Erzurum ilimizin gözde ve köklü ilçesi Uzundere, yüzyıllara meydan okuyan tarihi kaleleri, surları, taş kemer köprüleri ve mimari anıtları ile 2026 yılında da keşfetmek isteyenleri ağırlıyor. Uzundere'de gezi planı yapan ve "Tarihi Yapılar ve Kaleler nerede ve nasıl gidilir?" sorusuna yanıt arayanlar için Öşvank Manastırı, Engüzek Kapı Kalesi, Çamlıyamaç Tarihi Taş Konakları başta olmak üzere mutlaka görülmesi gereken 3 adet doğrulanmış tarihi yapılar ve kaleler noktasını 2026 güncel ziyaret saatleri, ücret bilgileri ve ulaşım rehberiyle bir araya getirdik.
2026 Uzundere Tarihi Yapılar ve Kaleler Özeti
Bu rehberde toplam 3 adet tescilli ve doğrulanmış nokta yer almaktadır. Özel işletmeler ve kamping alanları hariç tutulmuş, yalnızca halka açık doğal ve tarihi varlıklar listelenmiştir.
1. Öşvank Manastırı
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
'Doğu'nun Ayasofyası' olarak nitelendirilen Öşvank Manastırı (Öşk Vank), 963-973 yılları arasında Gürcü Bagratlı Hanedanlığı döneminde III. Ashot ve David Kuropalates tarafından Vaftizci Yahya'ya ithafen inşa edilmiştir. Mimar Grigor'un başyapıtı olan kilise; kubbesindeki taş oymacılığı, nefis rölyefleri, freskleri, revaklı sütunları ve heybetli kubbe mimarisiyle dünya Orta Çağ sanat tarihinin en görkemli yapıtlarındandır.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
Rakım 1.280 metredir. Çamlıyamaç Köyü'nün merkezinde, meyve bahçeleri ve ceviz ağaçlarıyla çevrili yeşil bir vadi yamacında yer alır.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
- Giriş Ücreti: Ücretsizdir (Tescilli anıtsal kültür varlığıdır).
- Ziyaret Saatleri ve Günleri: Haftanın 7 günü 08:30 - 19:30 saatleri arasında açıktır.
- Kurallar ve Güvenlik: Tarihi taş kabartmalara ve sütunlara zarar verilmemeli, restorasyon güvenlik kurallarına uyulmalıdır.
- Tesis ve Olanaklar: Köy içinde dinlenme kamelyaları, çeşme, yöresel ürün stantları ve kafeterya mevcuttur.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
- Adres / Açık Konum: Çamlıyamaç Mahallesi Köy İçi, 25440 Uzundere / Erzurum.
- Yol Durumu: Uzundere ilçe merkezine 12 km mesafededir; Erzurum-Artvin karayolundan ayrılan asfalt yolla binek araçlarla rahatça ulaşılır.
- Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri: Uzundere ilçe merkezinden kalkan Çamlıyamaç köy minibüsleri kilisenin önüne kadar gider.
- Otopark Durumu: Kilise avlusu karşısında ücretsiz araç park alanı mevcuttur.
Bağlamsal Deneyim İpuçları
- En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Kilisenin kubbe kasnağındaki ince taş oymaları, güney girişindeki kartal kabartması ve sütunlu galeriler.
- Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Çamlıyamaç köylülerinin ürettiği doğal ceviz, pestil ve yayla balı tadılmalıdır.
2. Engüzek Kapı Kalesi
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
Uzundere Ayvalı/Dikyar kanyonunda Tortum Çayı'na hakim sarp bir kayalık kütle üzerine kurulmuş olan Engüzek Kalesi, Orta Çağ kanyon savunma mimarisinin en cüretkar örneklerindendir. Çoruh ve Tortum vadilerini birleştiren boğazı koruyan kale, kanyon tabanından 100 metre yukarıda adeta bir kartal yuvası gibi yükselir. Kale içerisinde sarnıçlar, şapel, fırın kalıntıları ve gözetleme kuleleri bulunmaktadır.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
Rakım yaklaşık 1.100 metredir. Dik kireçtaşı kanyon kayalıkları üzerinde kuruludur; çevresi vahşi kanyon doğası ile çevrilidir.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
- Giriş Ücreti: Ücretsizdir (Ören yeri).
- Ziyaret Saatleri ve Günleri: Haftanın 7 günü gün ışığında ziyaret edilebilir.
- Kurallar ve Güvenlik: Sarp patika ve dik kayalıklar nedeniyle kanyon yürüyüş ayakkabısı şarttır; uçurum kenarlarına dikkat edilmelidir.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
- Adres / Açık Konum: Dikyar Mahallesi Engüzek Mevkii, 25440 Uzundere / Erzurum.
- Yol Durumu: Uzundere merkezine 10 km mesafededir; kanyon yolundan sonra dik bir patika tırmanışıyla ulaşılır.
- Otopark Durumu: Kanyon yolu kenarında ücretsiz park alanı mevcuttur.
Bağlamsal Deneyim İpuçları
- Kanyon vadisinin derinliğini ve kaleden aşağı bakan Tortum Çayı kıvrımlarını gösteren panoramik fotoğraflar çekilmelidir.
3. Çamlıyamaç Tarihi Taş Konakları
Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler
UNESCO Dünya Mirası Geçici Listesi'nde yer alan tarihi Öşvank Katedrali'nin çevresinde kümelenen Çamlıyamaç Köyü Taş Konakları, Ortaçağ taş ustalığı ile 19. yüzyıl Osmanlı sivil mimarisinin kusursuz bir sentezidir. Yöresel sarı ve gri kesme taşlardan inşa edilen bu iki katlı geleneksel konaklar, ahşap işlemeli balkonları ve taş fırınlarıyla asırlık bir yaşam kültürünü geleceğe taşır.
Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa
Rakım 1.220 metredir. Meyve bahçeleri, cevizlikler ve tarihi manastırın görkemli kubbesinin eteğindeki hafif eğimli yamaçta konumlanmıştır.
Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti
- Giriş Ücreti: Köy sokaklarında ve konakların çevresinde yürüyüş ücretsizdir.
- Ziyaret Saatleri ve Günleri: Haftanın 7 günü gün doğumundan gün batımına kadar ziyaret edilebilir.
- Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Köy içi parke taşlıdır; yürüyüş ve bebek arabası erişimine elverişlidir.
- Tesis ve Olanaklar: Köy kahvehanesi, yöresel organik ürün satış tezgahları ve çeşmeler bulunmaktadır.
Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum
- Adres / Açık Konum: Çamlıyamaç (Öşvank) Mahallesi, Uzundere / Erzurum.
- Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Uzundere merkezine yaklaşık 11 km uzaklıktadır; asfalt yol ile tüm binek araçlarla rahatlıkla ulaşılır.
- Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri: Uzundere ve Tortum'dan Çamlıyamaç minibüsleri ile doğrudan ulaşım sağlanır.
- Otopark Durumu: Öşvank Katedrali yanında geniş ücretsiz otopark alanı bulunmaktadır.
En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar
Tarihi konakların pencerelerinden görünen Öşvank kubbesi ve taş sokak perspektifleri harika kültürel miras fotoğrafları sunar.
Uzundere Gezilecek Yerler ve Harita Rehberi (2026)
Uzundere sınırları içerisindeki tüm turistik noktaları, harita üzerindeki tam koordinatlarıyla görüntülemek ve yol tarifi almak için:
Uzundere Gezilecek Yerler Haritası ve Tüm Noktalar Sayfası
Erzurum İlindeki Diğer İlçe Gezi Rehberleri (2026)
Erzurum gezinizde komşu ilçelerdeki en popüler turistik ve kültürel rotalar:
