Bor's 2026 Best Ancient Cities, Ruins and Archaeological Riches (Niğde Travel Guide)

**Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler** Tyana Antik Kenti (Kemerhisar), Geç Hitit döneminde "Tuwanuwa Krallığı"nın başkenti olan ve Roma İmparatorluğu döneminde Kapadokya eyaletinin ikinci büyük metropolü haline gelen kadim bir dünya mirasıdır. Kent, M.S. 1. yüzyılda yaşamış ünlü yeni-Pisagorcu filozof, hekim ve mucizeler gösterdiği rivayet edilen Tyanalı Apollonius'un (Apollonios) memleketidir. Roma İmparatorları Trajan ve Hadrianus dönemlerinde (M.S. 2. yüzyıl) inşa edilen anıtsal su kemerleri, Bahçeli'deki Roma Havuzu'ndan çıkan kaynak suyunu kilometrelerce boyunca Tyana kentine taşımıştır. Kemerhisar kasabasının sokakları arasından gökyüzüne yükselen devasa kesme taş ayaklar ve kemerler, Roma hidrolik mühendisliğinin Anadolu'daki en ihtişamlı anıtlarıdır.

**Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa** Antik kent, Bor ilçesinin güneyinde Kemerhisar kasabasında, deniz seviyesinden yaklaşık 1.100 metre rakımda yer almaktadır. Verimli bahçeler, kavaklıklar ve elma bahçeleri arasında yükselen tarihi kemerler, antik dönemde İpek Yolu ve Kilikya Boğazı (Gülek Boğazı) güzergâhının stratejik kavşağında konumlanmıştır.

**Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti**

Giriş Ücreti: Roma su kemerleri ve ören yeri kalıntıları açık havada kasaba dokusuyla iç içe olup ziyareti tamamen ÜCRETSİZDİR.

Ziyaret Saatleri ve Günleri: Haftanın 7 günü 24 saat açıktır; fotoğraf çekimi için gündüz ve gün batımı saatleri önerilir.

Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Su kemerleri boyunca uzanan yollar kasaba içi asfalt ve parke taş kaplıdır. Tekerlekli sandalye ve bebek arabası ile kemerlerin altından rahatlıkla geçilebilir. Kemer ayaklarına tırmanmak yasak ve tehlikelidir.

Tesis ve Olanaklar: Kemerhisar kasaba merkezinde çay bahçeleri, fırınlar, bakkallar, dinlenme bankları ve belediye tesisleri mevcuttur.

**Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum**

Adres / Açık Konum: Çayır Mahallesi, Kemer Caddesi, 51710 Kemerhisar, Bor / Niğde.

Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Bor ilçe merkezine 8 km, Niğde il merkezine 24 km mesafededir. Yolu tamamen bölünmüş asfalttır; tüm binek araçlarla son derece konforlu bir şekilde ulaşılır.

Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri: Niğde Eski Garaj'dan ve Bor ilçe otogarından her 15 dakikada bir kalkan Kemerhisar belediye otobüsleri ve kooperatif minibüsleri su kemerlerinin hemen yanından geçmektedir.

Otopark Durumu: Kemerler boyunca sokak ceplerinde ve kasaba meydanında ücretsiz otopark yerleri mevcuttur.

**Bağlamsal Deneyim İpuçları (Turizm & Arkeoloji & Antik Mühendislik)**

En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: İki katlı anıtsal su kemerlerinin altından gökyüzünü ve arkadaki yeşil bahçeleri kadraja alan simetrik perspektif ile gece LED ışıklandırması altındaki kemerler.

Işık ve Çekim Saatleri: Güneşin kemer gözlerinden süzüldüğü sabahın ilk saatleri ile altın sarısı ikindi vakti.

Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Kemerhisar fırınlarından sıcak pide eşliğinde meşhur Bor tavası ve yerel pekmezli tahin helvası.

**Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler** Köşk Höyük, Bor ilçesi Bahçeli kasabasında Roma Havuzu'nun hemen sırtındaki kayalık teras üzerinde yer alan, M.Ö. 6000 - 4800 yıllarına (Geç Neolitik ve Erken Kalkolitik Çağ) tarihlenen Anadolu'nun en önemli tarih öncesi yerleşimlerinden biridir. Ankara Üniversitesi ve Prof. Dr. Aliye Öztan başkanlığında yürütülen arkeolojik kazılar; Anadolu sanat tarihinin en sarsıcı keşiflerinden birini ortaya çıkarmıştır: "Kil Sıvalı İnsan Kafatasları". Ölen ataların kafataslarının kil ile sıvanıp boyanarak göz çukurlarına deniz kabukları yerleştirilmesi ritüeli, Çatalhöyük ve Eriha (Jericho) kültürüyle olan derin inanç bağını kanıtlamıştır. Höyükte bulunan pişmiş toprak ana tanrıça heykelcikleri, boyalı çanak çömlekler, kemik aletler ve kalkolitik ev maketleri günümüzde Niğde Müzesi'nin dünyaca ünlü başyapıtlarıdır.

**Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa** Höyük, deniz seviyesinden yaklaşık 1.155 metre rakımda, doğal bir tüf kaya platformu üzerinde yükselmektedir. Hemen dibinden fışkıran Köşk Pınarı sayesinde 8 bin yıl önce ilk tarımcı toplulukların su ve yaşam kaynağı olmuştur. Höyükten Bahçeli bağları ve güneydeki Toros dağ silsilesi izlenir.

**Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti**

Giriş Ücreti: Ören yeri ziyareti tamamen ÜCRETSİZDİR.

Ziyaret Saatleri ve Günleri: Haftanın 7 günü gün ışığı saatlerinde gezilebilir.

Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Arkeolojik kazı alanındaki taş duvar temelleri koruma altındadır; kazı çukurlarına inilmemelidir. Höyük yamacı hafif taşlık patika olup spor ayakkabı ile gezilmelidir; bebek arabası ve tekerlekli sandalye Roma Havuzu seviyesinde kalabilir.

Tesis ve Olanaklar: Roma Havuzu mesire alanı tesisleri (kafeterya, WC, otopark) höyüğün hemen 150 metre yanındadır.

**Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum**

Adres / Açık Konum: Roma Havuzu Üstü, Bahçeli Kasabası, 51710 Bor / Niğde.

Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Bor merkezine 8 km mesafededir; Roma Havuzu otoparkına kadar asfalt yolla gelinip oradan 2 dakikalık patika yürüyüşüyle höyük tepesine ulaşılır.

Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri: Niğde ve Bor'dan Bahçeli minibüsleriyle Roma Havuzu durağına gelinmesi yeterlidir.

Otopark Durumu: Roma Havuzu otoparkı ücretsiz olarak kullanılır.

**Bağlamsal Deneyim İpuçları (Turizm & Arkeoloji & 8 Bin Yıllık Geçmiş)**

En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Höyüğün zirvesinden Roma Havuzu'nun masmavi sularına ve arkasındaki yeşil bahçelere bakış ile Neolitik taş konut temelleri.

Işık ve Çekim Saatleri: Sabah erken saatler ile ikindi ışığı.

Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Höyük ziyaretinin ardından Niğde Müzesi'ne gidilerek buradan çıkarılan kil sıvalı kafatasları görülmeli ve Bor çarşısında Bor söğürmesi tadılmalıdır.