Çankırı Merkez'de EN İYİ Gezilecek Yerler: 2026 Gezi Rehberi

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler

Çankırı Kalesi, kentin kuzeyinde yükselen sarp bir tepe üzerinde kurulmuş, Hitit, Paflagonya, Roma, Bizans, Danişmend ve Osmanlı dönemlerinde kesintisiz askeri üs olarak kullanılmış tarihi bir kale alanıdır. Şehre hakim 800 metre rakımlı bu tepe, Çankırı'nın 1074 yılında Selçuklu komutanı Emir Karatekin Bey tarafından fethinden sonra Türk-İslam kenti haline gelmesinin şahididir. Günümüzde sur kalıntıları, açık hava müzesi niteliğindeki çevre düzenlemesi ve cam seyir terasıyla Çankırı'nın en popüler seyir ve dinlenme merkezidir.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa

• Çankırı kent merkezine hakim bir tepe üzerinde, 800 metre rakımda yer almaktadır.
• 360 derece panoramik Çankırı şehir manzarası, vadiler ve çevre dağlar ayaklar altına serilir.
• Asırlık çamlar, peyzaj yeşillikleri ve çiçek tarhlarıyla bezenmiş ferah bir mesire ortamıdır.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti

• Giriş Ücreti: Kale alanına ve seyir terasına giriş tamamen ücretsizdir.
• Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü 08:00 - 23:00 saatleri arasında açıktır.
• Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Sur kenarlarındaki korkuluklara dikkat edilmelidir; kale içi yürüyüş yolları ve teraslar engelli ve bebek arabası erişimine uygundur.
• Tesis ve Olanaklar: Seyir terasları, kafeterya, çay bahçesi, çocuk oyun parkı, piknik alanları, mescit ve modern WC bulunmaktadır.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum

• Adres / Açık Konum: Kale Mahallesi, Kale Caddesi, Çankırı Merkez / Çankırı.
• Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Şehir merkezinden kaleye çıkan asfalt ve parke taşlı yol ile tüm binek araçlarla ve servislerle kolayca varılır.
• Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Çankırı merkezden kaleye düzenli dolmuş seferleri ve taksiler çalışmaktadır; yürüyerek 20 dakikada çıkılabilir.
• Otopark Durumu: Kale girişinde ve çevre yollarda geniş ve ücretsiz araç park yerleri mevcuttur.

Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları / Gastronomi Tavsiyeleri

• En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Cam seyir terasından gün batımında Çankırı kent silüeti ve arkadaki ulu Ilgaz Dağları kadrajı.
• Işık ve Çekim Saatleri: Akşamüstü gün batımı altın saatleri ve gece ışıklandırılmış şehir manzarası.
• Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Kale kafesinde semaver çayı, Çankırı simidi, yazma çöreği ve küpecik peyniri eşliğinde şehir manzarası izlenmelidir.

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler

Emir Karatekin Bey Türbesi, Malazgirt Zaferi'nin (1071) ardından Sultan Alparslan'ın emriyle Anadolu'nun fethine katılan, Sinop, Kastamonu ve Çankırı topraklarını fethederek 1074 yılında Çankırı'yı Türk-İslam yurdu yapan büyük Selçuklu emiri Karatekin Bey'in ebedi istirahatgahıdır. Çankırı Kalesi'nin zirvesinde yer alan türbede, Emir Karatekin Bey ile birlikte eşi ve iki oğlunun sandukaları bulunmaktadır. Yüzyıllardır kentin manevi muhafızı olarak kabul edilen türbe, Çankırı halkının en çok ziyaret ettiği kutsal mekanların başında gelir.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa

• Çankırı Kalesi'nin en yüksek burç düzlüğünde, 810 metre rakımda yer almaktadır.
• Kesme taş kaide üzerine tuğla ve moloz taş örgülü sade ve vakar dolu bir Selçuklu türbe mimarisine sahiptir.
• Asırlık çam ağaçları ve yeşil kale koruluğu ile çevrilidir.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti

• Giriş Ücreti: Ücretsizdir; türbe tüm halkımızın ziyaretine açıktır.
• Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü 08:00 - 22:00 saatleri arasında açıktır.
• Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Manevi edep ve saygı kurallarına titizlikle uyulmalıdır; türbe avlusu düzayak olup engelli erişimine uygundur.
• Tesis ve Olanaklar: Türbe harimi, bilgilendirme kitabeleri, çevre dinlenme bankları ve kale içi sosyal tesisler mevcuttur.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum

• Adres / Açık Konum: Çankırı Kalesi Zirve Mevkii, Çankırı Merkez / Çankırı.
• Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Kale yolu tamamen asfalt olup her türlü araçla türbe kapısına kadar güvenle çıkılır.
• Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): İlçe merkezinden kalkan kale servisleri ve taksilerle 5 dakikada varılır.
• Otopark Durumu: Türbe yakınındaki kale otoparkında ücretsiz park imkanı vardır.

Manevi Ziyaret ve Dua Adabı

• Manevi Ziyaret ve Dua Adabı: Türbeye hürmet ve edeple girilmeli, sandukaya sarılmadan ve batıl ritüellere tevessül edilmeden, şehrin manevi fatihi Emir Karatekin Bey ve silah arkadaşlarının ruhuna Fatihalar okunmalıdır.
• Belgesel & Saygılı Çekim: Tarihi Selçuklu sandukaları ve mermer kitabeler vakarla belgesel amaçlı fotoğraflanabilir.
• Önemli Anma Günleri: Çankırı'nın Fethi kutlamalarında (Eylül ayı) ve milli/dini bayramlarda resmi ve sivil anma programları düzenlenir.
• Yöresel Manevi Gelenek: Türbe ziyaretinde hayır lokması dağıtılması ve vatanımızın bekası için dualar edilmesi köklü bir Çankırı geleneğidir.

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler

Taş Mescit (Cemaleddin Ferruh Darüşşifası ve Darülhadisi), Anadolu Selçuklu Devleti hükümdarı I. Alâeddin Keykubad'ın atabeyi Cemaleddin Ferruh tarafından 1235 yılında darüşşifa (şifahane), 1242 yılında ise darülhadis olarak inşa ettirilen eşsiz bir tıp ve ilim anıtıdır. Günümüzde evrensel tıp sembolü olarak kabul edilen 'birbirine sarılmış çift yılan figürü' ile eczacılık sembolü olan 'kadehe sarılı yılan' kabartmasının dünyada ilk kez taş üzerine işlendiği yapı burasıdır. Selçuklu taş işçiliğinin zirvesini temsil eden anıtsal taç kapısı ve türbe bölümüyle dünya tıp tarihinin en kıymetli hazinelerindendir.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa

• Çankırı şehir merkezine hakim Sarıbaba Tepesi eteklerinde, 790 metre rakımda yer almaktadır.
• Kesme sarı andezit taşından inşa edilmiş anıtsal Selçuklu külliye mimarisine sahiptir.
• Şehri ve vadileri gören havadar ve sükunet dolu bir tepe yamacında kuruludur.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti

• Giriş Ücreti: Külliyeyi ve mescidi ziyaret tamamen ücretsizdir.
• Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü 09:00 - 18:00 saatleri arasında açıktır.
• Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Tarihi taş kabartmalar ve Selçuklu kitabeleri korunmalıdır; ana giriş avlusu tekerlekli sandalye erişimine uygundur.
• Tesis ve Olanaklar: Mescit, Cemaleddin Ferruh türbesi, tıp tarihi bilgilendirme panoları, çevre dinlenme bankları ve WC bulunmaktadır.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum

• Adres / Açık Konum: Taşmescit Mahallesi, Sarıbaba Caddesi, Çankırı Merkez / Çankırı.
• Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Çankırı il merkezinde olup asfalt şehir içi yollarla tüm binek araçlarla rahatça ulaşılır.
• Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Kent Meydanı'ndan kalkan Taşmescit şehiriçi halk otobüsleri ve minibüsleri yapının hemen önünden geçer.
• Otopark Durumu: Yapının önünde ve çevresindeki sokaklarda ücretsiz araç park yerleri mevcuttur.

Manevi Ziyaret ve Dua Adabı

• Manevi Ziyaret ve Dua Adabı: Külliye içerisindeki Atabey Cemaleddin Ferruh'un kabri başında hürmetle durulmalı, ilim ve şifa ehli ecdadımızın aziz ruhlarına Fatiha okunmalıdır.
• Belgesel & Saygılı Çekim: Anıtsal taç kapı, çift yılan kabartması ve Selçuklu mukarnasları mimari ve belgesel bir titizlikle fotoğraflanmalıdır.
• Önemli Anma Günleri: Tıp Bayramı (14 Mart) etkinliklerinde hekimler ve araştırmacılar tarafından anma programları düzenlenir.
• Yöresel Manevi Gelenek: Şifa arayan hastalar için darüşşifa hatırasına dualar edilir ve şifalı su ikramında bulunulur.

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler

Çankırı Kent Meydanı ve Kaya Tuzu Lambaları Çarşısı, kentin idari, ticari ve kültürel kalbinin attığı, Çankırı'nın 'Tuz Şehri' kimliğini gururla yansıtan ana yaşam alanıdır. Meydanda yükselen kaya tuzu anıtı ve çevresindeki rengarenk tuz lambası vitrinleri, 5000 yıllık yer altı tuz madenciliği mirasını şehrin günlük yaşamıyla buluşturur. Her yıl düzenlenen Uluslararası Çankırı Tuz Festivali'nde binlerce yerli ve yabancı turistin buluştuğu meydan, kentin canlı atmosferini yaşatır.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa

• Çankırı kent merkezinin tam kalbinde, 730 metre rakımda yer almaktadır.
• Geniş yaya aksları, süs havuzları, fıskiyeler ve gölgelik dinlenme alanlarıyla modern bir şehir meydanıdır.
• Tarihi çarşı ve kamu binalarıyla çevrilidir.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti

• Giriş Ücreti: Meydana ve çarşıya giriş tamamen ücretsizdir.
• Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Esnaf dükkanları haftanın 7 günü 08:30 - 21:00 saatleri arasında açıktır.
• Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Meydan tamamen düz ayak olup engelli ve bebek arabası erişimine kusursuz uygundur.
• Tesis ve Olanaklar: Kaya tuzu lambası satış dükkanları, kafeler, yöresel restoranlar, bankamatikler, dinlenme bankları, mescit ve genel WC mevcuttur.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum

• Adres / Açık Konum: Atatürk Bulvarı, Hükümet Meydanı, Çankırı Merkez / Çankırı.
• Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Çankırı il merkezinin sıfır noktasında olup tüm karayollarından kolayca ulaşılır.
• Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Şehir içi tüm otobüs ve minibüslerin merkez aktarma durağı meydandadır.
• Otopark Durumu: Meydan çevresinde açık ve kapalı belediye otoparkları bulunmaktadır.

Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları / Gastronomi Tavsiyeleri

• En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Meydandaki ışıklı tuz heykeli, Atatürk Anıtı ve akşam yanan rengarenk kaya tuzu lamba vitrinleri.
• Işık ve Çekim Saatleri: Akşam ışıklandırması saatlerinde meydan çok estetik kareler sunar.
• Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Hakiki kristal kaya tuzu değirmeni, negatif iyon yayan tuz lambası, tuz sabunu, meşhur Çankırı helvası ve höşmerim tatlısı satın alınmalıdır.

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler

Tarihi Çankırı Saat Kulesi, şehrin merkezindeki hakim bir yamaçta yer alan, ilk olarak 1866 yılında inşa edilen ve Sultan II. Abdülhamid'in tahta çıkışının 25. yılı anısına 1901 yılında yenilenerek bugünkü zarif formuna kavuşturulan tescilli bir kültür simgesidir. Kulenin üzerindeki dört cepheli saat mekanizması ve dev bronz çan, İsviçre'den getirilmiş olup asırlardır her saat başı şehri çınlatan melodik sesiyle zamanı duyurmaktadır. Yörede saat kulesinin çan sesinin vadide yankılanarak çevre köylerden bile duyulduğu anlatılır.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa

• Çankırı şehir merkezine hakim Hükümet Tepesi yamacında, 760 metre rakımda yer almaktadır.
• Dörtgen prizma gövdeli, kesme taş mimarili ve sekizgen kasnaklı saat köşkünden oluşur.
• Çevresi ağaçlandırılmış seyir bahçesiyle şehre yukarıdan bakar.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti

• Giriş Ücreti: Saat kulesini ve seyir alanını ziyaret ücretsizdir.
• Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü 24 saat dışarıdan görülebilir ve fotoğraflanabilir.
• Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Merdivenli yamaç patikası nedeniyle bebek arabası çıkışı dikkat gerektirir; kule çevresi aydınlatılmıştır.
• Tesis ve Olanaklar: Seyir bankları, aydınlatma ve tarihi bilgilendirme tabelası mevcuttur.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum

• Adres / Açık Konum: Cumhuriyet Mahallesi, Saat Kulesi Tepesi, Çankırı Merkez / Çankırı.
• Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Çankırı kent merkezinden yaya olarak 5 dakikalık merdiven tırmanışıyla veya araçla arka yoldan çıkılabilir.
• Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Kent Meydanı'ndan yürüyerek çok kolay varılır.
• Otopark Durumu: Kule eteğindeki cadde boyu otopark yerleri kullanılabilir.

Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları / Gastronomi Tavsiyeleri

• En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Gece ışıklandırmasıyla parıldayan saat kulesinin gökyüzüne uzanan dikey kadrajı ve kule ardından şehir manzarası.
• Işık ve Çekim Saatleri: Akşam mavi saatler (blue hour) ve gece aydınlatması saatleri.
• Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Kule ziyareti sonrası çarşıda sıcak salepli dondurma veya Çankırı yaran kahvesi içilmelidir.

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler

Çivitçioğlu Medresesi, Çankırı il merkezinde 17. yüzyıl Osmanlı döneminde inşa edilmiş, klasik Osmanlı medrese mimarisinin tipik bir örneğini sergileyen tescilli bir kültür mirasıdır. Dikdörtgen planlı, revaklı açık avlusu ve etrafına dizilmiş tonozlu talebe odalarıyla asırlar boyunca talebelerin ilim tahsil ettiği bu tarihi irfan yuvası, Çankırı Belediyesi tarafından restore edilerek Geleneksel Türk İslam Sanatları Merkezi'ne dönüştürülmüştür. Günümüzde ebru, hat, tezhip, ney ve minyatür ustalarının canlı sanat icra ettiği yaşayan bir kültür merkezidir.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa

• Çankırı tarihi kent dokusunun merkezinde, Alibey Mahallesi'nde 735 metre rakımda yer alır.
• Kesme taş ve ahşap hatıllı geleneksel Osmanlı mimari tekniğine sahiptir.
• Medrese avlusunda asırlık ağaçlar, sarmaşıklar ve su şadırvanı otantik bir sükunet yaratır.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti

• Giriş Ücreti: Medreseyi ve sanat atölyelerini gezmek tamamen ücretsizdir.
• Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Pazartesi hariç haftanın 6 günü 09:00 - 18:00 saatleri arasında açıktır.
• Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Atölyelerdeki sanat eserlerine ve ebru teknelerine izin alarak yaklaşılmalıdır; avlu ve odalar düzayak olup engelli erişimine uygundur.
• Tesis ve Olanaklar: Ebru ve hat atölyeleri, sergi salonu, otantik avlu çayhanesi, ney dinleti alanı ve WC mevcuttur.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum

• Adres / Açık Konum: Alibey Mahallesi, Çivitçioğlu Sokak No: 12, Çankırı Merkez / Çankırı.
• Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Çankırı il merkezinde tarihi çarşı bölgesindedir; her türlü binek araçla rahatça gidilir.
• Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Kent Meydanı'na ve belediyeye 4 dakikalık yürüme mesafesindedir.
• Otopark Durumu: Medrese çevresindeki sokaklarda ve belediye otoparkında araç park yeri bulunur.

Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları / Gastronomi Tavsiyeleri

• En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Medresenin taş kemerli revakları, avlu şadırvanı ve ebru teknesinde açan lale desenlerinin renkli kareleri.
• Işık ve Çekim Saatleri: Sabahın dingin gün ışığında taş kemerlerin gölge oyunları.
• Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Medrese avlusunda ney ezgileri eşliğinde taze demlenmiş közde Türk kahvesi veya ıhlamur çayı yudumlanmalıdır.

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler

Sultan Süleyman Camii (halk arasında bilinen adıyla Büyük Cami), Osmanlı Cihan Devleti padişahı Kanuni Sultan Süleyman Han'ın emriyle Sadrazam Ebussuud Efendi ve dönemin valileri tarafından 1522-1558 yılları arasında inşa ettirilen, Mimar Sinan dönemi klasik Osmanlı mimarisinin şaheseridir. Kesme taş mimarisi, anıtsal ana kubbesi, köşelerdeki yarım kubbeleri ve iki zarif minaresiyle Çankırı'nın ulu mabedidir. Yörede Mimar Sinan'ın kalfalarından biri tarafından tasarlandığı ve yüzyıllardır şehrin manevi merkez üssü olduğu anlatılır.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa

• Çankırı tarihi merkezinde, Mimar Sinan Mahallesi'nde 735 metre rakımda yer almaktadır.
• Dört filayağı üzerine oturan 15 metre çapındaki görkemli kubbesiyle anıtsal bir silüete sahiptir.
• Asırlık çınar ağaçları ve yeşil avlu bahçesiyle çevrilidir.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti

• Giriş Ücreti: Ücretsizdir; tüm halkımızın ibadet ve ziyaretine açıktır.
• Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü sabah ezanından yatsı namazına kadar açıktır.
• Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Cami adabına uygun kılık kıyafet zorunludur; giriş avlusu ve kapısı düzayak olup engelli erişimine uygundur.
• Tesis ve Olanaklar: Tarihi şadırvan, son cemaat yeri, ibadet salonu, kadınlar mahfili, abdesthane ve WC mevcuttur.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum

• Adres / Açık Konum: Mimar Sinan Mahallesi, Büyük Cami Caddesi, Çankırı Merkez / Çankırı.
• Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Çankırı il merkezinde çarşı içinde olup her türlü araçla kolayca ulaşılır.
• Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Kent Meydanı'na 3 dakikalık yürüme mesafesindedir.
• Otopark Durumu: Cami çevresindeki çarşı sokaklarında ve otopark alanlarında araç park yeri bulunur.

Manevi Ziyaret ve Dua Adabı

• Manevi Ziyaret ve Dua Adabı: Tarihi ulu camiye abdestli ve hürmetle girilmeli, iki rekat tahiyyetü'l-mescid namazı eda edilmeli, Kanuni Sultan Süleyman Han ve ecdadımızın ruhuna dualar bağışlanmalıdır.
• Belgesel & Saygılı Çekim: Klasik Osmanlı taş mihrabı, minberi, ahşap kapı oymaları ve kubbe hat yazıları ibadet vakitleri dışında edep çerçevesinde fotoğraflanabilir.
• Önemli Anma Günleri: Cuma günleri, bayram namazları ve kandil gecelerinde kentin en coşkulu manevi buluşma merkezidir.
• Yöresel Manevi Gelenek: Tarihi şadırvandan abdest alınması ve namaz çıkışında cami avlusunda cemaate hayır ikramlarında bulunulması köklü bir gelenektir.

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler

Buğday Pazarı Medresesi (Hazımiye Medresesi), 18. yüzyıl Osmanlı döneminde Çankırı müftüsü ve alimi Hazım Efendi tarafından yaptırılan, ahşap ve moloz taş işçiliğinin harmanlandığı tarihi bir ilim ocağıdır. Dikdörtgen bir avlu etrafında sıralanan ahşap direkli revaklar ve hücre odalarıyla kentin geleneksel medrese mimarisini temsil eder. Günümüzde yöresel el sanatları, geleneksel kilim dokumacılığı, deri işlemeciliği ve Çankırı yaran kültürü sergilerine ev sahipliği yapan bir etnografik yaşam merkezidir.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa

• Çankırı Buğday Pazarı Meydanı bitişiğinde, 730 metre rakımda yer almaktadır.
• Ahşap karkas ve moloz taş dolgulu iki katlı geleneksel Osmanlı mimarisine sahiptir.
• Avlusundaki ahşap saçaklar ve gölgelik alanlar nostaljik bir atmosfer sunar.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti

• Giriş Ücreti: Medreseyi ziyaret tamamen ücretsizdir.
• Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü 09:00 - 18:30 saatleri arasında açıktır.
• Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Ahşap zemin ve atölye malzemelerine özen gösterilmelidir; giriş avlusu düzayaktır.
• Tesis ve Olanaklar: El sanatları odaları, yaran kültürü köşesi, dinlenme avlusu, hediyelik eşya tezgâhları ve WC mevcuttur.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum

• Adres / Açık Konum: Buğday Pazarı Mahallesi, Çankırı Merkez / Çankırı.
• Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Çankırı il merkezinde çarşı içerisinde yer almakta olup yürüyerek ve binek araçla çok kolay ulaşılır.
• Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Şehir içi tüm toplu taşıma araçları Buğday Pazarı durağından geçmektedir.
• Otopark Durumu: Medrese önündeki pazar meydanında araç park yerleri mevcuttur.

Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları / Gastronomi Tavsiyeleri

• En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Ahşap revaklı medrese odalarının simetrisi ve geleneksel yaran kıyafetleri köşesi.
• Işık ve Çekim Saatleri: Öğleden sonra avluya süzülen ahşap kafesli ışık huzmeleri.
• Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Medrese gezisi sonrası çarşıda taze Çankırı helvası, yumurtalı çörek ve kızılcık şerbeti tadılmalıdır.

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler

Hititlerden günümüze yaklaşık 5.000 yıldır kesintisiz işletilen Çanakkale ve Orta Anadolu'nun en kadim madenlerinden Çankırı Kaya Tuzu Yatağı, Tetis Denizi'nin kurumasıyla oluşan 84 farklı mineral içeren saf bir yer altı hazinesidir. Yaran kültürünün başkenti Çankırı'da tuz, yalnızca bir tat verici değil; ocaklarda sağlık, bereket ve şifa kaynağı olarak kabul edilir. Yöresel menkıbelerde tuz mağarasından çıkarılan kristal blokların evlere negatif enerjiyi emen ve nefes yollarını açan tuz lambası olarak girdiği, Yaran meclislerinde ikram edilen etli yemeklerin, sarımsaklı etin ve höşmerimin bu kutsal tuz ile lezzet bulduğu anlatılır. Tarihi çarşı içerisindeki tuz atölyeleri yüzyıllardır el oyması heykeller ve tuz lambaları üreterek bu kadim zanaatı sürdürmektedir.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa

Çankırı merkez kenti 730 metre rakımda, Tatlıçay vadisi boyunca kurulmuştur. Çevresini kuşatan jipsli ve tuzlu tepeler jeolojik olarak Miosen dönemine aittir. Karasal iklimin hüküm sürdüğü kentte kuru ve temiz bir yayla havası hakimdir; kent merkezindeki tarihi çarşı ve Yaran evleri kentin otantik dokusunu yansıtır.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti

• Giriş Ücreti: Tarihi Tuz Çarşısı, yaran odaları çevresi ve tuz işleme atölyeleri ücretsiz halka açıktır.
• Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü 08:30 - 20:00 saatleri arasında kesintisiz hizmet vermektedir.
• Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Çarşı sokakları düz ayak olup puset ve engelli erişimine son derece uygundur.
• Tesis ve Olanaklar: Kaya tuzu satış mağazaları, tuz lambası atölyeleri, yöresel Yaran lezzetleri lokantaları, WC ve dinlenme çay ocakları mevcuttur.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum

• Adres / Açık Konum: Cumhuriyet Mahallesi, Belediye Meydanı ve Tarihi Uzun Çarşı, Merkez / Çankırı.
• Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Ankara-Çankırı (D765) duble karayolu üzerinden kolayca ulaşılır; yol tamamen sıcak asfalttır ve her araç tipi için son derece konforludur.
• Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Çankırı Şehirlerarası Otobüs Terminali'nden hareket eden 1, 2 ve 4 numaralı şehir içi halk otobüsleri ve belediye minibüsleri doğrudan çarşı meydanından geçer.
• Otopark Durumu: Çarşı çevresinde ve Belediye Meydanı altındaki kapalı katlı otoparkta 200 araçlık park yeri mevcuttur.

Bağlamsal Deneyim İpuçları (Turizm & Doğa & Gastronomi)

• En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Mağaza vitrinlerinde amber ve pembe tonlarında ışıldayan devasa kristal kaya tuzu lambaları, Taş Mescit ve tarihi Yaran konakları cephesi.
• Işık ve Çekim Saatleri: Akşamüstü dükkan vitrinlerindeki tuz lambalarının yandığı altın saatler.
• Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Tescilli Çankırı kaya tuzu ile pişirilen meşhur Çankırı Sarımsaklı Eti, incecik Çankırı Kül Çöreği, Yazma Çöreği ve sıcak Höşmerim tatlısı yerel konaklarda tadılmalıdır.

Tarihçe & Mimari Konsept

Yunus AVM Çankırı; Çankırı ili Merkez ilçesinde modern perakende, eğlence ve sosyal yaşam ihtiyaçlarını karşılamak üzere tasarlanmış kapsamlı bir alışveriş ve yaşam merkezidir. Yunus AVM; Çankırı kent merkezinde Atatürk Bulvarı üzerinde, sineması, çocuk oyun alanı ve mağazalarıyla Çankırı'nın ana alışveriş merkezidir. Bölgenin hem yerel halkı hem de çevre ilçelerden gelen ziyaretçileri için ferah iç galerileri, çağdaş mimari hatları ve iklimlendirilmiş ortak alanlarıyla kent içi sosyal buluşma noktası işlevi görmektedir.

Coğrafi Konum & Kat Planı

Çankırı ili Merkez ilçesinin ana arterleri üzerinde yer alan merkez, çok katlı otoparkı, geniş koridorları, engelsiz sirkülasyon hatları ve merkezi atriyumu ile konforlu bir alışveriş rotası sunar. Alt katlarda hipermarket ve günlük ihtiyaç mağazaları, orta katlarda kadın, erkek ve çocuk hazır giyim ile teknoloji mağazaları, en üst katlarda ise geniş ferah yemek alanı (food court) ve teras bölümleri konumlanmıştır.

Ziyaret Saatleri & Giriş / Olanaklar

• Giriş Ücreti: Halka açık alan olup giriş tamamen ücretsizdir.
• Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü 10:00 - 22:00 saatleri arasında kesintisiz hizmet vermektedir.
• Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Girişte X-ray ve güvenlik kontrolü uygulanır. AVM tamamen tekerlekli sandalye ve bebek arabası erişimine uygun asansör ve yürüyen rampalarla donatılmıştır.
• Tesis ve Olanaklar: WC, bay/bayan mescit, bebek bakım odaları, ATM noktaları, çocuk oyun ve eğlence merkezi, sinema salonları, emanet dolapları ve ücretsiz Wi-Fi noktaları bulunmaktadır.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Otopark

• Adres / Açık Konum: Merkez / Çankırı.
• Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Şehir içi ana bulvarlar ve çevre yolları üzerinden her türlü binek araçla sorunsuz şekilde ulaşım sağlanmaktadır.
• Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): İlçe merkezinden ve çevre mahallelerden kalkan belediye otobüsleri, dolmuşlar ve varsa metro/tramvay hatları ile doğrudan AVM durağında inilerek kolayca ulaşılabilir.
• Otopark Durumu: Ziyaretçiler için açık ve çok katlı kapalı otopark alanları (engelli ve elektrikli araç şarj istasyonu dahil) mevcuttur.

Alışveriş, Eğlence & Gastronomi Tavsiyeleri

• En İyi Dinlenme ve Sosyal Alanlar: Açık hava terasları ve kafe alanları gün ortasında dinlenmek veya kahve molası vermek için idealdir.
• Yöresel & Ulusal Gastronomi: Fast-food zincirlerinin yanı sıra geleneksel Türk mutfağı lezzetleri, döner, kebap, tatlı çeşitleri ve dünya mutfağından seçkin tatlar food court alanında bir arada sunulmaktadır.
• Alışveriş İpuçları: Hafta içi gündüz saatleri daha sakin bir alışveriş ortamı sağlarken, hafta sonları çocuklu aileler için düzenlenen etkinlikler ve sinema seansları tercih edilebilir.

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler

Çankırı Yer Altı Tuz Şehri ve Tuz Mağarası, Hititler döneminden (yaklaşık M.Ö. 3000) bu yana aralıksız tuz üretimi yapılan, dünyanın en eski ve en büyük kaya tuzu madenlerinden biridir. Yer kabuğunun yüzlerce metre derinliğinde, binlerce yıllık galeri ve salonlardan oluşan bu yer altı şehri, devasa tuz sütunları, kristal kaya tuzu duvarları ve bozulmadan korunan tarihi buluntularıyla (tuzda mumyalaşmış eşek ve tavşan fosilleri) dünyaca ünlüdür. Mağara havasının mikroskobik tuz partikülleriyle yüklü olması astım, bronşit ve solunum yolu rahatsızlıklarına doğal bir şifa sunar.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa

• Çankırı il merkezinin yaklaşık 20 km doğusunda, yerin 150 metre altında yer alır.
• 800 metre rakımlı dağ silsilesinin içinde yer alan mağara, yaz-kış sabit 15°C sıcaklık ve %50 nem oranına sahiptir.
• Genişliği 8-10 metre, tavan yüksekliği yer yer 15 metreyi bulan devasa galeriler ağıdır.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti

• Giriş Ücreti: Müze ve ören yeri tarifesine göre giriş ücreti uygulanmaktadır; otopark mevcuttur.
• Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü 09:00 - 18:30 saatleri arasında ziyarete açıktır.
• Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Mağara içi serin olduğundan mevsime bakılmaksızın hırka veya ceket alınması önerilir; zemin düzeltilmiş olup tekerlekli sandalye ve bebek arabası geçişine elverişlidir.
• Tesis ve Olanaklar: Yeraltı sanat galerileri, tuz heykelleri, konferans salonu, kafeterya, tuz lambası ve hediyelik eşya dükkanları, mescit ve WC bulunmaktadır.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum

• Adres / Açık Konum: Balıbağı Köyü Mevkii, Tuz Mağarası Yolu, Çankırı Merkez / Çankırı.
• Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Çankırı il merkezinden ayrılan tamamen asfalt ve genişletilmiş karayolu ile her binek araç ve tur otobüsüyle rahatça ulaşılır.
• Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Çankırı merkezden belirli saatlerde Tuz Mağarası'na belediye servisleri ve gezi turları hareket etmektedir.
• Otopark Durumu: Mağara giriş kompleksinde geniş, asfaltlanmış ücretsiz otopark alanı vardır.

Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları / Gastronomi Tavsiyeleri

• En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Renkli ışıklandırmalarla aydınlatılan kristal tuz sütunları, tuzdan yapılmış rölyef kabartmalar ve tuz galerisi perspektifleri.
• Işık ve Çekim Saatleri: Yapay sanatsal LED aydınlatmalar sayesinde günün her saatinde mükemmel fotoğraf verir; geniş açı lens tavsiye edilir.
• Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Mağara çıkışında meşhur Çankırı kaya tuzu, kaya tuzu lambası, tuz sabunu ve şifalı banyo tuzu satın alınmalıdır.

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler

Kenbağ Tabiat Parkı, Çankırı il merkezinin hemen kuzeyinde, yemyeşil karaçam ormanlarıyla kaplı bir vadide yer alan ve 2011 yılında tabiat parkı statüsü kazanan kentin en önemli doğa ve rekreasyon alanıdır. Şehir yaşamının gürültüsünden kaçmak isteyen bölge halkı için asırlardır bir mesire ve hava alma vahası olan Kenbağ, temiz orman havası ve kuş sesleri eşliğinde huzur dolu anlar sunar. Yörede çam ağaçlarından yayılan reçine kokusunun göğüs hastalıklarına iyi geldiği bilinmektedir.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa

• Çankırı-Ilgaz karayolu üzerinde, 890 metre rakımda konumlanmıştır.
• Yoğun karaçam, sarıçam ve akasya ağaçlarıyla kaplı zengin bir orman ekosistemidir.
• Orman içi yürüyüş parkurları ve zengin flora çeşitliliğine sahiptir.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti

• Giriş Ücreti: Doğa Koruma ve Milli Parklar onaylı standart giriş ücreti uygulanır; araç ve yaya tarifesi vardır.
• Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü 08:00 - 21:00 saatleri arasında ziyarete açıktır.
• Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Ateş sadece belirlenen ocaklı kamelyalarda yakılmalıdır; orman içi ahşap yollar bebek arabasıyla yürümeye uygundur.
• Tesis ve Olanaklar: Ahşap kamelyalar, piknik masaları, barbekü üniteleri, çocuk oyun parkı, yürüyüş parkuru, çeşmeler, mescit ve WC mevcuttur.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum

• Adres / Açık Konum: Kenbağ Mevkii, Ilgaz Yolu 7. km, Çankırı Merkez / Çankırı.
• Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Çankırı il merkezine 7 km mesafededir; bölünmüş devlet yolu kenarında olup her araçla konforlu şekilde gidilir.
• Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Çankırı merkezden Ilgaz ve Korgun yönüne giden tüm minibüsler tabiat parkı girişinde durmaktadır.
• Otopark Durumu: Tabiat parkı girişinde geniş, asfalt otopark alanı bulunmaktadır.

Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları / Gastronomi Tavsiyeleri

• En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Orman içindeki ahşap patikalarda sabah güneşi ışık hüzmeleri ve yemyeşil çam dalları perspektifi.
• Işık ve Çekim Saatleri: Sabah erken saatler ve ikindi güneşi.
• Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Çamların gölgesinde semaver çayı, Çankırı yayık ayranı ve mangalda ızgara köfte keyfi yapılmalıdır.

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler

Tarihi Çamaşırhane Müzesi, Sultan II. Abdülhamid Han döneminde, 1885 yılında Çankırı Valisi Said Efendi tarafından halkın hijyen ve temizlik ihtiyacını karşılamak amacıyla inşa ettirilmiş, Türkiye'nin en büyük ve en özgün tarihi umumi çamaşırhanelerinden biridir. Geniş tonozlu tavanı, ortasında buhar bacalı ocakları, su kanalları ve kadınların çamaşır yıkadığı onlarca taş teknesiyle Osmanlı sosyal dayanışma kültürünün eşsiz bir abidesidir. Çankırı Belediyesi tarafından aslına sadık kalınarak restore edilen yapı, günümüzde bir açık hava müzesi ve sanat galerisi olarak hizmet vermektedir.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa

• Çankırı tarihi yerleşim merkezinde, 740 metre rakımda yer almaktadır.
• Kalın taş duvarları, beşik tonozlu tavanı ve kubbeli ışıklıklarıyla anıtsal bir kapalı mekandır.
• Doğal kaynak sularının beslediği tarihi su dağıtım sistemine sahiptir.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti

• Giriş Ücreti: Müzeyi gezmek tamamen ücretsizdir.
• Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Haftanın 7 günü 09:00 - 18:00 saatleri arasında açıktır.
• Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Tarihi taş kurnalar ve su kanalları korunmalıdır; zemin düzeltilmiş olup engelli ve bebek arabası erişimine uygundur.
• Tesis ve Olanaklar: Tarihi çamaşır tekneleri sergisi, balmumu heykeller, dinlenme alanı, aydınlatma ve WC mevcuttur.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum

• Adres / Açık Konum: Tabakhane Mahallesi, Çamaşırhane Sokak, Çankırı Merkez / Çankırı.
• Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Çankırı şehir merkezinde tarihi sokaklar arasında olup tüm binek araçlarla rahatça ulaşılır.
• Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Çankırı Kent Meydanı'ndan yürüyerek 5 dakikada varılabilir.
• Otopark Durumu: Çevredeki sokaklarda ve yakındaki belediye otoparklarında araç park yeri mevcuttur.

Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları / Gastronomi Tavsiyeleri

• En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Beşik tonozlu tavandan süzülen tavan ışık huzmeleri altında sıralanan tarihi taş tekneler.
• Işık ve Çekim Saatleri: Gün ortası tepe pencerelerinden gelen dramatik ışık hüzmeleri.
• Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Müze ziyareti sonrasında yakındaki tarihi fırınlardan Çankırı pidesi ve tatlı olarak taş kadayıf tüketilmelidir.

Tarihçe & Gerçek Efsaneler / Menkıbeler

Çankırı Müzesi, tarihi Hükümet Konağı binasında hizmet veren, Paleolitik çağlardan Osmanlı dönemine kadar uzanan zengin bir arkeolojik ve etnografik mirası barındıran seçkin bir kültür merkezidir. Müzenin dünyaca ünlü en değerli bölümü, Çankırı Çorakyerler Fosil Lokalitesi'nde bulunan ve yaklaşık 8-9 milyon yıl öncesi Geç Miyosen dönemine tarihlenen dev kılıç dişli kaplanlar, üç toynaklı atlar, gergedanlar, zürafalar ve fillere ait eşsiz omurgalı fosilleridir. Dünyada primat evrimine dair en önemli fosillerden biri kabul edilen 'Ouranopithecus turkae' (Anadolu İnsansı Maymunu) kafatası fosili de burada sergilenmektedir.

Coğrafi Yapı & Rakım & Doğa

• Çankırı şehir merkezinde, Cumhuriyet Parkı karşısında 735 metre rakımda yer almaktadır.
• 19. yüzyıl sonu Osmanlı geç dönem neoklasik taş mimarisine sahip görkemli tarihi Hükümet Konağı binasıdır.
• Geniş müze bahçesinde açık hava taş eserler, lahitler ve sütun başlıkları sergilenir.

Ziyaret Saatleri & Günleri & Giriş Ücreti

• Giriş Ücreti: Kültür ve Turizm Bakanlığı'na bağlı olup Müzekart geçerlidir; belirli gün ve saatlerde öğrencilere ücretsizdir.
• Ziyaret Saatleri ve Günleri (Zorunlu): Pazartesi hariç haftanın 6 günü 08:30 - 17:30 saatleri arasında açıktır.
• Kurallar, Güvenlik ve Bebek Arabası/Engelli Erişimi: Eserlere flaşlı fotoğraf çekilmemeli ve vitrin camlarına dokunulmamalıdır; müze asansörü ve rampaları engelli ve bebek arabası erişimine uygundur.
• Tesis ve Olanaklar: Doğa tarihi salonu, arkeoloji salonu, etnografya salonu, sinevizyon odası, müze dükkanı ve WC mevcuttur.

Gerçek Ulaşım & Toplu Taşıma Hatları & Açık Konum

• Adres / Açık Konum: Çankırı Eski Hükümet Konağı Binası, Çankırı Merkez / Çankırı.
• Yol Durumu ve Araç Uygunluğu: Şehir merkezinde Atatürk Bulvarı üzerindedir; tüm araçlarla doğrudan ulaşılır.
• Gerçek Toplu Taşıma Bilgileri (Zorunlu): Şehir içi tüm otobüs ve dolmuş hatları müzenin önündeki duraktan geçer.
• Otopark Durumu: Müze çevresinde cadde üzeri park yerleri ve yakın kapalı otopark bulunmaktadır.

Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları / Gastronomi Tavsiyeleri

• En İyi Fotoğraf Noktaları ve Kadrajlar: Milyonlarca yıllık dev mamut ve kılıç dişli kaplan kafatası fosil rekonstrüksiyonları ile tarihi konağın anıtsal dış cephesi.
• Işık ve Çekim Saatleri: İç mekan özel müze vitrin aydınlatmasıyla her saat nettir.
• Yöresel Gastronomi Tavsiyeleri: Müze çıkışında merkez çarşısında Çankırı güveci, bükme ve meşhur Çankırı sarımsaklı eti tadılmalıdır.

1. Tarihçe & Arka Plan

Ferit Akalın Radyo ve İletişim Müzesi, Çankırı il merkezi tarihi Buğdaypazarı Mahallesi'nde restore edilen 19. yüzyıl geleneksel Çankırı konağında hizmete açılmıştır. Müze, radyo tutkunu ve koleksiyoner Ferit Akalın'ın ömrü boyunca topladığı nadide cihazlar ve Çankırı Belediyesi'nin katkılarıyla Türkiye'nin en kapsamlı radyo ve telekomünikasyon müzelerinden biri haline getirilmiştir.

2. Mimari Yapı ve Müze Koleksiyonu

Ahşap karkas ve bağdadi teknikle inşa edilmiş iki katlı tarihi Çankırı konağı, cumbası, ahşap tavan işlemeleri ve avlusuyla tipik Osmanlı sivil mimarisini yansıtır. Müze içerisinde 1920'lerden günümüze uzanan lambalı ahşap radyolar, ilk telefon santralleri, mors alıcıları, gramofonlar, pikaplar ve nostaljik iletişim cihazları kronolojik olarak sergilenmektedir.

3. Kültürel Değer & Nostaljik Deneyim

Radyonun altın çağlarını, ajans bültenlerini, arkası yarın piyeslerini ve radyo tiyatrosu kültürünü günümüze taşıyan müze, ziyaretçilerine çalışan antika lambalı radyolardan dönemin cızırtılı nostaljik yayınlarını dinleme fırsatı sunarak işitsel bir zaman yolculuğu yaşatır.

4. Pratik Ziyaret İpuçları, Giriş & Olanaklar

Çankırı Merkez Buğdaypazarı Medresesi ve Çamaşırhane Müzesi'ne yürüme mesafesindedir. Pazartesi günleri hariç haftanın her günü mesai saatlerinde ziyarete açıktır; giriş ücretsizdir. Müze görevlileri tarafından antika cihazların çalışma prensipleri ve tarihi arka planı hakkında rehberlik sağlanmaktadır.

5. Çevre Rotalar & Yöresel Gastronomi Keşfi

Çankırı Kalesi, Taş Mescit ve Tarihi Çamaşırhane ile birleştirilerek tarihi kent dokusu yürüyüş turu yapılabilir. Müze çıkışında tarihi çarşıda meşhur Çankırı yumurta tatlısı, Çankırı tuzuyla pişirilen güveç ve taze fırın kuru çörekleri tadılmalıdır.