Türkiye'nin gözde turizm ve kültür merkezlerinden Diyarbakır ilimizin büyüleyici ilçesi Sur, berrak denizi, altın sarısı kumsalları ve saklı koylarıyla deniz, kum ve güneş tutkunlarına unutulmaz bir tatil deneyimi yaşatıyor.
Bu kapsamlı 2026 rehberimizde, Sur sınırları içerisinde yer alan en popüler ve doğrulanmış 14 adet plajlar & koylar mekanını; tarihçeleri, efsaneleri, coğrafi özellikleri, 2026 güncel ziyaret saatleri, giriş ücretleri ve gerçek toplu taşıma tarifeleriyle birlikte derledik.
1. Meryem Ana Süryani Kadim Kilisesi (3. Yüzyıl Mabedi)
1. Tarihçe ve 1.700 Yıllık Süryani Mirası: Temelleri MS 3. yüzyıla kadar inen, sedir ağacından oyma ikonostasisi, Hz. İsa'nın konuştuğu dil olan Aramice duaların yankılandığı litürjisi ve taş işçiliğiyle dünya Hristiyanlık tarihinin en kadim kiliselerindendir.
2. Coğrafi Yapı: Ali Paşa Mahallesi, 660 m rakım.
3. Ziyaret ve Pratik Bilgiler: Her gün ziyarete açıktır; pazar ayinleri sabah saatlerindedir.
4. Ulaşım ve Gerçek Toplu Taşıma Durumu: Lalebey/Ali Paşa minibüsleriyle veya yürüyerek varılır.
5. Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları: Sedir ağacı işlemeli ikonostasisi ve antik taş sunak.
2. Tarihi Fatih Paşa Camii (Kurşunlu Camii - 1516)
1. Tarihçe ve Diyarbakır'ın İlk Osmanlı Camisi: 1516-1520 yıllarında Diyarbakır'ın ilk Osmanlı valisi Bıyıklı Mehmet Paşa (Fatih Paşa) tarafından yaptırılan, kurşun kaplı kubbeleri nedeniyle "Kurşunlu Camii" olarak anılan görkemli eserdir.
2. Coğrafi Yapı: Fatihpaşa Mahallesi, 660 m rakım.
3. Ziyaret ve Pratik Bilgiler: İbadete 24 saat açıktır.
4. Ulaşım ve Gerçek Toplu Taşıma Durumu: Sur içi doğu mahallelerindedir.
5. Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları: Kurşun kaplı kubbeler ve taş minare.
3. Surp Sarkis Ermeni Kilisesi (Çeltik Kilisesi)
1. Tarihçe ve 16. Yüzyıl Taş Mabedi: Ali Paşa Mahallesi'nde yer alan, görkemli bazalt taş tonozları ve işlemeli sütunlarıyla bilinen tarihi Ermeni kilisesidir.
2. Coğrafi Yapı: Ali Paşa Mahallesi, 655 m rakım.
3. Ziyaret ve Pratik Bilgiler: Açık alanda görülebilir.
4. Ulaşım ve Gerçek Toplu Taşıma Durumu: Sur içi güney mahallelerindedir.
5. Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları: Taş tonozlar ve tarihi duvarlar.
4. Tarihi Melek Ahmet Paşa Camii (1587)
1. Tarihçe ve 1587 Yılı Çinili Şaheser: Melek Ahmet Paşa Caddesi üzerinde yer alan, iki katlı mimarisi, üst kata çıkan taş merdivenleri ve göz kamaştırıcı İznik çinileriyle donatılmış Osmanlı camisidir.
2. Coğrafi Yapı: Melek Ahmet Caddesi, 665 m rakım.
3. Ziyaret ve Pratik Bilgiler: İbadete açıktır.
4. Ulaşım ve Gerçek Toplu Taşıma Durumu: Melek Ahmet Caddesi otobüs ve dolmuşlarıyla varılır.
5. Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları: İki katlı cephe ve İznik çinileri.
Tarihi Melek Ahmet Paşa Camii (1587) Konumu, Fotoğrafları ve Ziyaretçi Yorumları İçin Tıklayın →
5. Tarihi Nebi Camii (Peygamber Camii - Akkoyunlu Eseri)
1. Tarihçe ve 15. Yüzyıl Akkoyunlu Eseri: Gazi Caddesi üzerinde yer alan, siyah bazalt taştan inşa edilmiş, minaresindeki Peygamber efendimizi öven kitabeler nedeniyle "Peygamber Camii" adıyla anılan tarihi camidir.
2. Coğrafi Yapı: Dağkapı meydanı yakını, 665 m rakım.
3. Ziyaret ve Pratik Bilgiler: İbadete 24 saat açıktır.
4. Ulaşım ve Gerçek Toplu Taşıma Durumu: Gazi Caddesi üzerindedir.
5. Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları: Siyah bazalt minare ve taş cephe.
6. Tarihi Safa (Parlı) Camii ve Taş İşlemeli Minaresi (15. Yüzyıl)
1. Tarihçe ve Taş Oymacılığı Zirvesi Minare: 15. yüzyılda Akkoyunlular döneminde inşa edilen, minaresi adeta bir dantel gibi baştan aşağı geometrik ve bitkisel taş kabartmalarla süslü, harcında misk ve amber kullanıldığı için "Kokulu Minare" olarak bilinen şaheserdir.
2. Coğrafi Yapı: Sur içi, 665 m rakım.
3. Ziyaret ve Pratik Bilgiler: İbadete açıktır.
4. Ulaşım ve Gerçek Toplu Taşıma Durumu: Gazi Caddesi yakınındadır.
5. Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları: Dantel gibi işlenmiş minare gövdesi kabartmaları.
7. Mar Petyun Keldani Katolik Kilisesi (4. Yüzyıl)
1. Tarihçe ve 4. Yüzyıl Keldani Mabedi: Dört Ayaklı Minare'nin hemen yanı başında yer alan, siyah bazalt kesme taştan inşa edilmiş Keldani Katolik cemaatinin tarihi ibadethanesidir.
2. Coğrafi Yapı: Sur içi, 660 m rakım.
3. Ziyaret ve Pratik Bilgiler: Her gün ziyarete açıktır.
4. Ulaşım ve Gerçek Toplu Taşıma Durumu: Dört Ayaklı Minare sokağındadır.
5. Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları: Taş tonozlu tavan ve Keldani sunak mimarisi.
8. Tarihi Hacı Hamit Camii
1. Tarihçe ve Mimari: Kesme bazalt taştan inşa edilmiş Osmanlı dönemi tarihi camisidir.
2. Coğrafi Yapı: Sur içi, 665 m rakım.
3. Ziyaret ve Pratik Bilgiler: İbadete açıktır.
4. Ulaşım ve Gerçek Toplu Taşıma Durumu: Gazi Caddesi batı sokaklarındadır.
5. Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları: Taş kemerli portal.
Tarihi Hacı Hamit Camii Konumu, Fotoğrafları ve Ziyaretçi Yorumları İçin Tıklayın →
9. Tarihi Diyarbakır Ulu Camii (İslam Dünyasının 5. Harem-i Şerif'i)
1. Tarihçe ve İslam'ın 5. Harem-i Şerif'i: MS 639 yılında Diyarbakır'ın fethinden hemen sonra Mar Toma Katedrali'nin camiye dönüştürülmesiyle kurulan, Şam Emevi Camii mimarisine benzerliği, El Cezeri'nin ünlü güneş saati, 4 mezhebin ibadet salonları ve avlusundaki devasa Roma-İslam sütunlarıyla İslam dünyasının en mukaddes 5. mabedidir.
2. Coğrafi Yapı: Tarihi Sur içi merkez meydanı, 665 m rakım.
3. Ziyaret ve Pratik Bilgiler: İbadete 24 saat açıktır; avludaki güneş saati ve şadırvan mutlaka incelenmelidir.
4. Ulaşım ve Gerçek Toplu Taşıma Durumu: Gazi Caddesi üzerinden geçen tüm Sur içi hatlarıyla varılır.
5. Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları: Mermer avlu revakları, El Cezeri güneş saati ve asırlık çınar altı avlu silüeti.
10. Surp Giragos Ermeni Kilisesi (Ortadoğu'nun En Büyük Ermeni Kilisesi)
1. Tarihçe ve Ortadoğu'nun En Büyük Kilisesi: 1371 yılında inşa edilen, 7 sunaklı geniş nefli yapısı, döküm altın çanı ve bazalt taş mimarisiyle Ortadoğu coğrafyasındaki en büyük Ermeni Apostolik kilisesidir.
2. Coğrafi Yapı: Fatihpaşa Mahallesi, 660 m rakım.
3. Ziyaret ve Pratik Bilgiler: Her gün ziyarete açıktır.
4. Ulaşım ve Gerçek Toplu Taşıma Durumu: Dört Ayaklı Minare'nin hemen yakınındadır.
5. Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları: 7 sunaklı görkemli ana apsis ve kilise çan kulesi.
11. Tarihi Arap Şeyh Camii
1. Tarihçe ve Mimari: 16. yüzyıl Osmanlı dönemi eseri, siyah bazalt taş mimarisi ve tarihi türbesiyle tanınan ulu camidir.
2. Coğrafi Yapı: Sur içi, 660 m rakım.
3. Ziyaret ve Pratik Bilgiler: İbadete açıktır.
4. Ulaşım ve Gerçek Toplu Taşıma Durumu: Sur içi güney caddelerindedir.
5. Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları: Taş cephe ve türbe.
Tarihi Arap Şeyh Camii Konumu, Fotoğrafları ve Ziyaretçi Yorumları İçin Tıklayın →
12. Tarihi Behram Paşa Camii (1572 Mimar Sinan Ekolü)
1. Tarihçe ve Mimar Sinan Ekolü Çinili Şaheser: 1572 yılında Diyarbakır Valisi Behram Paşa tarafından yaptırılan, dış cephedeki iki renkli taş işçiliği, İznik çinili iç mekanları ve çift son cemaat yeriyle Osmanlı mimarisinin Güneydoğu'daki en zarif camisidir.
2. Coğrafi Yapı: Ali Paşa Mahallesi, 660 m rakım.
3. Ziyaret ve Pratik Bilgiler: İbadete 24 saat açıktır.
4. Ulaşım ve Gerçek Toplu Taşıma Durumu: Mardin Kapı'dan yürünerek varılır.
5. Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları: İki renkli kesme taş minare ve İznik çinili mihrap.
13. Tarihi Hz. Süleyman Camii ve 27 Sahabe Türbesi (İçkale)
1. Tarihçe ve 27 Sahabenin Medfun Olduğu Kutsal Makam: MS 639 yılındaki Diyarbakır fethinde şehit düşen aralarında Halid Bin Velid'in oğlu Süleyman'ın da bulunduğu 27 sahabenin kabirlerinin yer aldığı, 1160 Nisanoğulları eseri mukaddes ziyaretgâhtır.
2. Coğrafi Yapı: İçkale tepesi, 670 m rakım.
3. Ziyaret ve Pratik Bilgiler: Her gün ziyarete ve ibadete açıktır; perşembe ve cuma günleri çok yoğundur.
4. Ulaşım ve Gerçek Toplu Taşıma Durumu: İçkale Saraykapı girişinden yürüyerek ulaşılır.
5. Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları: Sahabe türbeleri revakları ve İçkale surları.
14. Tarihi İskender Paşa Camii (1551 Osmanlı Eseri)
1. Tarihçe ve 1551 Yılı Klasik Osmanlı Eseri: 14 yıl Diyarbakır beylerbeyliği yapan İskender Paşa tarafından yaptırılan, siyah-beyaz taş kemerli revakları ve kubbesiyle erken dönem Osmanlı mimarisidir.
2. Coğrafi Yapı: İskenderpaşa Mahallesi, 665 m rakım.
3. Ziyaret ve Pratik Bilgiler: İbadete açıktır.
4. Ulaşım ve Gerçek Toplu Taşıma Durumu: Gazi Caddesi yakınındadır.
5. Fotoğraf ve Ziyaret İpuçları: İki renkli taş revaklar ve cami avlusu.
Sur Gezinizi Planlarken Bilmeniz Gerekenler
Sur bölgesini keşfederken güncel hava durumunu kontrol etmeyi, rahat yürüyüş ayakkabıları tercih etmeyi ve yerel gastronomi lezzetlerini tatmayı unutmayın. İlçedeki tüm turistik noktaları ve diğer kategorileri görmek için Sur Gezilecek Yerler Rehberi sayfamızı da inceleyebilirsiniz.
Ayrıca Diyarbakır ilimize bağlı diğer komşu ilçelerin gezi rehberlerini ve saklı kalmış doğa harikalarını aşağıda listelenen ilçe bloglarımızdan keşfedebilirsiniz.


















