2026 Best Ancient Cities, Ruins and Archaeological Riches of Avanos (Nevşehir Travel Guide)

### Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler Çeç Tümülüsü, Avanos ile Göreme arasındaki Çeç Tepesi üzerinde yükselen, Kapadokya bölgesinin en devasa ve gizemli anıt mezar tümülüsüdür. Yaklaşık 32 metre yüksekliğe sahip olan bu yapay tepe, kırık kireç ve tüf taşlarının üst üste yığılmasıyla oluşturulmuş olup Adıyaman'daki Nemrut Dağı Tümülüsü'nü andırmaktadır. Roma döneminde bölgeye hükmeden yüksek rütbeli bir kral veya askeri komutan adına inşa edildiği değerlendirilen tümülüs, henüz açılmamış kral mezar odasıyla gizemini korumaktadır. Yörede Çeç Tümülüsü'nün Kızılırmak vadisine bakan kadim bir koruyucu tepe olduğuna inanılır.

### Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa Tümülüs, deniz seviyesinden yaklaşık 1.150 metre yükseklikte hakim bir tepe üzerinde kurulmuştur. Kızılırmak vadisini ve Avanos düzlüklerini 360 derece gören panoramik bir konuma sahiptir. Çevresi tüf tepeleri ve step bitki örtüsüyle çevrilidir.

### Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti

Giriş Ücreti: Ziyaret tamamen ücretsizdir.

Ziyaret Saatleri ve Günleri: Yılın 365 günü gün doğumundan gün batımına kadar ziyaret edilebilir.

Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Yapay taş yığını üzerinde tırmanış taş kayması riski taşıdığından dikkatli olunmalı, sağlam ayakkabı giyilmelidir; tırmanış bebek arabası ve engelli ziyaretçiler için uygun değildir.

Tesis ve Olanaklar: Doğal ören yerinde tesis bulunmaz; en yakın işletmeler 4 km mesafedeki Avanos ilçe merkezindedir.

### Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum

Adres / Açık Konum: Çeç Tepesi Mevkii, 50500 Avanos / Nevşehir.

Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Avanos merkezine 5 km mesafededir. Yolun büyük kısmı asfalt olup son 800 metresi stabilize toprak yoldur; dikkatli sürüşle binek araçlarla tepe eteğine kadar gidilebilir.

Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri: Avanos merkezinden kalkan taksilerle veya çevre yolu güzergahından yürüyerek ulaşım sağlanabilir.

Otopark Durumu: Tepe eteğindeki açık düzlükte ücretsiz araç park edilebilir.

### Bağlamsal Deneyim İpuçları

En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Tepe eteğinden tümülüsün devasa konik silueti ve zirveden Kızılırmak kıvrımları ile Kapadokya peri bacaları ufku.

Işık ve Çekim Saatleri: Sabahın erken saatlerinde gökyüzünde süzülen sıcak hava balonları ile tümülüsün aynı kareye alındığı anlar büyüleyicidir.

Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Avanos merkezinde toprak güveçte pişen meşhur testi kebabı ve Avanos çömlek yoğurdu mutlaka tadılmalıdır.

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler Zelve Açık Hava Müzesi, Kapadokya'da peri bacalarının en yoğun olduğu vadilerden birinde, yan yana dizilmiş 3 büyük vadiden oluşan devasa bir kaya kentidir. 9. ve 13. yüzyıllar arasında Hristiyan rahiplerin en önemli dini yerleşim ve manastır merkezi olmuştur; bölgede ilk dini seminerlerin Zelve'de verildiği bilinmektedir. İkonoklastik dönem öncesi ve sonrasına ait Direkli Kilise, Balıklı Kilise, Üzümlü Kilise ve Vaftizci Yahya Kilisesi gibi onlarca kaya oyma mabet barındırır. Alanın en büyüleyici sosyolojik özelliği, 1950'li yıllara kadar Hristiyan ve Müslüman halkın kaya evlerde ve kaya camisinde asırlarca barış içinde birlikte yaşamış olmasıdır; erozyon tehlikesi nedeniyle halk 1956'da Yeni Zelve köyüne taşınmıştır.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa Rakım yaklaşık 1050 metredir; sivri uçlu peri bacaları, dik tüf kanyon yamaçları, güvercinlik oyukları ve asırlık asmalarla bezeli kireçtaşı-tüf vadisi içerisinde yer alır.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti

Giriş Ücreti: Kültür ve Turizm Bakanlığı bilet tarifesine tabidir; Müzekart geçerlidir.

Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü yaz dönemi 08:00 - 19:00, kış dönemi 08:00 - 17:00 saatleri arasında açıktır.

Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Vadi tabanındaki yürüyüş parkurları taş döşeli olup başlangıç kısımları bebek arabası kullanımına uygundur; ancak üst kiliselere çıkan dik kaya basamakları ve dar oyuklar engelli erişimine uygun değildir. Kaya düşme tehlikesi olan emniyet şeritli alanlara girilmemelidir.

Tesis ve Olanaklar: Müze bilet gişesi, kafeterya, hediyelik eşya dükkanları, yönlendirme levhaları ve modern WC mevcuttur.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum

Adres / Açık Konum: Zelve Yolu Mevkii, 50500 Avanos / Nevşehir.

Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Avanos ilçe merkezine 5 km, Göreme'ye 6 km mesafededir; asfalt turizm karayoluyla her türlü binek araç ve tur otobüsüyle kolayca varılır.

Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Avanos ve Göreme'den her saat başı kalkan "Avanos - Paşabağ - Zelve" belediye dolmuşları müze giriş kapısında yolcu indirir.

Otopark Durumu: Müze kapısında geniş ve kontrollü otopark alanı mevcuttur.

Bağlamsal Deneyim İpuçları (Turizm & Doğa)

En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Üçüncü vadinin girişindeki kaya camii minaresi ile Direkli Kilise'nin birlikte göründüğü vadi perspektifi, yüzlerce güvercinlik deliğinin bulunduğu sarp kaya duvarı.

Işık ve Çekim Saatleri: Sabah erken saatler (08:30 - 10:30) ve ikindi altın saat (16:30 - 18:30) beyaz ve pembe tüf kayaların tonlarını en doygun şekilde yansıtır.

Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Müze çıkışındaki dinlenme tesisinde taze sıkılmış nar-portakal suyu, Avanos testi kebabı ve kuru incir tadılmalıdır.

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler Özkonak Yeraltı Şehri, 1972 yılında yöre sakini Latif Acar tarafından tesadüfen keşfedilen ve İdiş Dağı'nın tüf yamaçlarına oyulmuş 4 katlı devasa bir yeraltı savunma kompleksidir. Derinkuyu ve Kaymaklı'dan farklı olarak Özkonak'ın en özgün mimari ayrıcalığı; katlar arasında haberleşmeyi ve sıvı aktarımını sağlayan dar dikey boru delikleri ile düşman askerlerinin üzerine kızgın yağ dökmek için sürgü taşlarının üzerine açılmış savunma delikleridir (ocaklar). Şehir bünyesinde tonozlu şırahaneler (şarap üretim atölyeleri), erzak depoları, havalandırma bacaları, su kuyusu ve gizli ibadet mekanları yer alır.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa Rakım yaklaşık 1180 metredir; İdiş Dağı'nın volkanik granit ve tüf tabakalarının birleştiği zengin su kaynaklarına sahip bir yamaçta konumlanmıştır.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti

Giriş Ücreti: Kültür ve Turizm Bakanlığı bilet tarifesine tabidir; Müzekart geçerlidir.

Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü yaz dönemi 08:00 - 19:00, kış dönemi 08:00 - 17:00 saatleri arasında açıktır.

Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Yeraltı galerileri dar tüneller ve basamaklı geçitler barındırdığından bebek arabası ve tekerlekli sandalye kullanımına UYGUN DEĞİLDİR. Klostrofobisi veya kalp rahatsızlığı olan ziyaretçilerin dikkatli olması önerilir.

Tesis ve Olanaklar: Bilet gişesi, aydınlatma, dinlenme alanı, yöresel hediyelik eşya dükkanları ve WC mevcuttur.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum

Adres / Açık Konum: Cami Mahallesi Yeraltı Şehri Caddesi, Özkonak Kasabası, 50500 Avanos / Nevşehir.

Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Avanos ilçe merkezine 14 km mesafededir; tamamen geniş asfalt yolla binek araçla 15 dakikada ulaşılır.

Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Avanos Otogarı'ndan her 30 dakikada bir kalkan Özkonak belediye minibüsleri yeraltı şehri giriş kapısında durur.

Otopark Durumu: Giriş meydanında geniş ve ücretsiz ziyaretçi otoparkı mevcuttur.

Bağlamsal Deneyim İpuçları (Turizm & Doğa)

En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Bir tondan ağır dairesel taş sürgü kapısı (tığraz), tavandaki dikey gözetleme ve yağ delikleri ile antik taş şırahane teknesi.

Işık ve Çekim Saatleri: İç aydınlatma yapaydır; sabah erken saatler (08:30 - 10:30) kalabalıktan uzak sakin çekimler için tavsiye edilir.

Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Özkonak fırınlarında pişirilen patatesli pide ve bağların taze üzüm şırası tadılmalıdır.

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler Paşabağları (Rahipler Vadisi), Kapadokya'da iki ve üç başlı mantar biçimli şapkalı devasa peri bacalarının dünyadaki en kusursuz ve en görkemli örneklerinin yer aldığı doğa ve arkeoloji harikasıdır. Antik çağlarda ve Bizans devrinde dünyevi hayattan elini eteğini çekerek münzevi hayatı yaşayan Hristiyan keşişlerin sığınağı olmuştur. 5. yüzyılda Halep yakınlarında bir sütun üzerinde yaşayan Aziz Simeon Stylites'in anısına, vadideki üç başlı dev bir peri bacasının içine oyulmuş olan "Aziz Simeon Şapeli ve İnziva Hücresi", keşişlerin tefekkür mekanını günümüze taşır. Eskiden Paşaların bağları bulunduğu için "Paşabağı" olarak da adlandırılmıştır.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa Rakım yaklaşık 1035 metredir; sert bazalt andezit şapkalar ile altındaki yumuşak beyaz tüf gövdelerin rüzgar ve yağmurla aşınması sonucu oluşmuş devasa peri bacası ormanı ve asırlık üzüm bağlarıyla çevrilidir.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti

Giriş Ücreti: Kültür ve Turizm Bakanlığı bilet tarifesine tabidir; Müzekart geçerlidir (Zelve ile kombine bilet sistemi uygulanmaktadır).

Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü yaz dönemi 08:00 - 19:00, kış dönemi 08:00 - 17:00 saatleri arasında açıktır.

Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Peri bacaları arasındaki ana yürüyüş yolları düz ve geniş kilit taş döşelidir; bebek arabası ve tekerlekli sandalye ile rahatça gezilebilir. Peri bacalarının üst kısımlarına tırmanmak yasaktır.

Tesis ve Olanaklar: Müze gişesi, yürüyüş yolları, kafeterya, hediyelik el sanatları çarşısı ve modern WC mevcuttur.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum

Adres / Açık Konum: Paşabağları Mevkii, Göreme-Avanos Yolu Üzeri, 50500 Avanos / Nevşehir.

Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Avanos ilçe merkezine 4 km, Göreme'ye 4,5 km mesafededir; tamamen sıcak asfalt kaplama anayol üzerindedir.

Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Avanos-Göreme ve Zelve minibüslerinin tamamı Paşabağları kapısının önündeki duraktan geçer.

Otopark Durumu: Ören yeri girişinde çok geniş tur otobüsü ve binek araç otoparkı mevcuttur.

Bağlamsal Deneyim İpuçları (Turizm & Doğa)

En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Üç başlı dev peri bacasının önündeki patika, Aziz Simeon hücresinin penceresinden vadi açısı ve peri bacalarının arasından süzülen sıcak hava balonları.

Işık ve Çekim Saatleri: Sabah gün doğumu (balon kalkış saatleri) ve akşam gün batımına doğru ikindi saatleri (16:30 - 18:30) gölge oyunları için mükemmeldir.

Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Girişteki çarşıda taze kavrulmuş Nevşehir kabak çekirdeği, köftür (üzüm pekmezi lokumu) ve kuru kayısı tadılmalıdır.