Anadolu'nun kalbinde, 'ın şirin ilçesi , sadece doğal güzellikleriyle değil, aynı zamanda köklü ve zengin mutfak kültürüyle de dikkat çekiyor. Farklı medeniyetlerin ve göçlerin izlerini taşıyan Şarkışla mutfağı, her damak zevkine hitap eden eşsiz lezzetler sunuyor. Bu yazımızda, Memleketim platformu olarak sizler için Şarkışla'nın yöresel lezzetlerini ve bu tatları deneyimleyebileceğiniz mekanları derledik.
Şarkışla Mutfağının Kökenleri ve Zenginliği
Şarkışla'nın yemek kültürü, 93 Harbi sırasında -'dan bölgeye yerleşen toplulukların getirdiği lezzetlerle daha da zenginleşmiştir. Bu kültürel harman, ilçenin kendine özgü yemeklerinin yanı sıra, Çerkes ve Çeçen mutfağından izler taşıyan mantı çeşitlerinin de yaygınlaşmasını sağlamıştır. Sivas genelinde olduğu gibi Şarkışla'da da et, işleri ve yöresel otlar mutfağın temelini oluşturur.
Şarkışla'nın Meşhur Çorbaları
- Peskütan Çorbası: Sivas mutfağının en bilinen çorbalarından olan Peskütan, yoğurt ve yarma ile hazırlanır. Özellikle soğuk kış günlerinde iç ısıtan, besleyici bir başlangıçtır.
- Kesme Aşı: Yörede evlerde sıkça yapılan, sulu yemek veya çorba olarak tüketilebilen bir diğer lezzettir.
- Madımak Çorbası: Madımak otunun bulgur, soğan, sarımsak ve isteğe bağlı olarak pastırma veya çemenle pişirilmesiyle hazırlanan bu çorba, Sivas'ın simge lezzetlerindendir.
- Yarmaaşı, Bulamaşı, Düğürcükaşı, Sulu Köfte, Tatar Çorbası, Herle: Şarkışla'nın zengin çorba çeşitliliğini gösteren diğer yöresel tatlardır.
Ana Yemeklerde Şarkışla Farkı
Şarkışla mutfağının ana yemekleri de oldukça çeşitlidir ve doyurucudur:
- : Sivas'ın en meşhur lezzeti olan Sivas Köftesi, Şarkışla'da da önemli bir yere sahiptir. Geleneksel olarak sade hazırlanır ve odun ateşinde ızgarada pişirilerek közlenmiş domates, biber ve pideyle servis edilir. Baharatsız, sadece etten yapılan bu köfte, etin doğal lezzetini ön plana çıkarır.
- Madımak Yemeği: Madımak otunun pastırma, soğan, sarımsak ve biber salçası ile zenginleştirilerek hazırlanan yemeği, Sivas'ın en sevilen tatlarından biridir.
- İçli Köfte: Ülkemizin birçok yerinde farklı şekillerde yapılan içli köftenin Sivas usulü, haşlanarak servis edilir ve kıymalı veya patatesli iç harçlarla hazırlanabilir.
- Deri Kebabı: Şarkışla'ya özgü et yemeklerinden biridir.
- Sündürme, Cücük, Dizman Mantısı, Bulgur Pilavı, Katıklı Köfte, Patates Böreği, Kaygana, Evelik Sarması, Kabak Çiçeği Dolması, Sirken Böreği, Velibah, Yağlama, Guymah, Keşkek, Mıhla, Mımbar: Şarkışla'nın diğer dikkat çekici ana yemekleridir.
Mantı Çeşitleri ve Hamur İşleri
Şarkışla, mantı ve hamur işi konusunda da oldukça iddialıdır:
- Hingel: Mantı ailesinin yöresel üyelerinden olan hingel, farklı iç harçlarla hazırlanıp sarımsaklı yoğurt ve tereyağlı sosla servis edilir.
- Üç İbikli Mantı, Kızıl Mantı, Sini Mantısı, Ufak Mantı/Bideleme: Şarkışla'ya özgü diğer mantı çeşitleridir.
- Haluj/Hambal (Çerkes) ve Galnış-Cırdıgış (Çeçen): Bölgedeki kültürel çeşitliliğin mutfağa yansıması olarak öne çıkan mantı türleridir.
- Sübüra (Su Böreği): Sivas'ta 'sübürâ' olarak telaffuz edilen bu hamur işi, küçük kare hamurlarla yapılır ve geleneksel su böreğinden farklıdır.
- ve Sivas Ketesi: Kahvaltıların ve saatlerinin vazgeçilmezidir.
Tatlılar ve Yöresel Ürünler
Yemeklerin ardından tatlı bir kapanış yapmak isteyenler için Şarkışla'da çeşitli seçenekler bulunur:
- Gavud, Hurma Tatlısı, Baklava, Un Helvası, Sütlü Hasıda, Hoşaf, Üzüm Çorbası, Ufak Tatlısı, Paşa Sarması: Şarkışla'nın geleneksel tatlılarıdır.
- Şarkışla Tulum Peyniri: Kahvaltı sofralarının ve yöresel lezzetlerin önemli bir parçasıdır.
- Pezik (Dal Turşusu): Kış aylarının vazgeçilmezi olan pezik turşusu, pancar sapından yapılır ve yemeklerin yanında sıkça tüketilir.
Şarkışla'da Nerede Yenir?
Şarkışla'da yöresel lezzetleri deneyimleyebileceğiniz birçok mekan bulunmaktadır:
- Et Lokantaları: Sivas Köftesi ve diğer et yemekleri için Köfteci Yücel Usta, Lezzet Kebap Meşhur Sivas Köftecisi, Erenler Lokantası, Kızılırmak Et Lokantası gibi yerler tercih edilebilir. Bu lokantalar, Sivas'ın meşhur et lezzetini en iyi şekilde sunar.
- Çorba ve Kahvaltı Salonları: Güne yöresel bir başlangıç yapmak için Miss Çorba & Kahvaltı Salonu veya Tostçu Raşit Usta gibi yerlerde zengin kahvaltı menüleri ve şifa dolu çorbalar bulabilirsiniz.
- Pide Salonları: Fatih Pide Salonu ve Şarkışla Tadım Pide gibi mekanlarda yöresel pide çeşitlerini deneyebilirsiniz.
- Ev Yemekleri: Daha otantik bir deneyim arayanlar için Şarkışla Ev Yemekleri gibi işletmeler, ev yapımı lezzetleri sunabilir.
Ziyaret İpuçları ve Ulaşım
Şarkışla'ya ulaşım karayolu ile oldukça kolaydır. Sivas şehir merkezine yaklaşık 80 km mesafede bulunan ilçe, Kayseri'ye de yakın konumdadır. Kendi aracınızla veya şehirlerarası otobüslerle rahatlıkla ulaşım sağlayabilirsiniz. İlçeye vardığınızda, merkezdeki lokantalar ve çarşı içindeki esnaf lokantaları yöresel lezzetleri tatmak için ideal noktalardır. Özellikle öğle ve akşam yemeklerinde bu mekanlar oldukça hareketli olabilir.
Şarkışla'nın zengin mutfak kültürü, her ziyaretçiye unutulmaz bir lezzet yolculuğu vaat ediyor. Memleketim olarak, bu eşsiz tatları keşfetmeniz için sizleri Şarkışla'ya davet ediyoruz. Afiyet olsun!
