını burada talebe yetiştirerek ve tefekkürle geçirmiştir. Külliye bünyesinde; türbe, cami, kütüphane, Somuncu Baba Müzesi ve kayaların altından kaynayan şifalı suyla beslenen kutsal Balıklı Göl yer alır. Tohma Kanyonu'nun sarp kayalıkları altına inşa edilen mermer külliye, mimari zarafeti ve manevi dinginliğiyle Türkiye'nin en çok ziyaret edilen ulu inanç merkezlerinden biridir.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa

Külliye, 1.020 metre rakımda, Tohma Kanyonu'nun girişinde, Tohma Çayı'nın şırıl şırıl aktığı devasa sarp kayalıkların eteğinde, asırlık çınar ve ceviz ağaçlarının gölgesinde yer almaktadır.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti

• Giriş Ücreti: Tamamen ücretsizdir.
• Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü sabah namazından yatsı namazına kadar (05:00 - 22:30) ziyarete ve ibadete açıktır.
• Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Manevi mekana uygun kılık kıyafet (kadınlar için başörtüsü, kapalı giyim) zorunludur; Balıklı Göl'e yabancı cisim atılmamalıdır. Külliye avluları düz mermer kaplama olup engelli asansörleri ve tekerlekli sandalye rampaları mevcuttur.
• Tesis ve Olanaklar: Somuncu Baba Müzesi, cami, şadırvan, balıklı havuz, kütüphane, Somuncu Baba fırını (somun ekmeği fırını), dinlenme bahçeleri, abdesthaneler ve otopark bulunmaktadır.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum

• Adres / Açık Konum: Zaviye Mahallesi, Hulusi Efendi Caddesi No:55, 44700 Darende / Malatya.
• Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Malatya-Kayseri D300 karayolundan Darende ilçe merkezine girilerek 2 km asfalt yolla külliyeye varılır. Yol geniştir ve tüm tur otobüsleri için uygundur. Malatya merkeze 110 km mesafededir.
• Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Malatya Otogarı'ndan her yarım saatte bir kalkan Darende minibüsleri doğrudan Somuncu Baba Külliyesi kavşağına kadar yolcu taşımaktadır.
• Otopark Durumu: Külliye girişinde 300 araçlık geniş ücretsiz otopark alanı mevcuttur.

Bağlamsal Deneyim İpuçları (Maneviyat & Saygı Adabı)

• Manevi Ziyaret ve Dua Adabı: Somuncu Baba ve Halil Taybi'nin sandukaları başında Fatiha, İhlas ve Yasin okunmalı, dünya meşgalesinden sıyrılarak derin bir huşu içinde dua edilmelidir.
• Belgesel & Saygılı Çekim: Külliyenin Tohma Kanyonu kayalıklarıyla bütünleşen mermer mimarisi ve Balıklı Göl'ün dingin yansımaları saygıyla fotoğraflanabilir.
• Önemli Anma Günleri: Kadir Gecesi, kandil geceleri ve geleneksel Somuncu Baba ve Hulusi Efendi anma etkinlikleri.
• Yöresel Manevi Gelenek: Külliye çıkışındaki tarihi fırından Somuncu Baba'nın hatırasını yaşatan taze sıcak somun ekmeği ve Darende dut pekmezi alınmalıdır.