2026 Best Ancient Cities, Ruins and Archaeological Riches of Altınyayla (Sivas Travel Guide)

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler: Sarissa (Kuşaklı Höyüğü), Altınyayla'ya bağlı Başören Köyü sınırları içerisinde yer alan, Hitit İmparatorluğu'nun en önemli dini, kültürel ve idari başkentlerinden biridir. M.Ö. 1500-1400 yıllarına tarihlenen kent, Anadolu'da çivi yazılı tablet arşivi veren beşinci Hitit merkezidir. Hitit krallarının başkent Hattuşa'dan gelerek yaz aylarında dini ritüelleri ve devlet işlerini bizzat yürüttüğü kutsal bir merkezdir. Kentin en görkemli yapısı olan "C Yapısı" (Fırtına Tanrısı Tapınağı), 4.660 metrekarelik devasa alanı ve 110'dan fazla odasıyla Hattuşa dışındaki bilinen en büyük Hitit anıtıdır. Kazılarda bulunan ve bugün Sivas Arkeoloji Müzesi'nin başyapıtı olan meşhur "İkiz Boğa Rhyton" (Fırtına Tanrısı'nın kutsal boğaları Hurri ve Şerri) bu kutsal topraklardan çıkarılmıştır.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa: Tonus Ovası'nın güneyinde, yaklaşık 1.620 metre rakımda yer almaktadır. Kulmaç Dağları eteklerinde yükselen höyük, çevresindeki geniş bozkır platosuna ve Hitit göletine hakim stratejik ve rüzgarlı bir tepe üzerindedir.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti:

Giriş Ücreti: Ücretsizdir. Açık hava arkeolojik ören yeridir.

Ziyaret Saatleri ve Günleri: Haftanın 7 günü gün ışığında serbestçe gezilebilir.

Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Arkeolojik kazı alanındaki kerpiç ve taş temellere basılmamalıdır. Höyük yüzeyi engebeli toprak patikalardan oluştuğu için spor veya doğa yürüyüş ayakkabısı tavsiye edilir.

Tesis ve Olanaklar: Ören yeri bilgilendirme panoları mevcuttur; su ve ihtiyaçlar Başören köyünden karşılanmalıdır.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum:

Adres / Açık Konum: Başören Köyü Mevkii, Kuşaklı Höyüğü, Altınyayla / Sivas.

Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Altınyayla ilçe merkezine 16 km, Sivas il merkezine 80 km mesafededir. Asfalt köy yolu ve son 1 km'lik stabilize ören yolu her türlü binek araçla rahatça gidilebilir.

Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri: Altınyayla ilçe merkezinden Başören köy minibüsleri veya ilçe taksileri ile yaklaşık 20 dakikada varılır.

Otopark Durumu: Ören yeri girişindeki kazı evi yanındaki açık alanda 30 araçlık ücretsiz park yeri bulunur.

Bağlamsal Deneyim İpuçları (Arkeoloji & Kültür & Fotoğraf):

Öne Çıkan Eserler: Fırtına Tanrısı Tapınağı'nın taş temelleri, anıtsal sur kapıları ve kentin kutsal su kanalları mutlaka incelenmelidir.

Işık ve Çekim Saatleri: Sabahın erken saatleri ve gün batımı, kentin anıtsal taş hatlarını ve gölgelerini en etkileyici şekilde vurgular.

Müze Bağlantısı: Buradaki taş temelleri gördükten sonra Sivas merkezdeki Sivas Arkeoloji Müzesi'nde Sarissa'dan çıkarılan İkiz Boğa Rhyton'u ve çivi yazılı tabletleri görmek geziyi mükemmel şekilde tamamlar.

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler: Hitit Kutsal Barajı ve Açık Hava Tapınma Alanı, Sarissa Antik Kenti'nin yaklaşık 1.5 km güneyinde, Kulmaç Dağları'ndan gelen pınarların önüne M.Ö. 14. yüzyılda Hitit mühendisleri tarafından inşa edilmiş dünyanın en eski yapay su bentlerinden biridir. Bent; kentin hem içme ve sulama suyu ihtiyacını karşılamış, hem de Hitit krallarının bereket, su ve Fırtına Tanrısı onuruna açık havada kurbanlar sunduğu kutsal bir gölet işlevi görmüştür. Çivi yazılı Hitit metinlerinde kralın Sarissa'ya gelişinde bu suyun kıyısında arınma ritüelleri yaptığı ve dualar ettiği açıkça belirtilmektedir. Kesme andezit bloklarla örülmüş tarihi sedde ve su tahliye kanalları, 3.500 yıl öncesinin su mühendisliğini gözler önüne sermektedir.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa: Yaklaşık 1.640 metre rakımda, dağ yamaçlarının kesiştiği doğal bir çanakta yer alır. Çevresinde dağ kekiği, yavşan otları ve buz gibi dağ pınarları fışkırmaktadır.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti:

Giriş Ücreti: Ücretsizdir. Tescilli açık hava arkeoloji ve peyzaj alanıdır.

Ziyaret Saatleri ve Günleri: 24 saat açıktır; gün ışığı saatlerinde ziyaret edilmesi önerilir.

Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Tarihi bent taşlarına basılmamalı, doğal kaynak suları kirletilmemelidir. Alan çevresi hafif eğimli çayır olup yürüyüşe elverişlidir.

Tesis ve Olanaklar: Doğal kaynak suyu çeşmesi ve bilgilendirme tabelası yer alır.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum:

Adres / Açık Konum: Başören Köyü Güneyi, Gölet Mevkii, Altınyayla / Sivas.

Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Sarissa ören yerine giden yoldan ayrılan 1.5 km'lik toprak yol binek araçlarla yavaşça aşılabilir.

Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri: Altınyayla merkezden Başören köyüne giden minibüsler veya ilçe taksileri ile ulaşım sağlanır.

Otopark Durumu: Gölet seddesi yanındaki düzlük alanda 15 araçlık ücretsiz park yeri bulunur.

Bağlamsal Deneyim İpuçları (Arkeoloji & Su Mühendisliği & Fotoğraf):

Belgesel Detayları: 3.500 yıllık kesme taş bendin taş kilit sistemleri ve su kanalı oyukları yakından fotoğraflanmalıdır.

Manzara ve Dinlenme: Gölet kıyısında oturup Kulmaç Dağları'nın serin rüzgarını hissetmek ve antik kralların arınma ritüellerini hayal etmek büyüleyicidir.

Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Altınyayla ilçe fırınlarından alınan sıcak çörek ve tulum peyniri ile pınar başında mola verilebilir.