Çanakkale Boğazı'nın batı yakasında uzanan Tarihi Gelibolu Yarımadası, dünya harp tarihinin en çetin ve en onurlu savunmalarından birine sahne olmuş, bir milletin küllerinden yeniden doğduğu kutsal topraklardır. 1915 Çanakkale Savaşları'nda boğazı geçilmez kılan tabyalardan, Kilitbahir'in Fatih Sultan Mehmed yadigarı yonca yapraklı surlarına; Şehitler Abidesi'nin göğe yükselen dört dev sütunundan, Kılıçbayır'da vatan uğruna can veren 57. Alay kahramanlarına ve Conkbayırı'nda tarihin akışını değiştiren Anafartalar Kahramanı Gazi Mustafa Kemal Atatürk'e kadar Eceabat, her karışı şüheda kanıyla sulanmış benzersiz bir açık hava anıtıdır.
- Tarihçe ve Milli Hafıza: 1915 Çanakkale Zaferi, Boğaz Savunması ve Kahramanlık Ruhu
18 Mart 1915'te İtilaf Devletleri'nin devasa zırhlı donanması Çanakkale Boğazı'nı geçerek İstanbul'u işgal etmeyi hedeflemiştir. Ancak Çanakkale Boğaz Komutanlığı'nın dahiyane savunma planı, Nusret Mayın Gemisi'nin Erenköy Koyu'na döşediği gizli mayın hattı ve kıyı tabyalarındaki Türk topçusunun sarsılmaz inancı karşısında dünya tarihinin en büyük deniz bozgununu yaşamışlardır. Seyit Onbaşı'nın Rumeli Mecidiye Tabyası'nda 276 kiloluk top mermisini tek başına sırtlayarak Ocean zırhlısını dümeninden vurması, bu destanın sembol anı olmuştur.
Denizde hezimete uğrayan işgal kuvvetleri, 25 Nisan 1915 sabahı Seddülbahir, Arıburnu ve Kumkale kıyılarına amfibi çıkarma harekatı başlatmıştır. 19. Tümen Komutanı Yarbay Mustafa Kemal'in 'Ben size taarruzu emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum' tarihi emriyle Kılıçbayır ve Conkbayırı hattında düşmanı göğüs göğüse süngü muharebesiyle durduran Mehmetçik, sekiz buçuk ay süren kara muharebelerinde emperyalist güçlere geçit vermemiştir. Bugün Gelibolu Yarımadası Tarihi Alanı, hem şehitlerimizin manevi hatırasını hem de centilmenlik ve barış mesajını dünyaya haykıran evrensel bir barış parkıdır.
- İki Günlük Kapsamlı Ziyaret Rotası: Boğaz Tahkimatları, Güney Cephesi ve Arıburnu Savaş Alanları
- Gün: Kilitbahir Kalesi, Seyit Onbaşı Tabyası, Seddülbahir, Yahya Çavuş ve Şehitler Abidesi
Manevi yolculuk, Fatih Sultan Mehmed tarafından 1462 yılında boğazın en dar yerine inşa ettirilen Kilitbahir Kalesi ('Denizin Kilidi') ile başlar. Üç yapraklı yonca planlı özgün mimarisi ve iç kale müzesi, Osmanlı deniz savunma dehasını sergiler.
Kilitbahir'den güneye doğru devam edilerek Rumeli Mecidiye Tabyası'na ulaşılır. Seyit Onbaşı'nın insanüstü bir gayretle kaldırdığı mermiyle Ocean zırhlısını vurduğu tarihi top ve kahramanlık anıtı ziyaret edilir.
Öğleden sonra yarımadanın en güney ucu olan Seddülbahir bölgesine inilir. 1658 yılında Hatice Turhan Sultan tarafından yaptırılan ve yakın dönemde restore edilerek açık hava müzesine dönüştürülen Seddülbahir Kalesi incelenir.
Seddülbahir Kalesi'nin hemen batısında Ertuğrul Koyu ve Yahya Çavuş Şehitliği yer alır. 25 Nisan sabahı çıkarma yapan koca bir İngiliz tümenine karşı bir manga askeriyle saatlerce göğüs geren Ezineli Yahya Çavuş ve silah arkadaşlarının destanı yad edilir.
Günün kapanışı, Hisarlık Tepe üzerinde Çanakkale Boğazı'nın Ege Denizi'ne açıldığı noktada yükselen Çanakkale Şehitler Abidesi'nde yapılır. Sembolik şehitlikler, rölyefler ve Mehmetçik anıtı önünde dualar edilir.
- Gün: Tanıtım Merkezi, Anzak Koyu, Mehmetçiğe Saygı, 57. Alay ve Conkbayırı
İkinci gün sabahı Kabatepe'de bulunan Çanakkale Destanı Tanıtım Merkezi ile başlar. Yüksek teknolojili 3 boyutlu simülasyon salonları, interaktif haritalar ve orijinal savaş materyalleri muharebelerin stratejik boyutunu gözler önüne serer.
Merkezden kuzeye geçilerek 25 Nisan 1915'te Anzak birliklerinin ilk ayak bastığı Arıburnu Sahili ve Anzak Koyu ziyaret edilir. Sarp dik yarlar ve Anzak Tören Alanı gezilir.
Arıburnu sırtlarına tırmanırken yaralı Anzak askerini kucağına alarak düşman siperlerine teslim eden Türk askerinin merhametini simgeleyen Mehmetçiğe Saygı Anıtı görülür.
Kılıçbayır mevkiinde, komutanları Yarbay Hüseyin Avni Bey dahil olmak üzere tamamına yakını şehit düşen efsanevi birliğimizin yattığı 57. Piyade Alayı Şehitliği ziyaret edilir.
Rota, 268 metre rakımlı Conkbayırı zirvesinde tamamlanır. Mustafa Kemal'in göğsündeki cep saatine şarapnel parçasının isabet ettiği tarihi nokta, derin siperler ve Atatürk Zafer Anıtı çevresinden hem Ege Denizi hem Çanakkale Boğazı aynı anda seyredilir.
- Ziyaret Saatleri, 2026 Giriş Bilgileri ve Tarihi Alan Kuralları
- Açık Hava Şehitlikleri ve Anıtlar: Şehitler Abidesi, 57. Alay Şehitliği, Conkbayırı ve Yahya Çavuş Anıtı haftanın 7 günü gün doğumundan gün batımına kadar halka açık ve ücretsizdir.
- Kilitbahir ve Seddülbahir Kaleleri: T.C. Kültür ve Turizm Bakanlığı ile Tarihi Alan Başkanlığı tarafından işletilir; Müzekart geçerlidir.
- Çanakkale Destanı Tanıtım Merkezi (Kabatepe): Haftanın her günü 08:30 - 17:30 saatleri arasında açıktır. Simülasyon seansları için önceden rezervasyon veya bilet alınması önerilir.
- Rumeli Mecidiye ve Namazgah Tabyaları: Haftanın 7 günü gün boyu ücretsiz gezilebilir.
- Tarihi Alan Koruma Kuralları: Şehitlik alanlarında piknik yapmak, ateş yakmak ve saygı adabına aykırı davranışlarda bulunmak kanunen yasaktır.
- Ulaşım ve Yol Durumu: Boğaz Feribotları, 1915 Çanakkale Köprüsü ve Otopark
- Boğazı Geçiş Alternatifleri: Çanakkale merkez iskelesinden Eceabat ve Kilitbahir'e GESTAŞ arabalı vapurları 24 saat kesintisiz çalışır (yaklaşık 15-25 dakika).
- 1915 Çanakkale Köprüsü: Lapseki - Gelibolu arasında kesintisiz otoyol geçişi sağlar; Gelibolu sapağından Eceabat'a duble yol ile 35 dakikada varılır.
- Şehitlikler Arası Ulaşım: Yarımada içindeki ana güzergahlar (Kilitbahir - Alçıtepe - Abide ve Eceabat - Kabatepe - Conkbayırı) kaliteli asfalt kaplamadır ve yönlendirme tabelaları eksiksizdir.
- Toplu Taşıma / Ziyaretçi Turları: Eceabat İskelesi önünden düzenli şehitlik servisleri ve rehberli otobüs turları kalkmaktadır.
- Otopark İpuçları: Şehitler Abidesi, 57. Alay Şehitliği ve Conkbayırı alanlarında geniş kapasiteli ücretsiz araç ve otobüs otoparkları mevcuttur.
- Manevi Ziyaret Adabı, Gastronomi ve Akıllı Gezgin Tüyoları
- Manevi Saygı Adabı: Şehitlikler kabir hüviyetinde olduğundan ziyaret esnasında yüksek sesle konuşulmamalı, müzik dinlenmemeli, şehit kabirlerine ve anıtlara gereken edep ve saygı gösterilmelidir.
- Peynir Helvası ve Balık: Eceabat ve Çanakkale iskelelerinde fırınlanmış sıcak peynir helvası tadılmalı; sahil lokantalarında taze sardalya ızgara tercih edilmelidir.
- Yürüyüş ve İklim Hazırlığı: Conkbayırı ve Şehitler Abidesi rüzgarlı olabileceğinden mevsime uygun rüzgarlık, siperleri rahat gezmek için spor ayakkabı ve bol su bulundurulmalıdır.
- Müze Kartı ve Rehber Tavsiyesi: Alanın derin manevi ve askeri boyutunu tam kavrayabilmek için Tarihi Alan Başkanlığı kokartlı alan kılavuzları veya profesyonel rehberlerle gezilmesi tavsiye edilir.
- Güne Erken Başlama: Özellikle yaz aylarında ve resmi anma günlerinde (18 Mart, 24-25 Nisan) yoğun ziyaretçi trafiği olacağından tura sabah erken saatlerde başlanmalıdır.
