2026 Patrimonio espiritual de Dulkadiroğlu: mezquitas, iglesias y tumbas históricas (Guía de viaje de Kahramanmaraş)

**Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler** Kahramanmaraş Garnizon Şehitliği (Şeyhadil Mezarlığı Şehitliği), kendi kendini kurtaran ve "İstiklal Madalyalı Tek Şehir" unvanını kazanan kahraman kentin bağımsızlık mücadelesinde can veren şehitlerimizin ebedi istirahatgâhıdır. 1920 yılında Fransız işgaline ve Ermeni çetelerine karşı sokak sokak, ev ev savaşarak destan yazan Maraş Milli Mücadele kahramanları ile cumhuriyet döneminde vatan savunmasında şehadete yürüyen Mehmetçikler yan yana yatmaktadır. Halk arasında, şehitliğin bulunduğu Şeyhadil tepesinin manevi bir zırh olduğuna ve şehitlerin ruhaniyetinin şehri muhafaza ettiğine dair köklü bir inanç nesillerdir aktarılmaktadır.

**Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa** Şehitlik, Ahır Dağı'nın güney eteklerinde, Maraş Ovası'na hakim havadar bir yamaç üzerinde, deniz seviyesinden yaklaşık 610 metre rakımda yer alır. Etrafı asırlık serviler, çamlar ve mersin ağaçlarıyla çevrelenmiştir. Mermer kaideli şehitlik anıtı ve dalgalanan şanlı bayrak şehrin birçok noktasından görülmektedir.

**Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti**

Giriş Ücreti: Şehitlik ziyareti tamamen ücretsizdir.

Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü 24 saat kesintisiz halkın ziyaretine ve duaya açıktır.

Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Şehitlik avlusu mermer ve kilit taş kaplama olup engelli arabası ve bebek arabası erişimine tamamen uygundur. Kabirler arasında sükunet korunmalı, saygı adabına riayet edilmelidir.

Tesis ve Olanaklar: Şehitlik anıtı, mermer kitabeler, çeşmeler, dinlenme bankları ve giriş kapısında açık otopark mevcuttur.

**Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum**

Adres / Açık Konum: Şeyh Adil Mahallesi, Şehitlik Caddesi, 46040 Dulkadiroğlu/Kahramanmaraş.

Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Trabzon Bulvarı ve Valilik binasına 1,5 km mesafededir; yollar tamamen sıcak asfalt olup her türlü binek araçla rahatça gidilir.

Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Kahramanmaraş merkezden kalkan Şeyhadil ve Sanayi yönü halk otobüsleri doğrudan şehitlik önündeki duraktan geçmektedir.

Otopark Durumu: Şehitlik girişinde ücretsiz açık belediye otoparkı mevcuttur.

**Bağlamsal Deneyim İpuçları (Maneviyat & Saygı Adabı)**

Manevi Ziyaret ve Dua Adabı: İstiklal madalyalı kentin kahraman şehitlerinin kabirleri başında edeple durulmalı, Fatiha ve Yasin-i Şerif okunarak aziz ruhlarına hediye edilmelidir.

Belgesel & Saygılı Çekim: Şehitlik anıtı ve mermer kitabeler vakur bir üslupla fotoğraflanabilir; hatıra veya özçekim yapılmamalıdır.

Önemli Anma Günleri: 12 Şubat Kahramanmaraş'ın Kurtuluş Bayramı, 18 Mart Şehitler Günü ve 30 Ağustos Zafer Bayramı'nda il protokolü ve gazilerin katılımıyla resmi anma törenleri düzenlenir.

Yöresel Manevi Gelenek: Bayram arifelerinde şehit kabirlerine taze mersin yaprakları ve karanfiller bırakılır; ziyaretçilere Maraş çöreği ve gülsuyu ikram edilir.

**Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler** Sütçü İmam Türbesi ve Anıt Mezarı, 31 Ekim 1919'da Maraş Uzunoluk Hamamı önünde Türk kadınlarının peçesine el uzatan Fransız işgalci ve Ermeni askerlerine karşı ilk kurşunu sıkarak Kurtuluş Savaşı'nın fitilini ateşleyen milli kahraman Sütçü İmam'ın (Ali Kızılateş - 1871-1922) ebedi istirahatgâhıdır. Çınarlı Camii imamlığı ve süt satıcılığı yapan Sütçü İmam, namus ve istiklal uğruna canını ortaya koyarak milli direnişin ölümsüz bayraktarı olmuştur. Vefatının ardından defnedildiği Çınarlı Camii avlusundaki anıt mezar ve türbesi, Türk milletinin hürriyet aşkının en mukaddes sembolüdür.

**Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa** Türbe, tarihi kentin merkezinde, Tarihi Maraş Kalesi'nin batı eteklerinde, deniz seviyesinden yaklaşık 590 metre rakımda yer almaktadır. Avlusunda asırlık ulu çınarlar, şadırvan ve yemyeşil bahçeler bulunmaktadır.

**Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti**

Giriş Ücreti: Ziyaret tamamen ücretsizdir.

Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü sabah ezanından yatsı namazı sonrasına kadar (05:00 - 22:30 arası) kesintisiz açıktır.

Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Cami avlusu düzayak olup bebek arabası ve tekerlekli sandalye erişimine uygundur. Kabir huzurunda edep ve saygıya özen gösterilmelidir.

Tesis ve Olanaklar: Cami müştemilatında abdesthane, bay ve bayan WC'leri, avlu dinlenme bankları ve Sütçü İmam Olayı hakkında bilgilendirme panosu bulunmaktadır.

**Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum**

Adres / Açık Konum: Fevzi Paşa Mahallesi, 27011. Sokak, Çınarlı Camii Haziresi, 46050 Dulkadiroğlu/Kahramanmaraş.

Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Tarihi Maraş Kalesi'ne ve Uzunoluk Caddesi'ne sadece 400 metre yürüme mesafesindedir; tüm yollar asfalt ve kilit taştır.

Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Şehir merkezine gelen tüm dolmuş ve halk otobüsleriyle Kale veya Çınarlı durağında inilip 2 dakika yürünerek varılır.

Otopark Durumu: Cami yakınındaki cadde kenarı belediye otopark alanları kullanılabilir.

**Bağlamsal Deneyim İpuçları (Maneviyat & Saygı Adabı)**

Manevi Ziyaret ve Dua Adabı: Namus ve bağımsızlık timsali bu büyük kahramanın kabri başında Fatihalar okunmalı, vatan müdafaasındaki cesareti tefekkür edilmelidir.

Belgesel & Saygılı Çekim: Anıt mezar üzerindeki kitabe ve ulu çınar gölgesindeki tarihi kabir vakarla fotoğraflanabilir.

Önemli Anma Günleri: Her yıl 31 Ekim Sütçü İmam Olayı yıldönümünde ve 12 Şubat Kurtuluş Bayramı'nda kabri başında resmi törenler ve mevlid-i şerif icra edilir.

Yöresel Manevi Gelenek: Ziyaretçiler çıkışta Uzunoluk Hamamı ve tarihi çeşmeyi ziyaret ederek şerbet ve Maraş dondurması ikramlarına katılırlar.

**Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler** Kahramanmaraş Ulu Camii, 1496-1510 yılları arasında Dulkadiroğlu Beyliği Hükümdarı Alaüddevle Bozkurt Bey tarafından kesme taştan inşa ettirilmiş, şehrin manevi kalbi olan anıtsal bir ibadethanedir. Ahşap kirişli düz tavanı, mermer ve taş sütunları, mukarnaslı mihrabı ve camiden bağımsız olarak avluda yükselen kırmızı-beyaz taş kuşaklı görkemli Dulkadiroğlu minaresiyle Selçuklu geleneğinin eşsiz bir temsilcisidir. 1919 yılında Rıdvan Hoca'nın cuma hutbesini okuyarak cemaatle birlikte Maraş Kalesi'ne yürüdüğü İstiklal meşalesinin ateşlendiği kutsal mabettir.

**Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa** Cami, 580 metre rakımda, Kahramanmaraş Kalesi'nin güney eteğinde tarihi çarşılar bölgesinde yer alır.

**Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti**

Giriş Ücreti: Tamamen ücretsizdir.

Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Sabah namazından yatsı namazına kadar ibadete ve ziyarete açıktır.

Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Cami adabına uygun kılık kıyafet zorunludur. Avlu düz mermer kaplama olup engelli ve bebek arabası geçişine kusursuz uygundur.

Tesis ve Olanaklar: Tarihi şadırvan, bağımsız Dulkadiroğlu minaresi, abdesthane ve avlu dinlenme alanı mevcuttur.

**Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum**

Adres / Açık Konum: Kurtuluş Mahallesi, Ulu Cami Meydanı, 46060 Dulkadiroğlu / Kahramanmaraş.

Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Şehir merkezindedir; her türlü araçla ulaşılır.

Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Şehir içi tüm otobüslerin merkezi aktarma durağına 2 dakika yürüyüş mesafesindedir.

Otopark Durumu: Cami çevresinde kapalı ve açık otoparklar mevcuttur.

**Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları / Gastronomi Tavsiyeleri**

En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Kırmızı-beyaz taştan örülmüş bağımsız anıt minare, avlu revakları ve arka planda yükselen Maraş Kalesi surları.

Işık ve Çekim Saatleri: Sabah saatleri ve ikindi namazı vakti.

Ziyaret Zamanı: Dört mevsim boyunca ziyarete açıktır.

Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Cami çıkışında tarihi çarşı fırınlarında pişmiş taze Maraş tavası, eli böğründe (yan yana) kebabı ve hakiki dövme dondurma yenmelidir.